Home

Achtergrond 8 reacties

Stikstof: zo staat het er voor met de regels

Het nieuwe jaar begint waar het vorige eindigde: met stikstof. In de tumultueuze week voor kerst zijn spijkers met koppen geslagen. Waar staan we nu? Een overzicht.

Een ontbijt op het Catshuis met premier Rutte en minister Schouten, gevolgd door lang beraad van het Landbouw Collectief. Bijna dagelijks brieven van de minister aan de Kamer met nieuwe aankondigingen van maatregelen. Een ‘akkoord’ dat geen akkoord mocht heten. Het lang verwachte advies over weidegang en bemesting van de commissie-Remkes en een chaotische woensdagactiedag waarbij iedere deelnemer zijn eigen actiedoel had.

Lees verder onder de foto’s.


  • Het Catshuis-ontbijt. Links de drie vertegenwoordigers van het Landbouw Collectief: Trienke Elshof (LTO), Aalt Dijkhuizen (onafhankelijk voorzitter) en Jeroen van Maanen. - Foto: Roel Dijkstra

    Het Catshuis-ontbijt. Links de drie vertegenwoordigers van het Landbouw Collectief: Trienke Elshof (LTO), Aalt Dijkhuizen (onafhankelijk voorzitter) en Jeroen van Maanen. - Foto: Roel Dijkstra

  • Jeroen van Maanen van het Landbouw Collectief staat de media te woord na afloop van het gesprek in het Catshuis. Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit spraen met het Landbouw Collectief over de stikstofproblematiek. - Foto: ANP

    Jeroen van Maanen van het Landbouw Collectief staat de media te woord na afloop van het gesprek in het Catshuis. Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit spraen met het Landbouw Collectief over de stikstofproblematiek. - Foto: ANP

Het afgelopen jaar eindigde hectisch en chaotisch. Nu de spreekwoordelijke kruitdampen een beetje opgetrokken zijn, is het tijd de zaken op een rij te zetten. Inventarisatie van de beslissingen en (aangekondigde) maatregelen leert dat flinke vorderingen zijn geboekt. Belangrijke knelpunten zijn of worden opgelost, maar er ligt ook nog heel wat in het verschiet.

Aalt Dijkhuizen, voorzitter Landbouw Collectief: goede stappen gezet

Aalt Dijkhuizen, voorzitter Landbouw Collectief, staat de pers te woord na het ontbijt op het Catshuis op 16 december. - Foto: ANP
Aalt Dijkhuizen, voorzitter Landbouw Collectief, staat de pers te woord na het ontbijt op het Catshuis op 16 december. - Foto: ANP

De eerste afspraken tussen de regering en het Landbouw Collectief zijn gemaakt over de aanpak van de stikstofcrisis. Het ‘Catshuis-ontbijt’ op 16 december werd gevolgd door een hele lijst met afspraken. Heel toepasselijk was er meteen gekrakeel over de status van dit document. Was het een akkoord of niet? In het stuk zelf is sprake van ‘basis-afspraken’. Tekenend is dat tussen de afspraken ook sprake is van een juridische procedure, nogal ongebruikelijk in akkoorden. Voorzitter Aalt Dijkhuizen wil het bewust dan ook geen ‘akkoord’ noemen in de traditionele zin van het woord. “Dat gaat in dit stadium nog te ver, er moeten nog veel ingewikkelde stappen gezet worden.”

Geen akkoord, wat dan wel?

“We hebben heel belangrijke stappen gezet. We zitten als collectief namens alle partijen die daarin zitten aan tafel met de regering. We hebben toezeggingen gekregen die hard op papier staan. Technische maatregelen liggen nu weer op tafel en dat is een stuk beter dan dat je praat over halveren van de veestapel.”

Om welke toezeggingen gaat het?

Dijkhuizen formuleert het heel zorgvuldig. “Er is een oplossing voor de meldingen. Een generieke korting van de veestapel komt er niet. Beweiden en bemesten worden niet vergunningplichtig. We gaan aan de slag met de technische maatregelen voor voer, meer beweiden en bemesten met water. Dat moet al in de komende maanden zijn beslag krijgen. En dan zijn er tal van andere afspraken gemaakt over het vervolg van ons overleg.”

Hoe ziet dat vervolg er uit?

