Home

Achtergrond 20 reacties

Brazilië: exportkanon met ambities

De Mercosur is de nieuwe handelspartner van de EU, maar wat weten we over de vier landen, Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay, die samen dit blok vormen? Om dat te verduidelijken een blik op de Mercosur-landen waaronder Brazilië.

Brazilië hoort op dit moment bij de top-tien van de wereldeconomieën. Het is de grootste netto exporteur van landbouwproducten in de wereld, gevolgd door Argentinië en Nederland. Brazilië is de grootste producent van koffie en produceert veel citrus, suikerriet, sojabonen, rijst, graan, cacao, katoen, tabak en bananen. Veehouderij gaat vooral om runderen, varkens en pluimvee. Het land is rijk aan mineralen zoals ijzererts, diamanten, goud en aardolie. Het bruto nationaal product (BNP) bedraagt € 2.054 miljard en het aandeel van de landbouw daarin is 23%. Brazilië exporteerde vorig jaar voor € 11 miljard aan goederen, vooral soja, naar Nederland. Vanuit Nederland werd voor € 1,4 miljard, vooral chemische producten naar Brazilië geëxporteerd (RVO.nl).

Braziliaanse soja verwerkt in een Chinese haven. Brazilië is over tien jaar de grootste agro-exporteur ter wereld, is de verwachting. - Foto: ANP
Braziliaanse soja verwerkt in een Chinese haven. Brazilië is over tien jaar de grootste agro-exporteur ter wereld, is de verwachting. - Foto: ANP

5 miljoen agrarisch ondernemers

Brazilië telt ongeveer 5 miljoen agrarische ondernemers en 64 miljoen hectare akkerbouw en dat is 9% van de oppervlakte van Brazilië (IBGE). Door betere teeltechnieken is het gebied waar de landbouw beoefend kan worden de laatste decennia sterk uitgebreid. Door gunstige bodem en klimaat omstandigheden kunnen veel verschillende gewassen worden verbouwd, van tropische vruchten tot wintertarwe. De landbouw dekt vrijwel de totale voedselbehoefte en van de totale exportopbrengsten is 45% uit de landbouwsector afkomstig. De Braziliaanse landbouw heeft sterke banden met Nederland. Er boeren ongeveer 1.000 van oorsprong Nederlandse agrariërs.

Grootste land van de Mercosur

Brazilië is een federale republiek en een van de vier landen van de Mercosur (Mercado Comum del Sur). Het is, met een oppervlakte van 8.511.965 km2, het grootste land in Zuid-Amerika en is 240 keer zo groot als Nederland. Het grootste deel van het noorden van het land heeft een tropisch regenwoudklimaat. Warm en meer dan 2.000 mm regen per jaar. Het noordoosten heeft een droog steppeklimaat en het zuiden een subtropisch klimaat. De hoofdstad Brasília is bijna 60 jaar geleden uit het niets opgebouwd in het centrum van het land. Met 12 miljoen inwoners is São Paulo de grootste stad en ook de economische hoofdstad van Brazilië. De afstand naar Amsterdam is bijna 10 .000 kilometer.
Brazilië werd in de 16e eeuw door Portugal gekoloniseerd. Er werden suikerrietplantages aangelegd en voor het werk werden duizenden slaven uit Afrikaanse landen gehaald. Het land verklaarde zich in 1822 een onafhankelijk koninkrijk. In 1889 kwam het leger in opstand tegen de koning en werd Brazilië een republiek. De bevolking is een mengelmoes van Afrikanen, Europeanen en Indianen. Van de grootste indianenstam, de Guarani, is de taal een van de officiële talen in de Mercosur. Ruim 3 miljoen Brazilianen zijn van Japanse afkomst en vormen de grootste Japanse bevolking buiten Japan. Brazilianen spreken Portugees. Brazilië is met 209 miljoen inwoners het meest bevolkte land in Zuid-Amerika.

