Home

Achtergrond 22 reacties

Politiek nuanceert klimaatakkoord

De politiek heeft een stevige vinger in de pap gehad bij het opstellen van het definitieve klimaatakkoord. Op sommige punten hebben de regeringspartijen de plannen afgezwakt door normen te schrappen.

Eind juni ging de kogel door de kerk: er was een politiek akkoord over de klimaatmaatregelen. De politieke onderhandelingen waren niet eenvoudig. In de coalitie is een stevige strijd gevoerd, met als resultaat een politiek akkoord dat op punten minder grote veranderingen teweeg brengt dan het oorspronkelijke voorstel van de klimaattafels. Wanneer het concept-klimaatakkoord van december vorig jaar en het uiteindelijke akkoord van juni naast elkaar worden gelegd, blijkt politiek Den Haag niet alleen op de grote onderwerpen als het extra budget en de maatregelen in het veenweidegebied te hebben ingegrepen.

Landbouwminister Carola Schouten en voorzitter Pieter van Geel van de klimaattafel voor landbouw en landgebruik presenteerden het klimaatakkoord gezamenlijk aan de tafeldeelnemers. - Foto: Marc Heeman
Landbouwminister Carola Schouten en voorzitter Pieter van Geel van de klimaattafel voor landbouw en landgebruik presenteerden het klimaatakkoord gezamenlijk aan de tafeldeelnemers. - Foto: Marc Heeman

Onderhandelingen over klimaatakkoord

In de aanloop naar het zomerreces was het voor de bühne vrij stil op het gebied van klimaat. Coalitiegenoten VVD, CDA, D66 en ChristenUnie waren echter stevig aan het onderhandelen over het klimaatakkoord. In het conceptplan stonden namelijk een aantal punten waar met name VVD en CDA het niet meer eens waren. Haagse bronnen melden dat het er bij de klimaatonderhandelingen stevig aan toe ging, waarbij zelfs het opstappen van Kamerleden ter sprake is geweest. Door de nipte meerderheid van het Kabinet Rutte in de Tweede Kamer hebben alle Kamerleden van coalitiepartijen een rode knop in handen: als zij niet akkoord gaan met een voorstel en opstappen, is de coalitie haar meerderheid in de Kamer kwijt. Zover kwam het niet.

Lees ook: Onzekerheid subsidie SDE+ neemt toe

Fors meer geld

Bij de presentatie van het definitieve klimaatakkoord viel het extra geld voor landbouw al gelijk op. In de eerste plannen was tot en met 2030 € 360 miljoen gereserveerd voor de landbouwsectoren vanuit de klimaatenvelop. In het definitieve akkoord is dit opgeschroefd naar € 970 miljoen voor de ambitie van 6Mton CO2-reductie. Landbouwminister Carola Schouten heeft hard gestreden voor extra budget voor de extra klimaatdoelstellingen die de landbouw op zich wilde nemen. Dat Schouten nauw betrokken is bij het klimaatdossier is duidelijk: ze schoof zelf ook wel eens aan bij de overleggen van de klimaattafel. In Haagse kringen is ook veel waardering voor haar inzet voor extra budget.

Veenweidegebieden

Naast het extra geld, vallen ook de extra maatregelen in de veenweidegebieden op. Hierover is in de coalitie flink onderhandeld. Terwijl de ene partij geleidelijk wil ingrijpen, stond de andere partij op zo snel mogelijk maatregelen nemen. De onderhandelingen zijn uiteindelijk uitgemond in een akkoord waarbij de hoofddoelstelling, 1 Mton CO2-reductie in 2030, hetzelfde is gebleven, maar de onderliggende plannen wat ambitieuzer zijn verwoord. In het nieuwe voorstel staat dat Nederland wereldwijd de eerste wil zijn die komt met een klimaatgerichte aanpak van veenbodems. ‘Het toekomstperspectief van de boer blijft centraal staan in de aanpak. Bestaande verdienmodellen worden pas overboord gegooid als alternatieve verdienmodellen beschikbaar zijn’, staat in het akkoord. Er komt een gebiedsgerichte aanpak waarbij per gebied wordt gekeken wat de beste oplossing is.