“Waar het nu om gaat, is dat we onze afspraken gaan uitwerken. Dat kost tijd en daar wordt hard aan gewerkt door alle betrokken partijen bij Rijk, provincies en het collectief. Het is best nog ingewikkeld en het lastige komt nog als we alle hobbels willen glad strijken, bijvoorbeeld die over intern en extern salderen. Op basis van ons Catshuis-overleg hebben we nu in ieder geval een goed begin.”

Beweiden, bemesten, meldingen

Beweiden en bemesten worden niet apart vergunningplichtig. Hoe ze dat zou gaan regelen wist minister Schouten nog niet, toch deed ze die belangrijke toezegging een paar dagen voor het advies van de commissie-Remkes hierover. Dit onderwerp is vooral van symbolisch belang, omdat met name bij beweiden een vergunningplicht tegen het nationale gevoel indruist en totaal onlogisch lijkt.

Het was een van de toezeggingen in de zogenoemde ‘basisafspraken’ tussen het kabinet en het Landbouw Collectief. Veel punten op die lijst waren al veel langer bekend en kun je amper als wapenfeit van het collectief zien. Denk aan de toezegging van het kabinet om de adviezen van Ctgb te volgen bij het toelaten van gewasbeschermingsmiddelen. Ook de mededeling van Schouten dat ze geen gedwongen bedrijfsbeëindigingen wil en geen generieke krimp was al eerder gedaan. Hetzelfde geldt voor afspraak nummer 2 in de lijst die het Landbouw Collectief en het ministerie naar buiten brachten: een eensluidend beleid in alle provincies. De provincies hebben sinds 13 december nieuwe, gelijkluidende beleidsregels voor de vergunningverlening.

Beweiden en bemesten: adder onder het gras

De commissie-Remkes oordeelt dat voor zowel weidegang als bemesting geen vergunning nodig is. Over de weidegang is het advies het duidelijkst. Remkes beredeneert dat weidegang feitelijk altijd gunstiger is voor de uitstoot dan op stal houden. De Raad van State trapte op 29 mei op de rem om dat het mogelijk een verhogend effect zou hebben. Volgens Remkes is dat niet het geval. Dit geldt ook voor beweiden dicht bij Natura 2000-gebieden. Daardoor is een aparte vergunning niet nodig, oordeelt hij. Het ministerie is hier ook helder over: de koe hoort in de wei en daar is geen vergunning voor nodig.

Lees verder onder de foto’s.


  • Weidegang zal geen probleem zijn. - Foto: Cor Salverius

    Weidegang zal geen probleem zijn. - Foto: Cor Salverius

  • Bemesten kan in principe zonder vergunning, in sommige gevallen is echter nader onderzoek nodig. - Foto: Koos Groenewold

    Bemesten kan in principe zonder vergunning, in sommige gevallen is echter nader onderzoek nodig. - Foto: Koos Groenewold

Wijziging grondgebruik maakt beoordeling stikstofuitstoot niet overbodig

Met bemesten ligt het wat lastiger. Ook hier stelt Remkes dat in principe geen vergunning nodig is. Door het mestbeleid en de uitrijregels is de uitstoot bij bemesten altijd minder dan voor 2004 en eerder. De spoedwet stikstof biedt een kapstok om bemesten daarom vrij te stellen van vergunning.

Er zit echter een adder onder het gras. Als het grondgebruik gewijzigd is, is alsnog een beoordeling van de stikstofuitstoot nodig. Bij omschakeling van akkerbouw naar veehouderij is er kans op een hogere emissie bij bemesting, aldus Remkes. Immers, veehouders mogen meer mest gebruiken dan akkerbouwers, dus kan ook meer ammoniak vrijkomen bij uitrijden. Remkes zegt het er zelf niet bij, maar dit is een onbedoeld effect van de derogatie. Die eventuele extra emissie is mogelijkerwijs groter dan de reductie van de emissie dankzij emissiearme maatregelen.

Het is allemaal heel theoretisch en ingewikkeld, maar voor deze groep bedrijven ligt hier toch een mogelijke hobbel. Remkes wil dat de provincies in beeld brengen om welke bedrijven het gaat en beoordelen of er ook extra depositie door is veroorzaakt. In dat geval is mogelijk op een of andere manier toch een vergunning nodig. Dit moet dan in het gebiedsplan worden meegenomen.

