ANP-55527712_web

Boerenprotest

Lees in dit dossier al het nieuws, achtergronden en interviews rondom het boerenprotest.

Terug naar dossier
Home

Achtergrond 13 reacties

Boeren zijn het zat

De politiek, de media, de maatschappij, ze moeten wakker geschud worden, vinden duizenden boeren. Een grote boerenactie op 1 oktober in Den Haag is aanstaande.

Boeren zijn ontevreden. Op sociale media reageren ze zuchtend en steunend dat er ‘alwéér een negatief nieuwsbericht’ over de landbouw is gepubliceerd. Soms krijgen veehouders en akkerbouwers het gevoel dat ‘de landbouw de schuld krijgt van alles’. Rapporten over klimaatverandering, waterkwaliteit en het laatste hoofdpijndossier, stikstof, het aandeel van de landbouw wordt altijd benoemd.

In de algemene media, wanneer verslaggevers op reportage komen om een verhaal over boeren anno 2019 te maken, benoemen boeren het dan ook vaak. Ze hebben het gevoel dat hun inspanningen nooit genoeg zullen zijn. Aandacht voor NGO’s die kritiek hebben op de landbouw is te veel aanwezig, zonder het verhaal van de boer te vertellen.

Handelsverdrag Mercosur

Het gevoel van onvrede beperkt zich niet tot ons land. In Duitsland protesteren boeren tegen een nieuw pakket maatregelen en handelsverdrag Mercosur. In Frankrijk zijn wekelijks nieuwe protesten van boeren. Belgische melkveehouders deden de actie in Ciney van 2009 nog even dunnetjes over. Toen sproeiden boeren giertanks met 3 miljoen liter melk uit over akkers, hopend op een betere melkprijs. Afgelopen week, 10 jaar na dato, herdachten melkveehouders deze actie met honderden trekkers, gesteund door boeren uit de andere sectoren.

Lees verder onder de foto.

Boeren herdenken in het Belgische Ciney de actie voor een betere melkprijs uit 2009. Ook nu heerst er grote onvrede in de sector. Niet alleen voor melkveehouders is de maat vol, ook akkerbouwers, varkenshouders en pluimveehouders willen in actie komen. - Foto: Belga
Boeren herdenken in het Belgische Ciney de actie voor een betere melkprijs uit 2009. Ook nu heerst er grote onvrede in de sector. Niet alleen voor melkveehouders is de maat vol, ook akkerbouwers, varkenshouders en pluimveehouders willen in actie komen. - Foto: Belga

Boeren zijn het zat

Fosfaatrechten in de melkveehouderij, steeds minder middelen in de akkerbouw, strenge regels omtrent geur- en ammoniakuitstoot in de intensieve sectoren. De kritiek van dierenrechtenorganisaties over dierenwelzijn, aanvullende eisen van supermarkten. De lawine van kritiek stemt boeren steeds minder positief. Nu zijn sommigen het zo zat, dat ze gaan demonstreren in Den Haag. Donderdag 19 september sprak de organisatie van 5.000 boeren die zich hebben opgegeven.

Lees verder onder het kader.

Wat is toegestaan bij protestacties?

Na het indienen van een aanvraag voor een protestactie, beoordelen ambtenaren of het door kan gaan. Dat heeft niet met de inhoud van het protest te maken, iedereen heeft het grondrecht om te demonstreren. Een actie kan volgens een woordvoerder van gemeente Den Haag wel geweigerd worden als:
► de volksgezondheid in gevaar komt (bijvoorbeeld acties met scherpe voorwerpen of traangas)
► de openbare orde verstoord wordt (bijvoorbeeld als duidelijk wordt dat groepen op de vuist gaan)
► er obstructieve dreiging is voor verkeer (bijvoorbeeld als trekkers op onbevoegde wegen komen)
Dat laatste punt was tijdens de boerendemonstratie in februari 2018 reden om alle trekkers te bannen naar de Boslaan achter het Malieveld. De aanvraag van deze actie op 1 oktober is nog in behandeling.