Stikstofproblematiek

De maatregel voor boeren in veenweidegebieden rondom Natura 2000-gebieden is door het kabinet toegevoegd aan het klimaatakkoord. Deze maatregel biedt gelijk een oplossing voor de stikstofproblematiek, nu de Raad van State het Programma Aanpak Stikstof heeft afgeschoten. Een win-winsituatie dus. Voor de vrijwillige stoppersregeling stelt het kabinet € 100 miljoen beschikbaar. Voor het totale veenweidebeleid is € 176 miljoen beschikbaar tot 2030. Van circa 90.000 hectare veenweidegebied wordt circa 10.000 hectare omgezet naar agrarische natuur; daarnaast wordt gekeken naar natte teelten, verhogen van het zomerwaterpeil en onderwaterdrainage.

Advies van de Commissie Grondgebondenheid geschrapt

Door politiek ingrijpen is de invoering van het advies van de Commissie Grondgebondenheid, dat ervoor pleit dat minimaal 65% van het eiwit in de voeding van het eigen bedrijf afkomstig moet zijn, geschrapt. In de concepttekst stond nog dat dit voorstel van NZO, LTO, WNF en andere partijen zou worden geïmplementeerd. VVD, maar ook CDA wilden dit echter pertinent niet in het voorstel opnemen, omdat ze hierbij problemen vrezen voor een grote groep (intensievere) melkveebedrijven. Dat zou de bedrijven juist aansturen op een nog grotere grasproductie per hectare, dat in strijd is met andere doelstellingen. De invoering ervan werd dus geschrapt. Wel is opgenomen dat de afhankelijkheid van eiwitrijk krachtvoer uit het buitenland zal afnemen, wat ongeveer 1 Mton CO2-reductie zal opleveren. Het advies van de Commissie Grondgebondenheid is overigens niet geheel terzijde geschoven; het wordt in het klimaatakkoord nu nog wel genoemd als belangrijke randvoorwaarde voor sectorpartijen, maar de zin dat alle partijen van het klimaatakkoord achter dit plan staan, is geschrapt. Het wettelijk vastleggen van deze vorm van grondgebondenheid lijkt hiermee definitief van de baan. Zuivelorganisatie NZO is teleurgesteld dat politiek Den Haag niet achter het voorstel staat, maar benadrukt dat de sector het plan wel wil uitvoeren.

Afspraken met afnemers

De minister van LNV maakt afspraken met afnemers, zoals supermarkten, over onder meer hun verantwoordelijkheid bij de verduurzaming van het aanbod en bij de totstandkoming van een redelijke vergoeding voor boeren en tuinders voor duurzaamheidsinspanningen.

Opmerkelijke wijziging varkenshouderij

Voor de varkenshouderij is ook een opmerkelijke wijziging doorgevoerd. Niet de Coalitie vitalisering varkenshouderij, maar het Rijk neemt het voortouw in het uitwerken van regelingen voor het stimuleren van innovaties en investeringen in emissiearme stalsystemen. Het Rijk pakt het wel breder op dan de sector aanvankelijk zou doen. Er wordt gekeken naar integraal duurzame en emissiearme stalsystemen met een brongerichte emissiereductie van broeikasgassen, ammoniak, geur en fijn stof. Naast managementmaatregelen op het gebied van voer en mest, gaat het om het ontwikkelen van meet- en sensortechnologie. De maatregelen richten zich op zowel de aanpassing van bestaande stalsystemen als de ontwikkeling van nieuwe stalsystemen. De sectorplannen, die al klaar zouden liggen op dit gebied, worden hiermee terzijde geschoven.

