Home

Achtergrond 2 reacties

Acceptatie voor ruiming bedrijven

Het besluit is gevallen. De NVWA gaat de met het coronavirus besmette nertsenbedrijven ruimen. Daarnaast wil het kabinet kijken naar een stoppersregeling. Details hiervan zijn nog onbekend.

Het risico bestaat dat het coronavirus Covid-19 langdurig op de besmette nertsenbedrijven blijft circuleren. Nertsen hebben een jaarcyclus en de pups die dit voorjaar geboren zijn hebben via de moeder antistoffen tegen het virus. Doordat deze maternale immuniteit in de loop van de tijd afneemt, kunnen de pups toch weer gevoelig worden voor het virus. Hierdoor komen er 5 tot 6 keer zoveel vatbare dieren op het bedrijf als bij aanvang van de besmetting. “Hierdoor kunnen veel meer dieren worden besmet en dat verlengt de duur van de besmetting op een bedrijf. Dat willen we voorkomen”, schrijven landbouwminister Carola Schouten en haar collega Hugo de Jonge van volksgezondheid over het besluit over te gaan tot het ruimen van besmette bedrijven. Het gaat om 7 bedrijven met in totaal 9 locaties in de Brabantse gemeenten Gemert-Bakel, Laarbeek, Deurne, Sint Anthonis en Venray (Limburg). De planning is dat alle bedrijven in de loop van volgende week zijn geruimd, maar de verwachting is dat er nog meer besmette bedrijven bij zullen komen uit de screeningsonderzoeken die momenteel gaande zijn.

Vergoeding voor geruimde nertsen

Nertsenhouders van wie de dieren worden geruimd, krijgen een vergoeding voor de dieren. Deze wordt betaald uit het Diergezondheidsfonds. De nertsen worden getaxeerd aan de hand van waardetabellen met de meest actuele waarde van de verschillende diercategorieën: fokteef, fokreu en pup. De waardetabellen zijn opgesteld door Wageningen UR. Over de waarde van de dieren is overleg gevoerd met de sectororganisaties.

De dieren worden op de bedrijven gedood en afgevoerd voor destructie. Na de ruiming moeten de stallen een periode leeg blijven totdat het risico is geweken dat nog levend virus in de stallen aanwezig is. Daarna worden de stallen schoongemaakt en ontsmet.

Goede preventie, gecombineerd met intensieve monitoring, is van groot belang

Onderbouwing

Het Outbreak Management Team Zoönosen (OMT-Z), waarin wetenschappers op het gebied van veterinaire en humane gezondheid zitten, schrijft in het advies aan het kabinet dat er er nog veel onduidelijkheden zijn over de transmissieketen van dier naar mens, waardoor het exacte risico voor de volksgezondheid moeilijk is in te schatten. Op de besmette bedrijven blijkt het virus binnen enkele weken uit te doven, maar hoe het virus zich in de pups gedraagt, is nog onzeker. Daardoor is het ook de vraag of de gevolgen voor de omgeving van bedrijven anders wordt dan nu, als er een hogere ‘virusload’ ontstaat omdat er veel meer dieren tegelijk ziek worden. Ook hier is veel onzekerheid over. Wel oordelen ze dat besmette nertsenbedrijven een risico kunnen vormen voor het besmetten van mensen. “Als de infectiedruk in de bevolking op termijn verder afneemt en mens-op-menstransmissie relatief minder vaak optreedt, neemt het belang van het voorkómen van nerts-op-mens-besmetting toe”, aldus de deskundigen. Als het virus bij nertsenbedrijven actief blijft, vormen ze een risico voor herintroductie van het virus in de bevolking.

Lees verder onder foto

NFE-directeur Wim Verhagen, Nederlandse Federatie van Edelpelsdierhouders: "We begrijpen de overwegingen van de minister om in het belang van de volksgezondheid dit besluit te nemen.”  - Foto: Studio 38c
NFE-directeur Wim Verhagen, Nederlandse Federatie van Edelpelsdierhouders: "We begrijpen de overwegingen van de minister om in het belang van de volksgezondheid dit besluit te nemen.” - Foto: Studio 38c

Ruimen niet-besmette nertsenbedrijven juridisch niet mogelijk

De deskundigen van het OMT-Z zien dat er bij de niet-besmette bedrijven ook een risico is. In de praktijk is het moeilijk om introductie van het virus in de stal te voorkomen, omdat medewerkers voordat ze klachten krijgen al besmettelijk kunnen zijn. Bijkomend probleem is dat nertsen ook niet altijd symptomen van de ziekte vertonen. Een infectie kan dus al enige tijd rondgaan zonder opgemerkt te worden. Goede preventie, gecombineerd met intensieve monitoring, is dus van groot belang. Preventief ruimen zou ook een optie kunnen zijn. Een deel van het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg Zoönosen (BAO-Z), waarin onder andere partijen uit het openbaar bestuur en toezichthoudende instanties zitten, is voor preventief ruimen van niet-besmette bedrijven. Schouten schrijft dat hier geen juridische basis voor is. Op grond van de Gezondheids- en Welzijnswet voor dieren kunnen alleen zieke en verdachte dieren worden geruimd. Bij honden en katten is nog onduidelijk of reservoirvorming kan optreden. De dieren op besmette bedrijven hoeven niet geruimd, maar moeten wel op de bedrijven blijven.