Dit kan in de praktijk nog een ingewikkelde puzzel worden, omdat niet alleen hele bedrijven maar vooral bepaalde percelen verschillend in gebruik zijn geweest.

Conclusie: wat betreft bemesten is de grote groep boeren verlost van een mogelijk probleem, maar voor een kleine groep, waarvan de omvang onbekend is, ligt er toch nog een hobbel.

Salderingsregels zo goed als overal gelijk

De regels voor intern en extern salderen zijn nu overal gelijk en vergunningverlening is weer mogelijk, uitgezonderd in Friesland dat een slag om de arm houdt. Tegen de zin van het collectief in geldt een afroming van 30% van de emissieruimte bij extern salderen en blijft de latente ruimte niet altijd behouden. Bij salderen vervalt, uitzonderingen daargelaten, de ruimte tussen vergunning en gebouwde stalcapaciteit.

Wel een heel belangrijke nieuwe stap is de toezegging van de minister dat ze PAS-meldingen gaat legaliseren. Voor de 3.300 ondernemers die hun bedrijf uitoefenen op die basis is dat een enorme opluchting.

En dan dat andere heikele punt: de drempelwaarde. Er komen regionale drempelwaardes. Een landelijke drempel zit er niet in, had Schouten al eerder vastgesteld na advies van de Raad van State. De drempelwaarde is belangrijk om projecten met een kleine stikstofuitstoot te kunnen laten doorgaan. Dat speelt in de woningbouw, maar ook in de landbouw.

Onverwachte juridische procedure tegen kabinet

Onverwacht en opmerkelijk is de juridische procedure die het Landbouw Collectief start tegen het kabinet. Het gaat om de ammoniakruimte van deelnemers aan de saneringsregeling varkenshouderij. Die wordt ingenomen in de regeling zoals die er nu ligt. Dat is gunstig voor het kabinet, omdat er zo op vrij korte termijn minder emissie komt.

Vergeet niet dat er nog emissiereductie-maatregelen voor langere termijn komen

Het collectief wil nu toch dat deze ruimte voor de sector beschikbaar blijft. Het onderwerp is in het Catshuis besproken. Het kabinet zegt dat dat voor de eerste tranche van € 120 miljoen niet kan en dat alleen de stikstofruimte die vrijkomt bij een tweede tranche van € 60 miljoen ‘beschikbaar blijft voor economische ontwikkeling’.

En wat gebeurt er met ammoniakruimte die op een andere manier vrijkomt in de landbouw? Een harde eis van het Landbouw Collectief was dat die behouden blijft voor de sector. Het kabinet staat daar wel sympathiek tegenover, maar wil zich er niet op vastleggen. Wel gaat het kabinet ‘met provincies in gesprek hoe voorkomen wordt dat ongecontroleerd veehouderijbedrijven worden opgekocht en regio’s worden leeggekocht.’

Afvinklijst nog lang niet helemaal afgewerkt

Er moet nog heel wat gebeuren voor alle randvoorwaarden die het Landbouw Collectief gesteld heeft, verzilverd zijn. De herijking van Natura 2000, waarbij het collectief via een klankbordgroep betrokken wordt, wordt nog een lang verhaal. Hetzelfde geldt voor het doorlichten van de meetmethodes en -modellen door de commissie-Hordijk. Ook is het nog spannend wat Schouten doet met de productierechten bij extern salderen. Voor 1 februari wil ze daar duidelijkheid over geven. Vergeet niet dat er nog emissiereductie-maatregelen voor langere termijn komen.

Verder is het gissen naar eventuele regionale opkoopregelingen en naar wat provincies en ‘de markt’ financieel kunnen bijdragen naast de door het kabinet toegezegde half miljard euro, waarvan de helft voor natuurherstel is.

Dat er al afspraken zijn gemaakt voor vervolgoverleg is een bewijs dat het kabinet in het Landbouw Collectief een blijvende gesprekspartner ziet.

Maatregelen

Maatregelen nog op komst

Er zit veel in de pijplijn, cruciaal wordt de uitwerking van deze voornemens:

Aerius – Sinds 16 december is Aerius weer beschikbaar, zij het nog niet voor luchtwassers. In januari wordt de volgende update verwacht, waarna het rekenprogramma voor elke situatie inzetbaar is.