Norm plantaardig voedsel geschrapt

Door toedoen van de rechtse coalitiepartijen is in het definitieve akkoord gesneuveld dat het de bedoeling is dat in 2050 50% van het eiwit voor humane consumptie uit plantaardige bronnen moet komen. De doelstelling dat het voedselpatroon meer plantaardig eiwit moet gaan bevatten blijft bestaan, maar er wordt geen norm meer aan gekoppeld. Dat ging de VVD, die baas in eigen koelkast wil blijven, te ver. Terwijl de sectorplannen ‘Klimaatverantwoorde zuivelsector in Nederland’ en de Vitalisering varkenshouderij eerder integraal onderdeel van het akkoord zouden worden, is dat in de definitieve versie geschrapt. Wel staan deze plannen aan de basis van het klimaatakkoord en worden ze uitgewerkt in een Uitvoeringsagenda Veehouderij klimaat.

Scherpe randjes weggeschaafd

Ook in de details zijn her en der wat scherpe randjes weggeschaafd. Bij de afspraken rondom de ontwikkeling van blauwe ruimte voor zeewierproductie en natuurontwikkeling is de omvang van 14.000 km2 geschrapt. Volgens het huidige akkoord zou een postzegel van deze blauwe ruimte al voldoende zijn. Tegelijkertijd zijn de doelstellingen voor bos en natuur wel verhoogd van 0,3 tot 0,6 naar 0,4 tot 0,8 Mton CO2-reductie.

Horten en stoten

De totstandkoming van het akkoord ging niet altijd even makkelijk. De irritatie bij CDA, D66 en VVD in de Tweede Kamer was groot toen LTO tijdens een technische briefing weigerde aan te geven hoeveel extra geld nodig zou zijn om de extra CO2-reductie te realiseren. Dit liep zo hoog op, dat het ook bij een overleg aan de landbouwtafel werd besproken. Ook was er enige wrijving door de opstelling van de natuur- en milieuorganisaties die tijdelijk uit het overleg zijn gestapt omdat ze het niet eens waren met het concept-akkoord. Omdat de partijen zichzelf daarbij alleen maar buiten spel zetten, zijn ze uiteindelijk toch weer aangeschoven. Voorzitter Pieter van Geel kon daardoor zijn landbouwtafel bij elkaar houden. Deze tafel vergaderde tijdens de politieke onderhandelingen gewoon door, zij het op een iets minder hoge frequentie. Tot irritatie van sommige sectorpartijen werd de tafel echter niet op de hoogte gesteld van de politieke ontwikkelingen, waardoor ze ook geen invloed konden uitoefenen op het proces. Uiteindelijk zegt toch iedereen positief te zijn over het resultaat. In de uitwerking moet blijken hoe enthousiast iedereen daadwerkelijk is.

Klimaatakkoord is typisch Nederlands polder-akkoord

Het klimaatakkoord is een typisch polder-akkoord. Onder leiding van Ed Nijpels onderhandelden vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties aan 5 sectortafels over de klimaatmaatregelen die genomen moeten worden. Nederland wil het Klimaatakkoord van Parijs – 49% minder CO2-uitstoot in 2030 – op deze manier uitvoeren. Het traject liep voor politieke begrippen zeer snel. Na een akkoord op hoofdlijnen in de zomer van 2018, werd in december 2018 een concept klimaatakkoord gepresenteerd. PBL en CPB hebben de effecten hiervan doorberekend, om te kijken wat de kosten en de effecten zouden zijn van de maatregelen.

In het voorjaar heeft het kabinet aangegeven de plannen verder te willen uitwerken. Daarbij werd ook duidelijk dat het kabinet bereid is om de extra doelstelling voor de landbouw – van 3,5 naar 6 Mton CO2-reductie – te ondersteunen met extra geld. Op basis van de plannen van de klimaattafels heeft het kabinet het definitieve klimaatakkoord eind juni gesloten. Formeel moeten de achterbannen van de partijen die aan de tafels zaten nog goedkeuring geven.