Halvering veestapel

De druppel die de emmer deed overlopen: de uitingen van D66-Kamerlid Tjeerd de Groot. De veestapel, met name die in de intensieve veehouderij, moest halveren, zodat er weer stikstofruimte komt voor woningbouw. De sector reageerde afkeurend. Strijdvaardige boeren gingen zich beraden bij gelijkgestemden. Plannen voor acties komen uit besloten online community‘s. Een daarvan is de Facebook-groep ’Farmers Defence Force’ (FDF), een groep met inmiddels 11.000 leden. Boeren en burgers die naar eigen zeggen de sector een warm hart toedragen, veelal werkend in de kring om boeren heen. De groep is opgericht in mei, vlak na de stalbezetting door dierenactivisten in Boxtel. Het doel van de groep was eerst om elkaar te kunnen waarschuwen als er weer een actie of demonstratie van dierenactivisten in de buurt zou zijn. In de praktijk staan in de online community veel berichten over tegenstanders van de veehouderij. Onder elk negatief bericht verontwaardigde reacties.

Wij zijn het zat

Onbetrouwbaarheid overheid

Initiatiefnemer van FDF, Mark van den Oever, akkerbouwer en veehouder in Sint-Hubert (N-B) vroeg niet lang na de ophef over het plan voor halvering van de veestapel, in de groep of men bereid was om een grote boerentegenactie op poten te zetten. Al snel kreeg hij bijval en gingen berichten rond, werden groepsgesprekken aangemaakt en vonden de actievoerders de media. Een quote uit de oproep benadrukt het ongenoegen: “Wij zijn de onbetrouwbaarheid van de overheid en instanties zat, waardoor velen van ons in ernstige problemen zijn gekomen. Wij zijn het zat dat alle problemen van dit land op ons bord worden geschoven. Dat gaan wij laten weten in Den Haag.”

Strijdlustig

Met trekkers naar Den Haag, dat idee kreeg al snel bijval van een paar 100 boeren. De uitwerking blijkt een stuk lastiger. In het eerste bericht wat massaal werd doorgestuurd, stond dat de veestapel met geen kip, koe of varken mag krimpen. Een harde eis, ‘anders leggen we in heel Nederland de voedselvoorziening plat,’ is het dreigement. Niet alle boeren kunnen zich daar in vinden. ‘Te hard en niet realistisch’ vinden ze. De naam Farmers Defense Force heeft een strijdlustige ondertoon. Het Dagblad van het Noorden typeert de groep als ‘boerenleger’. Eerder werd Van den Oever op de vingers getikt door de leden van ‘zijn’ groep, toen hij fel reageerde op een uitzending van SBS Hart van Nederland over dierenactivisme.

Woordvoerderschap

Communiceren met de media is een vak apart, weten boeren die al eens met naam en toenaam in de krant hebben gestaan. Wie serieus genomen wil worden, moet een goed verhaal hebben en niet vervallen in loze dreigementen of het oproepen tot geweld.

“Met passie, maar zonder te veel emotie, het verhaal van de landbouw vertellen” aldus Arjen Schuiling, akkerbouwer in Tynaarlo (Dr.). Namens de organisatie van de actie neemt hij samen met een nog te benoemen veehouder in aanloop naar 1 oktober het woordvoerderschap op zich. “Zowel iemand uit de dierlijke sector, als iemand uit de plantaardige sector, zodat degenen ook weten waar ze het over hebben,” aldus Schuiling. Het verhaal dat hij gaat vertellen: “boeren willen waardering, meer vrijheid en een eerlijke prijs. En dat verdienen ze.”

Lees verder onder de foto.

De laarzenactie in 2016. Melkveehouders trokken hun laarzen aan om hun ongenoegen over het beleid rondom fosfaat te uiten. - Foto: ANP
De laarzenactie in 2016. Melkveehouders trokken hun laarzen aan om hun ongenoegen over het beleid rondom fosfaat te uiten. - Foto: ANP

Vakbonden

Belangenorganisaties reageren voorzichtig. LTO Nederland publiceert een mat statement, waarin de organisatie ‘de zorgen deelt’, maar geen uitgesproken afkeuring of steun aan de actie geeft. De Nederlandse Melkveehouders Vakbond staat achter de actie. “Ik merk dat er veel frustratie is onder melkveehouders en dat er dus behoefte is om de stem te laten horen,” aldus voorzitter Harm Wiegersma. Voorwaarde is wel dat de actie ordelijk verloopt. De NAV staat achter de actie, hoewel de timing voor akkerbouwers niet optimaal is. Sinds woensdag heeft de organisatie ook veevoerleverancier ForFarmers als partner. Op de achtergrond is ook de POV actief.