Akkerbouw

Brazilië zal, volgens het ministerie van landbouw (Mapa), in 2030 de grootste producent en exporteur van agrarische producten in de wereld zijn. De belangrijkste gewassen: soja, suiker, ethanol, koffie en sinaasappelsap. Mapa verwacht dit jaar een soja-oogst van 114 miljoen ton van een areaal van 37 miljoen hectare. De export wordt geraamd op 75 miljoen ton. De oppervlakte mais is dit jaar 17 miljoen hectare en daarvan wordt een productie van 95 miljoen ton verwacht. De prijs lijkt, ook gezien de ontwikkelingen op de internationale markt, stabiel. Deze ontwikkeling is gunstig voor de rentabiliteit van de pluimvee- en varkenshouderij. De waarde van de totale graanexport bedroeg het afgelopen jaar € 90 miljard.

Vleesvee ergens in Brazilië. Het land telt 222 miljoen runderen. - Foto: ANP
Vleesvee ergens in Brazilië. Het land telt 222 miljoen runderen. - Foto: ANP

Rundvlees

Brazilië heeft 222 miljoen runderen en 165 miljoen hectare grasland. Met 0,7 rund per hectare is dat een extensieve vorm van veehouderij. In 2018 werd meer dan 9 miljoen ton rundvlees geproduceerd en werd 1,64 miljoen ton geëxporteerd. De waarde van die export bedroeg € 6 miljard en leverde een belangrijke bijdrage aan het BNP (Abiec). Hongkong en China zijn veruit de belangrijkste markten, gevolgd door de Arabische Emiraten de EU en Chili. Nederland staat met in totaal 22.000 ton en een waarde van € 160 miljoen op de negende plaats. Het betrof 17.000 ton vlees in natura, 4.800 ton verwerkt vlees en 315 ton darmen (bron: Agristat).

Pluimvee

De Europese branchevereniging van pluimveevleesverwerkers Avec, waarbij ook de Nederlandse Nepluvi is aangesloten, is bezorgd over de effecten van de Mercosur-deal. Volgens Avec worden door de overeenkomst handelsbelemmeringen wederzijds opgeheven en kunnen de Mercosur-landen kippenvlees heffingsvrij naar de EU exporteren. “Brazilië, de belangrijkste exporteur van pluimveevlees in de wereld, krijgt het grootste deel van de taart en het exporteert nu al elk jaar bijna 500.000 ton pluimveevlees naar de EU”, aldus Avec.

Mercosur – EU handelsovereenkomst

Vooral de Braziliaanse vleessector reageert enthousiast op de overeenkomst en verwacht een grotere export naar de EU. Voor rundvlees is, verspreid over meerdere jaren, een quotum vastgesteld van 99.000 ton tegen een tarief van 7,5%. Voor het Hilton quotum (10.000 ton) gaat het intra-tarief van 20% naar 0 bij de inwerkingtreding van de overeenkomst. Voor de varkensvleessector wordt door het akkoord de EU-markt geopend voor 25.000 ton, met een intra-tarief van € 83 per ton en een toenemend volume in vijf jaar.

Voor Nederlandse zuivel en vooral voor kaas en mageremelkpoeder zijn de vooruitzichten gunstig

Voor kippenvlees komt er een exportquotum van 180.000 ton per jaar bovenop de 340.000 ton die met intra-quota en extra-quota al mogen worden ingevoerd (ABPA). Er mag 180.000 ton suiker en 450.000 ton ethanol zonder invoerheffing naar de EU worden geëxporteerd.

Voor Nederlandse zuivel en vooral voor kaas en mageremelkpoeder zijn de vooruitzichten gunstig. De verwachting is een aanzienlijke groei van de export en een verbetering van de EU zuivelbalans met bijna € 1 miljard. Bij een handelsakkoord voorziet de EU een groei van de zuivelexport met € 470 miljoen.