LTO-voorzitter Marc Calon reageerde al dat LTO niet zomaar bij het kruisje tekent. De goedkeuring door de sectorpartijen lijkt echter een formaliteit, want ook als partijen niet instemmen, zullen ze het akkoord niet tegen kunnen houden. Ze moeten dus wel mee. De uitvoering van het klimaatakkoord gaat beginnen. Pieter van Geel leidt de opstart van dit uitvoeringstraject.

Laatste reacties

  • veldzicht

    10.000 ha veenweide moet worden omgezet in agrarisch natuurbeheer,zo,n biologische boer krijgt dan 150 ha land toegewezen waar die 60 koeien biologisch mag houden.Dergelijke gebieden ken ik in mijn omgeving al meer dan genoeg, 1 grote bende en van lieverlee worden de omliggende boeren uitgerookt ,in ieder geval geen opvolger meer te bekennen die hebben echt geen trek om naar de pijpen van die natuurbeheerders te dansen.

  • Een akkoord waar de grootste vervuilers luchtvaart en het verkeer niet zijn meegenomen, gisteren in het Nederlands dagblad dat de randstad en met name regio Schiphol en Amsterdam behoren tot de grootste vervuilers van Europa. Zelfde liedje als van Obama altijd klagen over de aanstaande zeespiegel stijging en dan jaren later in Florida een landgoed van ettelijke miljoenen kopen wat aan de kust en op zeeniveau ligt.

  • agratax(1)

    Terug dringen van CO2 uit veroorzaakt door import veevoeders. Wat is hier het nut van? Deze CO2 is komend jaar weer nodig voor de productie van nieuw krachtvoer grondstoffen. Ik kan deze benadering niet begrijpen, het lijkt of Nederland een ommuurt eiland is. Ik kan deze benadering niet anders uitleggen dan "een rem op de dierhouderij". Er praat immers niemand over de CO2 productie van mensen, hier geldt het kringloop principe wel, ook al komt het eten uit Afrika of bestaat het uit soja schroot net als krachtvoer. Voor mij is duidelijk dat hoe serieus het klimaat probleem ook is er met een dubbele moraal wordt gewerkt.

  • wienbemelmans

    De boeren worden gewoon uitgerookt, alles draait om de boeren hoe ze de zaak vervuilen, wat een zooitje straks is er voedsel te kort of te weinig voedsel,maar dan is van die Haagse kliek niemand meer aanwezig en snappen ze er niets van wat een zooitje,ik snap er niks meer van .Ze werken alleen maar tegen zo veel mogelijk regeltjes welke alleen maar tegen werken .

  • farmerbn

    Niet tekenen in Parijs was zo dom nog niet. En die Van Geel vertrouw ik voor geen meter. Heeft heel veel (verkeerde) petten op en die zit dan aan de landbouwtafel. Een schande.

  • kanaal

    producenten dwingen is blijkbaar goedkoper als consumenten verplichten tot ander gedrag.

  • vandaag in de krant, ethanol in benzine gaat van 5% naar 10%. Voor een liter ethanol is 3 kg mais nodig, die mais komt misschien wel uit Brazilie, moet er nog meer regenwoud in brand?

  • koestal

    De landbouw moet inleveren,de luchtvaart,industrie en het verkeer krijgen vrij spel.Boeren zijn een gemakkelijke prooi voor de Haagse politiek.

  • koestal

    Van Geel is een onbetrouwbaar iemand,offert de boeren gemakkelijk op.

  • Gat

    Afspraken met afnemers
    De minister van LNV maakt afspraken met afnemers, zoals supermarkten, over onder meer hun verantwoordelijkheid bij de verduurzaming van het aanbod en bij de totstandkoming van een redelijke vergoeding voor boeren en tuinders voor duurzaamheidsinspanningen.
    Redelijke vergoeding?
    Dacht dat mevrouw schouten daar iets aan ging doen voor eerlijke prijzen!
    Dus gewoon op gangbare manier doorboeren. Das ze mar kapot vallen

  • koestal

    Minister Schouten mag zich niet bemoeien met de prijzen in de supermarkt Het mag niet van de NMA. Dan gaat ze fout.