Fosfaat- en dierrechten – Wat gebeurt er met de fosfaat- en dierrechten bij extern salderen? De minister kondigde in oktober aan die rechten te willen innemen, wat voor veel beroering zorgde. Het Landbouw Collectief is hier erg op tegen, maar heeft geen harde toezegging los gekregen. Voor 1 februari geeft Schouten duidelijkheid wat ze wil, zodat per 1 februari extern salderen met veebedrijven mogelijk wordt.

Voerspoor – De spoedwet Stikstof is aangenomen. Dit is een kapstok waar maatregelen aan komen te hangen, bijvoorbeeld op het gebied van voer. De concrete invulling van dit ‘voerspoor’ moet nog komen.

Technische maatregelen – Het Landbouw Collectief heeft met de minister en de premier concreet gesproken over extra beweiding en aanlengen van mest met water bij uitrijden. Uitwerking van beleidsmaatregelen moet nog komen, waarschijnlijk in het langetermijnadvies van commissie-Remkes dat in het voorjaar komt. Het tussenadvies over beweiden en bemesten hint ook op extra technische maatregelen die de emissie uit mest verminderen.

Regionale drempelwaarde – Door iedereen zeer gewenst, maar juridisch erg lastig: een drempelwaarde – een grens (1 mol/ha) die als je er onder blijft, toestemming makkelijk maakt. Eén landelijke drempelwaarde is niet mogelijk. Het kabinet wil regionale drempelwaardes, als onderdeel van de ‘gebiedsaanpak’ van de provincies. Ze zijn min of meer gekoppeld aan ‘bronmaatregelen’, ofwel maatregelen die de uitstoot beperken. Dit moet dus nog verdiend worden en zit nog (lang) niet in de knip.

Stikstofregistratie – Om maatregelen zoals een drempelwaarde te kunnen nemen, moet duidelijk zijn hoeveel stikstof waar vrijkomt. Daarvoor wordt een speciaal registratiesysteem opgetuigd.

Schotten – Het Landbouw Collectief wil uitkoop van de veehouderij door bijvoorbeeld bouwbedrijven voorkomen door de eigen emissieruimte te behouden voor de landbouwsector. Het kabinet begrijpt dit wel, maar gaat dit niet regelen.

Natuurgebieden – Het kabinet wil alle aanwijzings- en wijzigingsbesluiten natrekken en beoordelen op haalbaarheid en bekijken wat de mogelijkheden voor samenvoegen of herindelen zijn. Toegezegd is dat het Landbouw Collectief hierin betrokken wordt via een klankbordgroep.

Energieprojecten – De vergunningverlening van veel zonneparken en windmolens ligt nu stil vanwege de tijdelijke verhoging van de stikstofdepositie op natuur die deze met zich meebrengen. De minister wil dit vlot trekken. Hiervoor volgt nog een programma.

Opkoop – Eventuele opkoop van bedrijven bij natuur wordt onderdeel van door de provincies op te stellen gebiedsplannen. Dat moet allemaal nog gebeuren.

Maatregelen bekend

Ondanks vorderingen is dit rijtje korter dan het vorige.

Leasen – Er komt een regeling om ongebruikte ammoniakuitstootruimte (tijdelijk) te verleasen. Tijdens de leaseperiode vindt dan 30% afroming plaats. Na afloop van de leaseperiode vervalt die weer. Deze afspraak dient twee partijen: de boer die ongebruikte ruimte verleast en de projectontwikkelaar die hierdoor misschien net die windmolen kan bouwen.

Vergunningen – De provincies gaan over de vergunningen. Zij hebben sinds 13 september allemaal dezelfde beleidsregels. Alleen Friesland wacht nog even af. Belangrijke elementen zijn inname van (beperkte) latente ruimte bij salderen en een realisatietermijn van drie jaar.

Beweiden en bemesten – Belofte van het kabinet is dat dit vergunningsvrij wordt. De uitvoering moet nog komen, waarbij het aankomt op juridische onderbouwing en rechter-proof formuleren.

Overleg – Het Landbouw Collectief is een structurele overlegpartner geworden van het kabinet, er staan vervolgafspraken over het evalueren van beleid.

Meten – Er is een commissie ingesteld die de meet- en rekenmethodes voor ammoniak gaat screenen. De landbouwsector is hierin vertegenwoordigd.