Laatste reacties

  • Maas1

    Zo zie je maar er zijn nog genoeg landen waar boeren blijven en waar perspectief wordt geboden voor de volgende generaties,dat laatste mis ik hier in Nederland en dat is jammer.De kennis is zo dit land uit daar is niet veel voor nodig,helaas.

  • Bertus Buizer

    Geen enkel land ter wereld gebruikt meer pesticiden dan Brazilië, terwijl veel daarvan heel schadelijk zijn en daarom verboden in Zwitserland en in de EU. Met het vrijhandelsakkoord tussen de EU en de Mercosur-landen, waaronder - heel prominent - Brazilië, krijgen de inwoners van de EU residuën van deze schadelijke middelen dus toch op hun bord.

    Dat importvlees uit de Mercosur-landen volgens de afspraak - voor de bühne en om de EU-vleesveehouders gerust te stellen - vrij van hormonen moet zijn, helpt daarbij niet.

    En geen enkel bedrijf verdient meer geld om deze producten daar in Brazilië te verkopen dan de in Zwitserland gevestigde agrochemiereus Syngenta, dat in Chinese handen is en waarvan de bestuursvoorzitter van Wageningen Universiteit & Research sinds 12 april 2019 commissaris is.

    Zie ook: https://bit.ly/2MpjE9p

    Reden te meer voor de Europese boeren om nu een omslag te maken naar perspectiefvolle ecologisch verantwoorde landbouw en om zich daarmee goed te profileren bij de Europese consument. Dat is goed voor de Europese boeren en voor de bodem, de natuur, de biodiversiteit, het klimaat en het milieu. Want de landbouwproducten uit de Mercosur-landen krijgen hier zo geen kans, en met ecologische landbouw verbetert de bodemkwaliteit en daarmee de weerbaarheid van de bodem tegen aanhoudende droogten en hevige regenval.

    Zie ook: https://bit.ly/2DW7kKr
    .

  • Maas1

    @Bertus jou eerste schrijven zal zo zijn.
    Jou laatste schrijven dat zal dan wel hoe meer we naar de pijpen van de politiek of beleidsmakers dansen hoe slechter wordt het verdien model voor de boer en hoe beter voor de retail.
    De retail die overigens jou duurder voedsel legt naast die van het Mercosur voedsel,dan is de keus voor de consument allang gemaakt en dan doen de omstandigheden er niet meer toe,het gaat immers door de portomonee.
    De biologische productie die staat in bepaalde markten qua verdienmodel stevig onder druk i.r.t.de kostprijs. Wat jij voor staat is een productie methode tegen dump prijzen naast die van de Mercosur producten.
    En dat alles om ons te profileren bij de Europese consument.
    Je eigen verdien model naar de knopen voor een schouderklopje!
    De Europese consument die gaat maar eens aan de hand van zijn " vrije" koop gedrag bepalen of hij de Europse boer waardeert of niet,dat is de enigste bepalende factor die productie methodes bepaalt.
    Weet je iedereen weet het zo goed,ik zou zeggen pak de handschoen op en ga het lekker zelf doen.
    Voedsel is niet belangrijk in Europa alleen de auto en de industrie.
    Dat de boer het platteland onderhoud en ook mede zorgt voor leefbaarheid en economie in de dorpen interesseert ze niet.


  • Peerke1

    Weer een knuppel om ons boeren in de EU naar de verdoemenis te jagen.

  • meter

    Zolang er geen verdienmodel aan vast gekoppeld is en er weinig tot geen controle is op de producten die uit het buitenland komen is uw mooie voorgestelde verhaal natuurlijk gedoemd om te mislukken meneer Buizer. De Europese boer met de beste bedoelingen trekt aan het kortste eind. Auto's en luxegoederen zijn belangrijker geworden dan ons voedsel dat is de realiteit van vandaag de dag in onze moderne maatschappij. Daarbij wordt de boer nu gebruikt als wisselgeld om de andere doelen binnen de EU te realiseren.

