Home

Achtergrond 13 reacties

Hordijk: politiek vraagt te veel van wetenschap

Leen Hordijk heeft zijn eindadvies ‘Meer meten, robuuster meten’ gisteren aan landbouwminister Carola Schouten aangeboden. Het is het tweede advies binnen een week dat grote kanttekeningen zet bij het stikstofbeleid.

Kan Aerius nog worden gebruikt voor de vergunningverlening? Die hamvraag schuift voorzitter Leen Hordijk van het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof maandagochtend tijdens de presentatie van zijn rapport graag over aan landbouwminister Schouten. Het antwoord van de minister komt later die dag en is kort gezegd: vooralsnog ja, want we hebben niets beters. Maar het oordeel van Hordijk is niet mis te verstaan: Aerius is in zijn huidige vorm niet geschikt voor het verlenen van vergunningen.

Commissievoorzitter Leen Hordijk van het adviescollege Meten en Berekenen stikstof tijdens de presentatie van het eindrapport in Nieuwspoort. - Foto: ANP
Commissievoorzitter Leen Hordijk van het adviescollege Meten en Berekenen stikstof tijdens de presentatie van het eindrapport in Nieuwspoort. - Foto: ANP

Onzekerheden Aerius te groot

De rekenonzekerheden in Aerius zijn te groot. Er zijn onzekerheden over de omvang van de emissie. Er is onzekerheid over de manier waarop stikstof zich precies verspreidt en welke chemische reacties zich in de lucht afspelen. En er is onzekerheid over de omvang van de depositie op een gebied van 1 hectare.

En er zit nog een oneerlijkheid in ook: de stikstofneerslag van het verkeer wordt vanaf vijf kilometer niet meer meegerekend.

De rekenonzekerheden in Aerius zijn te groot

Dat is, legt Jan Willem Erisman uit, ooit door het beleid zo bepaald. Zoals omgekeerd ook door het beleid is bepaald dat de stikstofneerslag vanuit de landbouw en de industrie wel tot op grote afstand in tienden van grammen moet worden meegerekend. Hoe dan ook, die grens van vijf kilometer voor het verkeer moet uit de modellen, vindt Hordijk, ook omdat stikstofoxiden (uit het verkeer en de industrie) zich veel verder verspreiden dan ammoniak uit de landbouw.

RIVM: nader onderzoek nodig

Niet elk onderdeel van het advies van de Commissie Hordijk is ook een verbetering, zegt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in een reactie. Bij voorbeeld de suggestie om voor het verkeer dezelfde rekenmethode te gebruiken als voor (onder andere) de landbouw zou leiden tot minder nauwkeurige resultaten en meer onzekerheden.

Berekenen over grotere gebieden dan 1 hectare zal de onzekerheid verminderen en kan ook snel worden doorgevoerd. Maar de vraag is welke juridische en ecologische gevolgen dat zou hebben. Dat moet worden onderzocht, vindt het RIVM.

Het RIVM wil graag satellietwaarnemingen betrekken bij de luchtkwaliteitsmetingen en de bepaling van emissies. Maar satellietmetingen zijn minder betrouwbaar dan metingen op de grond, stelt het RIVM. Bovendien zijn satellietmetingen duur en kost het veel tijd om ze in te zetten.

Rekenmodel Aerius, dat onder verantwoordelijkheid van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) tot stand is gekomen, berekent hoe groot de bijdrage van een bedrijf is op de depositie in een kwetsbaar gebied. Heeft de wetenschap met Aerius iets aan het beleid geleverd, wat ze feitelijk niet kon waarmaken?

Fuik

Commissielid Wim de Vries legt uit dat de wetenschap min of meer een fuik is ingevaren. Aanvankelijk werd er gerekend met een drempel van 1 mol stikstof per hectare – daarover is nog wel met enige betrouwbaarheid iets te zeggen. Later werd dat beleidsmatig aangepast tot 0,05 mol per hectare en nu gaat het om 0,005 mol per hectare. Ergens is de grens tussen zeker en onzeker overgestoken.