Nertsen – Het Landbouw Collectief heeft het opgenomen voor de nertsenhouders die in de afbouwfase van hun sector zitten. Er komt geen extra geld voor de afbouwregeling, maar het beschikbare geld wordt wel beter bereikbaar voor de gegadigden.

Praktijk bestaat uit een volle agenda en nieuwe knelgevallen

Intussen zetten ondernemers en hun adviseurs hun tanden in wat er nu ligt. Voorlichtingsavonden trekken veel volk omdat iedereen om informatie zit te springen. Het nieuwe jaar begint dan ook met een volle agenda.

Er zijn legio nieuwe moeilijke situaties. Denk aan veehouders op voormalige akkerbouwbedrijven of -grond. Hun positie op het gebied van bemesten is nog onduidelijk.

Het lastigst is de positie van bedrijven die om wat voor reden dan ook geen NB-vergunning en ook geen PAS-melding hebben. Zij worden teruggeworpen op hun oude vergunningen. Oude paperassen met tekeningen van stallen kunnen plotseling doorslaggevend zijn bij het berekenen van de emissieruimte. Sommige bedrijven zullen er niet aan ontkomen om alsnog te salderen, intern of extern, om een al lang bestaande situatie alsnog vergund te krijgen.

Nieuwbouw van een varkensstal. De beleidsregels van de provincie maken vergunningen weer mogelijk. Bij uitbreiding zal vaak aankoop van ammoniakrechten nodig zijn, dat kan na 1 februari. - Foto: Hans Prinsen
Nieuwbouw van een varkensstal. De beleidsregels van de provincie maken vergunningen weer mogelijk. Bij uitbreiding zal vaak aankoop van ammoniakrechten nodig zijn, dat kan na 1 februari. - Foto: Hans Prinsen

Ondanks alle ‘botsproeven’ die provincies gedaan hebben bij het opstellen van de nieuwe beleidsregels, dienen de nieuwe knelgevallen zich al aan. Een voorbeeld is de veehouder die nog ruimte in zijn vergunning heeft om een stuk aan te bouwen, maar eigenlijk verder wil uitbreiden via intern salderen. Om te voorkomen dat hij (latente) emissieruimte kwijtraakt, zou hij eerst de oude uitbreiding moeten bouwen en dan die weer slopen en nieuw bouwen.

Vragen en antwoorden over vergunningverlening

Hoe kan het dat er bedrijven zijn zonder vergunning of melding?

Het aantal bedrijven in deze situatie is onbekend, maar het zijn er vele honderden, mogelijk duizenden. Er zijn verschillende situaties. Een deel betreft vergunningaanvragen die nog in behandeling waren en werden afgeschoten na de rechterlijke uitspraak. Een deel betreft PAS-meldingen die nog niet afgehandeld waren. Anderen konden volstaan met een Aerius-berekening om aan te tonen dat ze geen vergunning hoefden. Daarnaast is er nog een categorie die gewoon nooit werk heeft gemaakt van de vergunningplicht. Uit onwetendheid of meer of minder bewust van de domme gehouden. In het verleden liepen verschillende vergunningtrajecten los van elkaar en waren ze niet gebundeld zoals nu. Actief gehandhaafd werd er ook niet altijd.

Ik heb geen NB-vergunning en ook geen PAS-melding. Wat nu?

Dan heb je mogelijk een probleem. Eerste stap is: checken of er significante invloed van je bedrijf is op een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied. Dat kan met Aerius. Zo ja, dan is de volgende stap: de onderliggende rechten inventariseren. Dat zijn milieuvergunningen of AMvB’s die sinds de aanwijzingsbesluiten van de Natura 2000-gebieden (periode 1994-2004) golden. De stukken zijn eventueel nog op te vragen bij de gemeente. Op basis hiervan kun je de ammoniakruimte die je nu hebt bepalen. Had je voor de aanwijzing van het natuurgebied geen vergunde emissieruimte dan is het ook lastig met de onderliggende rechten. Volgende stap: bereken de ruimte die je nodig hebt, op basis van aantal dieren en stalsysteem. Dan volgt de beslissing: kun je je vergunning op basis van intern salderen rond krijgen of is aankoop van ammoniakruimte (extern salderen) nodig?