  • koestal

    Over boeren,zonder boeren maar helemaal niet met boeren.

  • Farmerbn, koestal,hoe kon de LTO zo stom zijn om akkoord te gaan met Van Geel als onderhandelaar namens de landbouw.Waarom hij??

  • Wordt tijd dat de boeren dit akkoord aanvechten voor de rechter.Als het andersom was geweest en voor de vliegtuigsector was onderhandelt door iemand van de agrarische sector die ook nog zijn eigen agrarische belangen had die haaks staan op die van de vliegtuigsector was dit akkoord voor de vliegtuigsector ook niet aanvaardbaar.

  • Maas1

    Wij kunnen Mercedus kwaliteit van de hand doen voor Lada prijzen.
    Men importeerd liever Lada kwaliteit om het weg te zetten voor Mercedus prijzen.
    Wij verkopen geen bankstellen maar kwaliteit voedsel.
    Voedsel wordt niet gewaardeerd en is een weg werp product.Ook dat mag de boer weer oplossen via kringloop landbouw.Daarboven op het klimaatakkoord zonder extra inkomsten maar wel extra verzwarende financiële lasten.
    Een beter verdienmodel we horen het al 20 jaar persoonlijk geloof ik er helemaal niets ( meer) van.
    Wat dat inhoud laat zich niet meer raden.
    De burger hoeft alleen zijn plastic tasje rietje en plastic koffie bekertje maar in te leveren.Voor de rest is alles plastic.
    Zelfs in de wereld zeeën ligt deze bende!
    En Europa rijd wat heen en weer tussen Brussel en Straatsburg.

    https://youtu.be/DO_NTxqM8JE

  • .....

    De D66-tigers van de NZO willen dus een plan uitvoeren wat de politiek niet ziet zitten,

  • Alco

    Hoe krijgen wij een vuist tegen dit geneuzel/

  • veldzicht

    Zat net even naar WNL op Zondag te kijken waar Rob Jette van D66 ook aan mocht schuiven:de woning bouw moet uit het klimaat akkoord worden gehouden de mensen hebben huizen nodig : de focus moet liggen bij mobiliteit en veehouderij,kortom de snelheid zal wel iets van 130 naar 120 km per uur gaan waar geen mens van wakker ligt alleen die 1 %boeren mag je wel hard aanpakken die laten toch wel over zich heen lopen dat verzet stelt toch niks voor en doet de burger geen pijn.

  • Hollands

    Eindelijk eens 'goed' nieuws uit Den Haag, 65 % eiwit van eigen land wordt niet in de wet opgenomen. NZO en LTO hoeven zich er niet mee te bemoeien hoe ik mijn koeien voer.

  • rverheij

    Welja, slim bezig in nederland, boeren weg jagen en hun land half vol plempen met 0% co2 bindende huizen en wegen en uitbreidende vliegvelden enz en de andere helft nauwelijks co2 bindende natuur.
    Het mag n wonder zijn als t co2 % gaat dalen.
    Niet dat dat iets uit maakt voor het klimaat trouwens.

  • deB.

    De landbouw moet uit het akkoord!! Volledig onderbouwde kringloop!! op basis van onderzoek

    En tegen de zuivel met wij een vuist maken, ze leggen ons bovenwettelijke maatregelen op!!!

    Wil best meedenken, maar daar staat wat tegenover!! Wanneer worden wij wakker, op zo'n pseudo vergadering van de melk afnemer!!!?

    Blok kaas, bier, en een optreden van Jannes, daar worden we mee het riet in gestuurd....stel pubers

  • afm

    zo zie je maar weer de NZO en LTO zijn niet voor de boeren maar helpen de boeren nog veder de put in hoe kun je daar nog lid van zijn

Laad alle reacties (18)

Of registreer je om te kunnen reageren.