Eenmalige stoppersregeling in de maak

Mede vanwege de bezorgdheid en de situatie in de nertsenhouderij, die in 2024 wordt verboden, gaat het kabinet werken aan een eenmalige stoppersregeling. Deze regeling moet nertsenhouders motiveren om hun bedrijven op korte termijn vrijwillig te stoppen. Hoe deze regeling eruit gaat zien en hoeveel geld ervoor beschikbaar komt, is nog niet bekend. De regeling staat los van de bestaande compensatieregeling voor de sloop en ombouw van bedrijven in het kader van het houdverbod van pelsdieren.

‘Alleen vergoeding geruimde nertsen is onvoldoende’

Nertsenhouders hebben begrip voor de maatregelen, maar hebben grote zorgen over hun toekomst. Er moet snel een goede stoppersregeling komen voor geruimde nertsenbedrijven, zegt Martijn Pijnenburg, nertsenhouder in Oirschot en vakgroepvoorzitter Edelpelsdieren van LTO. “De vergoeding uit het Diergezondheidsfonds is alleen maar een bedrag per dier, maar compenseert niet voor de leegstand van de bedrijven na de ruiming.” Een snelle beslissing over een stoppersregeling is noodzakelijk, anders zijn de nertsenhouders gedwongen hun stallen weer vol te zetten, aldus de nertsenvoorman.

Met de beslissing om te ruimen kan Pijnenburg wel leven. “Als de volksgezondheid in gevaar komt, is er geen andere oplossing. En nu nertsenhouders, hun gezinnen en medewerkers zelf ook gevaar lopen, is er geen andere uitweg. Ik snap de keuze en heb begrip voor de onderbouwing van de deskundigen en daarom kan ik de inzet van het zware instrument van ruimen bij besmette bedrijven accepteren.”

Voorzitter Wim Verhagen van de Nederlandse Federatie Edelpelsdierhouders (NFE) sluit zich daar bij aan “Afgelopen paar dagen is ons wel duidelijk geworden dat het virus op deze bedrijven lang aanwezig blijft en dat het uitdoven niet snel genoeg ging. We begrijpen de overwegingen van de minister om in het belang van de volksgezondheid dit besluit te nemen.”

Verhagen zegt dat het wel heel hard is voor de getroffen bedrijven. “Ze raken hun fokdieren en fokbestand kwijt, waar ze jaren aan hebben gewerkt.”

NFE voert gesprekken met het ministerie over de vergoeding van kosten en de verdere uitvoering van de regeling. “We hopen dat dit op een correcte wijze zal gebeuren. Zowel in de begeleiding van de ondernemers hierin als financieel.”

Of de vergoeding die nertsenhouders per dier krijgen uit het Diergezondheidsfonds voldoende is, weet Pijnenburg niet. De regeling moet nog worden uitgewerkt. “Ik ga er vanuit dat er marktconforme prijzen betaald zullen worden.” Na de ruiming geldt een verplichte leegstand. Het inkomen van deze bedrijven valt dan helemaal weg. Volgens Pijnenburg kan dit alleen worden opgevangen door snel met een goede vrijwillige stoppersregeling te komen. Die regeling zal er volgens de LTO-nertsenvoorman minimaal voor moeten zorgen dat de nertsenbedrijven tot 2024 een inkomen houden. Anders zijn ze wel gedwongen om hun bedrijven zo snel mogelijk weer te herbevolken. Door het ruimen zijn de getroffen nertsenhouders in een klap hun foklijnen kwijt en die is niet zo maar binnen een jaar weer opgebouwd, stelt Pijnenburg.

Pijnenburg merkt veel onrust in de achterban. Mensen maken zich zorgen over hun eigen gezondheid en die van hun gezin. “Mijn telefoon gaat van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. Ik krijg veel bezorgde nertsenhouders aan de lijn die zich hardop afvragen hoe het verder moet. De onzekerheid onder de nertsenhouders is erg groot.”

Politici reageren positief op het besluit van Schouten en De Jonge. Linkse partijen zijn blij en opgelucht, maar pleiten nu ook voor een verbod voor het herbevolken van de stallen. GroenLinks pleit voor een eerlijke regeling om te zorgen dat de ondernemers kunnen stoppen. CDA-er Jaco Geurts noemt het een ingrijpend besluit die de nertsenhouderij en hun gezinnen zwaar treft, maar staat achter het besluit van het kabinet.

Dierenbeschermingsorganisaties Animal Rights en Bont voor Dieren zijn tegen de ruimingen. Ze missen wetenschappelijke onderbouwing en vinden dat bezorgdheid van gemeenten het doden van tienduizenden dieren niet rechtvaardigt.

Lees meer over het coronavirus in dit dossier.

Download op FoodAgribusiness.nl de gratis whitepaper Het vaccin voor jouw business en kijk de webinars over ondernemen in coronatijd terug:

Hoe creëer ik financiële ruimte in tijden van crisis?
Wat is het effect van corona op de afzetketen?
Kansen zien in tijden van crisis

Laatste reacties

  • boerkebrabant

    ik hoop dat de regering nu eindelijk de nertsen houders een faire vergoeding geeft voor het defenitief stoppen met hun bedrijf, ook zou het helpen als ze de stickstof ruimte kunnen verkopen.
    het blijft schandalig hoe ze net die sector om gegaan zijn, hopelijk komt de menselijkheid in den haag een beetje terug



  • Vhouder

    nertsen houders zijn zwaar gedisrimineerd in nederland omdat het een kleine sector is kon het er makkelijk worden doorgeduwd. Wij de andere sectoren hebben toen ook niks laten horen vind ik nu heel jammer leef echt mee met ze denk wel welke sector is als volgende aan de beurt want met mensen als tjeerd de groot jesse klaver en esther ouwenhand in den haag zijn wij allemaal vogelvrijverklaard

Of registreer je om te kunnen reageren.