Heeft de wetenschap met Aerius iets aan het beleid geleverd, wat ze feitelijk niet kon waarmaken?

Waar die grens ligt, zegt de Commissie Hordijk niet. Evenmin waagt de commissie zich aan de vaststelling van de minimale omvang van een kwetsbaar natuurgebied, waarover je nog met enige zekerheid een depositie-effect kunt vaststellen. Cluster gebieden van hetzelfde soort flora en fauna (habitattypen). Hoe groter een gebied, hoe betrouwbaar de uitkomst van Aerius.

Advies niet links laten liggen

Hordijk kan zich niet voorstellen dat landbouwminister Carola Schouten de adviezen van de Commissie Meten en Berekenen Stikstof naast zich neerlegt. “Waarom zou je anders een advies vragen?”, zegt hij.

Terwijl Hordijk met zijn commissie bezig was te studeren op de Nederlandse praktijk van meten en berekenen in het stikstofdossier, kwam het kabinet met een brief en een concept-wetsvoorstel. Als voorzitter van het adviescollege heeft hij daar geen oordeel over. “Vraagt u mij daar volgende week maar over. Dan bestaat het adviescollege niet meer”, zegt hij.

Lees alles over het stikstofbeleid in dit dossier. En Gezond koeien voeren met minder eiwit: hoe doe je dat? Kijk gratis het webinar hierover terug

Laatste reacties

  • kleine boer

    rivm wil naderonderzoek van hun eigen onderzoek....

  • j.verstraten1

    Het RIVM heeft zelf eerder al ook aangegeven dat in hun berekeningsmodel een foutmarge cq onnauwkeurigheid cq onzekerheid zit. De politiek heeft daar echter geen consequenties aan verbonden en de RvS uitspraak van vorig jaar heeft gestuurd vanuit het voorzorgsbeginsel.

  • Henk 1

    Wat een chaos!!!!!

  • Henk 1

    Chaos is een woord dat doorgaans wordt gebruikt om een situatie aan te duiden waarin totale wanorde of verwarring heerst. Er is sprake van een chaotische situatie, wanneer iemand het overzicht kwijt is. Wikipedia

  • Henk 1

    Dit begint steeds meer gelijkenissen te krijgen met de belastingdienst.
    TIJD VOOR EEN PARLEMENTAIRE ENQUÊTE!

  • ENDE902

    Kan ik op basis van wat de heer Hordijk verklaart het rapport van de heer Remkes naar de prullemand verwijzen?

  • René de jong

    @ENDE902 Ja, Remkes 1&2 evenals de factvodde Oenema en Wnb

  • Hilhorst100

    Advies niet links laten liggen, bij links neem ik aan. Links onderzoek, linkse voorlichting, linkse adviesbureaus. links onderwijs, linkse rechters en linkse besluitvorming, en straks regeren met groen links.

  • john***

    Als het verkeer wel verder dan 5 km gerekend wordt telt de reductie van 100 km per uur rijden veel harder door en is er geen beperking van het eiwit in jet krachtvoer nodig om ruimte te vinden voor de bouw. Ook de drempelwaarde discussie moet dus duidelijk nog gevoerd worden. Dan speelt de hele problematiek al niet meer.

  • ENDE902

    @René,
    Ik ben benieuwd of ze in Den Haag ook tot deze conclusie komen.

    Jaap van der Ende

  • .....

    Is het RIVM juridisch aansprakelijk te stellen voor dit broddelwerk

  • Henk.visscher

    Nu zal gaan blijken wat voor minister Schouten is wil ze met reeele getallen werken of gaat ze gewoon stug door, als ze dit rapport niet overneemt dan is haar ware bedoeling overduidelijk , de veestapel verkleinen ongeacht of daar een wetenschappelijk dicht verhaal onderligt, mocht ze voor dit laatste kiezen dan moeten we niet rusten voordat deze minister aan de kant is gezet.

  • @123

    Conclusie Hordijk , de politiek wil dat het RIVM wordt gebruikt voor de politieke spelletjes van het kabinet, was een betere aanhef geweest.

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.