Als mensen de giertank opentrekken, nemen wij daar direct afstand van

Publieksvriendelijk

Over de vorm van de actie is het laatste woord nog niet gesproken. Boeren protesteren vaak met trekkers. Als 1.000 trekkers naar de binnenstad van Den Haag komen, veroorzaakt dat een enorme chaos. Om ervoor te zorgen dat niet de hele stad wordt ontwricht, zijn de autoriteiten ingeschakeld. Acht personen zijn de komende weken bezig om bussen, een verzamelplaats, vergunning en andere noodzakelijkheden te regelen.

Vast staat wel dat het een publieksvriendelijke actie moet zijn. “Als mensen van plan zijn om de giertank open te trekken of te gaan rellen, nemen wij daar direct afstand van,” aldus Schuiling. Hij heeft er vertrouwen in dat de organisatie een gedegen actie neer kan zetten. “Er hoeft geen verkeersbord te sneuvelen.” Want behalve de aandacht trekken van politici en media, is de compassie van de maatschappij voor de landbouw, een belangrijk speerpunt van de actie.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Schuiling: “Ik weet dat je niet iedereen kunt overtuigen, maar ik vind het belangrijk dat Nederlanders het echte verhaal over bijvoorbeeld middelengebruik, weidevogels en antibiotica te horen krijgen. Boeren zijn altijd bezig met maatschappelijk verantwoord ondernemen en denken na over elke stap die ze zetten. Ik ken geen akkerbouwer in mijn omgeving die in het voorjaar klakkeloos met de trekker over nesten van vogels heen rijdt. Boeren stappen af, verplaatsen het nest en gaan verder met hun werkzaamheden. Dat doen ze uit moreel besef. Mensen moeten zich dat realiseren. Dat gaan wij op 1 oktober duidelijk maken.”

Een greep uit protestacties van boeren uit het verleden

1990

Foto: Raymond Rutting
Foto: Raymond Rutting

De ‘Bende van Vijf’ organiseerde akkerbouwacties tegen het landbouwbeleid, waardoor graanprijzen en ook die van andere akkerbouwgewassen flink daalden. Aan de protestoproep werd massaal gehoor gegeven. De trekkers stonden tot aan de trappen van het Binnenhof. En met resultaat: na 3 weken actie voeren investeerde de overheid 450 miljoen gulden (€ 204 miljoen) in het verbeteren van de akkerbouwstructuur.

1995

Foto: Arthur Bastiaanse
Foto: Arthur Bastiaanse

Boeren protesteerden massaal tegen het mestbeleid, geleid door het actiecomité ‘Wij zijn het zat’. Zo’n 20.000 boeren dienden vervolgens hun mestboekhouding in de jaren ’95 en ’96 niet in. Ook dit leidde tot protestacties met trekkers op straat. Uiteindelijk deed het actiecomité de oproep aan boeren om te stoppen. Boeren die een transactie weigerden, kregen een boete. De rest kon later alsnog de boekhouding indienen.

2018

Foto: Paul Dijkstra
Foto: Paul Dijkstra

Boeren protesteerden in het najaar bij Provinciehuis Dreef in Haarlem tegen de plannen om landbouwgrond op veenweide bodems onder water te zetten. Doel van provincie is om bodemdaling en CO2-uitstoot te verminderen. Tot nog toe werpt de protestactie weinig vruchten af. Uit het klimaatakkoord blijkt dat 10.000 hectare landbouwgrond natuur moet worden, om in 2030 aan de 49% CO2-reductie eis te voldoen.

2019

Foto: Jan Willem van Vliet
Foto: Jan Willem van Vliet

Dit voorjaar verzamelden 120 Groningse boeren in het dorpje Middelstum. Met trekkers vormden ze een ‘epicentrum’. De protestactie was gericht tegen de gaswinning in Groningen, waarmee aardbevingen schade aanrichten aan bebouwing. Protest van boer en burger werpt inmiddels vruchten af: minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat wil de gaswinning in 2022, in plaats van 2030, stoppen.

Medeauteur: Lydia van Rooijen

Let op! Gewijzigde datum. In verband met de geplande staking op 1 oktober in Den Haag heeft Boerderij besloten het evenement Ondernemen in de Varkenshouderij te verplaatsen naar 15 oktober.