Hoe zit het nu met die latente ruimte?

De provinciale beleidsregels zijn versoepeld. Wat vergund is, mag je vol bouwen. Bij aanpassing van de vergunning wordt wel latente ruimte ingehouden, enkele uitzonderingen daargelaten. Daarbij telt de gebouwde stalcapaciteit, niet de veebezetting. Bij intern salderen blijft die ruimte intact, bij extern salderen wordt 30% afgeroomd.

Ik heb nog ruimte in mijn vergunning. Kan ik die vol bouwen?

Ja. Let in geval van een PAS-vergunning wel op de realisatietermijn van twee jaar en let op de emissievoorschriften in het Besluit emissiearme huisvesting. Robert Kamphuis van De Omgevingsadviseurs adviseert boeren die willen uitbreiden, en dus een nieuwe vergunning nodig hebben, om zo mogelijk eerst de capaciteit in de oude vergunning te realiseren, voordat je gaat uitbreiden.

Het bemestingsseizoen begint straks weer. Kan ik gewoon mest uitrijden in februari, zonder vergunning?

In de meeste gevallen wel, maar, hoe vervelend ook, een regelrecht ‘ja’ voor iedereen is toch niet het antwoord. Het kabinet zegt te koersen op: geen vergunningplicht. Maar commissie-Remkes ziet moeilijkheden voor veebedrijven op grond die voorheen bij akkerbouwers in bedrijf was en voor nieuwe bedrijven. Daar moeten provincies de uitstoot en depositie inventariseren. Als daar sprake is van toename van depositie is misschien toch een vergunning nodig, aldus Remkes.

Medeauteurs: Wim Esselink en Mariska Vermaas

Lees alles over het stikstofbeleid en het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in dit dossier.

Laatste reacties

  • agratax(1)

    Regels te over om onze natuur en milieu doelen te halen. Nou ja onze of zijn het de doelen van de constant kankerende ecologen en andere activisten. Ik heb geen van hen gehoord over de onnoemlijke hoeveelheid kruitdampen vol Nitraat en fijn stof op de dagen rond de jaarwisseling. Hier hebben ze zich vermoedelijk zelf ook aan bezondigd omdat het traditie is en dan mag het zolang het maar geen oud boeren gebruik (Paasvuur) betreft . Genoeg over de pet die met bijna alle winden meewaait behalve de wind veroorzaakt door landbouwhuisdieren.

  • rverheij

    En niemand heeft het over de goede eigenschap van ammoniak, die is er wel degelijk en een heel belangrijke.
    Ammoniak zorgt ervoor dat het schadelijke stikstofoxide reageerd en uiteenvalt in h2o en n2 gas.
    De amercentrale wast hun uitstoot van stikstofoxide ook met ammoniak.
    Verder zie ik alleen wat winst puntjes op maatregels die erbij verzonnen zijn als afleidingsmanoeuvre op de echte maatregel , minder dieren,
    Verder moeten we niet te veel hoop hebben op weidegang , de ammoniak uit de stal word gevormt uit het ureum uit de urine, die ureum valt ook in de wei en zorgt terplekke voor overbemesting en word ook omgezet in ammoniak , er is immers ook mestresten in de grond.

  • Makkelijker kunnen we het niet maken wel moeilijker

  • Kaiser

    Er is nog helemaal geen akkoord. Wat men als akkoord bestempeld is slechts een gespreksverslag van 16 december. Zie boerenjournaal via deze link <> vanaf minuut 14.
    ( Met dit artikel spreekt boerderij.nl voor zijn beurt)

  • Hilhorst100

    De hele onnozele verzonnen stikstofmaatregel geheel van tafel, anders hebben we niks bereikt.

  • EL

    Eerst meten wie er nu werkelijk uitstoot, en opneemt, de cijfers van de industrie, luchtvaart en verkeer zullen indrukwekkend zijn!

  • Maas1




  • 306lsa

    De pas meldingen en de pas vergunning aanvragen die inbehandeling waren / bezwaar op basis van kritiek op de pas door de MOB want de boeren deden wat ze moesten doen en kunnen er ook niks aan doen dat de pas is af geschoten
    Kunnen ook wel om gezet worden naar legale vergunning
    (Er is ook fors voor betaald)
    Wat vinden jullie??
    Ben benieuwd?

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.