Boeren zijn het zat

Al het nieuws, achtergronden en interviews over de boerenprotesten vind je in dit dossier.

Laatste reacties

  • 306lsa

    Stikstof probleem is zo opgelost als je de opname wel mee rekent (waarom niet) bijv. Grasland neemt zo veel stikstof op Graanveld zoveel bieten zo veel
    Enz enz
    Biodiesel is groene energie omdat er ...... in zit
    En een houtkachel is met houtsnippers ook klimaatneutraal
    Ga maar door

  • Zuperboer

    Stikstof probleem is een gefingeerde problematiek. Er ligt een niet wetenschappelijke meetmethodiek aan ten grondslag. Mesdag en/of STAF hebben de sleutel in handen. Maar Rutte c.s. weten wel raad met onwillige landgenoten.

  • Peerke1

    Zoveel mogelijk verharde gronden met stenen of beton dus in de dorpen en steden vervangen door gras en bomen. Tel uit je winst.

  • john deere 1120

    Eerst de vliegtuigen uit de lucht en met de racet naar de maan dat zijn de grootste vervuilers als dat weg is kunnen de boeren gewoon door gaan

  • farmerbn

    Het moet juist wel een drama worden waardoor de overheid het beleid zo aanpast dat verdere drama's voorkomen worden. Is het allemaal te lief dan gaat de overheid gewoon verder om de boeren weg te pesten.

  • ghsmale

    Als een bedrijf 50 medewerkers wil ontslaan en maakt dit openbaar dan is het niet goed, zegt het dat er 100 uit moeten en uiteindelijk komen er 50 op straat te staan,
    dan heeft men er vrede mee.
    Dit zelfde smerig spelletje wordt met de boeren gespeeld.

  • lydia.meijer

  • agratax(1)

    Als het het rijke westen echt te doen is om alle vervuiling door landbouw / voedselproductie te laten opruimen, zodat de rest van de bevolking kan door gaan met zijn luxe leventje krijgen we een ander probleem. Als wij in Europa via de kringloop landbouw te weinig of te duur voedsel maken, zal de Wereld Markt ons bedienen van goedkopere voedsel. Dit zal onherroepelijk leiden tot productie uitbreiding in de Amazone en door honger gedreven vluchtelingen uit bv. Afrika omdat wij daar ons voedsel vandaan halen. Wat we nu ook al op beperkte schaal doen. Wij ons hier druk maken over Natuurgebiedjes zo groot dat er geen dier fatsoenlijk kan leven en op hetzelfde moment grote delen steppen en oerwoud ontginnen met alle negatieve gevolgen voor de diversiteit en het klimaat om de productie verliezen op eigen bodem te compenseren. Is dit de door Balkenende geprezen VOC mentaliteit??

  • johnny B uit L

    De boeren zijn te braaf bij demonstraties. De laatste demonstratie van Groningse Boeren op het Malieveld i.v.m Gas ellende, hebben ze zich gewoon laten peopelen.
    Leg de randstad maar een plat, ga met een aantal opleggers over de snelweg met 60 km naar Den Haag. De politie heeft dat met hun demonstratie om een beter salaris ook gedaan.
    Zonder harde akties geen succes, tís dat u het maar weet. In Frankrijk had het hele wegennetwerk allang plat gelegen.

  • kraats

    Waarom blijft Schiphol erbuiten ?
    En wat denk je dat er iedere dag in Rotterdam binnenkomt en weer vertrekt aan zeeschepen ? Als zo'n zeeschip in de Nieuwe Waterweg ff gas geeft om buitengaats te komen, is er net zoveel stookolie gebruikt als de hele Flevopolder in 1 week verstookt ...

  • agrotrade

    En om zeker niet te vergeten zijn de cruiseschepen! Dit is alleen maar fun en voor de rest helemaal niets

  • piet 5162

    Het sanctie beleid mag ook wel eens aangehaald worden bijna altijd met landbouw producten neem bijvoorbeeld Rusland Die kunnen inmiddels zelf uien verbouwen en kaas maken,Dus daar hoeft al weinig of niets meer naar toe,dat bereik je met zulke sancties
    .

  • koestal

    Stop de goedkope vakantievluchten op Schiphol en straks op Lelystad en Eindhoven

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.