  • veldzicht

    Hier in Nederland kunnen milieu en dieractivisten volop tegen de boeren schoppen, het zijn hun verdiensten ,de hypotheek moet ook betaald worden, en ze weten dat ze een gewillig oor vinden bij de politiek.Wat er in die verre landen gebeurd interesseert niemand iets en kunnen er ook weinig aan doen.Zie de nertsen,straks zijn ze hier weg en wie bekommert zich om nertsen in Rusland of China?.

  • Bertus Buizer

    @meter, Eens ! Natuurlijk moet hier eerst een verdienmodel voor zijn - daar hebben we Wageningen-UR toch ondermeer voor? - en vervolgens beleid op gezet. De Europese landbouwcommissaris Phil Hogan en de EU-landbouwministers, waaronder Carola Schouten, zouden beleidsmatig de regie hierin moeten nemen voor de hele keten. Het uitgangspunt moet zijn dat als boeren geheel op de agro-ecologische toer gaan, zij ook beter gaan verdienen. Een mogelijke tool daarbij is TCA (True Cost Accounting).

    @Maas1, @Peerke1 en @veldzicht: Denk toch vooral aan mogelijkheden in plaats van aan clichématige beperkingen en bedenkingen.
    .

  • Maas1

    Beste Bertus
    Denk jij nou werkelijk dat ik niet denk in mogelijkheden,ik doe niet anders bedrijfsmatig.
    Vele verdienmodellen die bedrijfsrelevant zijn neem ik onder het vergrootglas en maak daar financiële rekenmodellen voor voor prognose en haalbaarheid,hoe denk jij dan dat ik bij bepaalde uitspraken kom?
    Dat jij dat clichématige beperkingen en bedenkingen noem,dat is jou keuze dat zegt meer over de wijze waar mee jij de sector een worst voor houd zonder dat je weet laat staan bedrijfsmatig waar en in welk opzicht je bedrijfseconomische en financiëel je komt te staan.
    En om een verdienmodel(len) te berekenen daar heb ik Wageningen niet voor nodig dat doen wij zelf punt.

  • kleine boer

    Bertus staat zat te koop wat let je laat het zien met eigen knip !!!

  • Bennie Stevelink

    Jos van Vooren, 222 miljoen runderen op 165 miljoen hectare is geen 0,7 per hectare maar 1,34.

  • el

    Co2 uitstoot hebben ze in zuid Amerika waarschijnlijk nog nooit van gehoord, alle gewassen zijn hoogstwaarschijnlijk Roundup ready!

  • We gaan het hier gewoon verliezen op den duur.
    Veel te veel zelfingenomen mensen hier die wel even vertellen hoe het moet maar zelf nooit met hun poten in de klei hebben gestaan.
    En daar mogen wij wat omheen laveren met onze hoge kostprijs en dure productiemiddelen.

  • maatje 1904

    @ Bennie ga eens goed rekenen!

  • veldzicht

    @el.Waarschijnlijk hebben ze wel gehoord van CO2 uitstoot van het rundvee maar zijn ze daar verstandiger als hier,afgezien van wat extra CO2 van transpoort en landbewerking komt er vanwege het vee geen grammetje CO2 bij .Wat de dieren nu uitscheiden wordt straks weer opgenomen door de planten en is alles weer precies het zelfde,in tegenstelling van fossiele brandstof wat zich alleen maar ophoopt.Ja bertus Buizer ,daar kan je nog wat van leren en anders lees je de Telegraaf van Zaterdag nog maar even.

  • Bennie Stevelink

    @maatje 1904, als het volgens jou anders is, reken het dan eens voor.
    Als ik 222 miljoen runderen deel door 165 miljoen hectare kom ik uit op ongeveer 1,34 runderen per hectare.

  • nvanrooij1

    @Bertus
    TCA is leuk bedacht maar de markt bepaalt de prijs en die trekt zich niets aan van jouw theoretische TCA

  • maatje 1904

    Bennie volgens mij is het 165 delen door 222 miljoen maar kan zijn dat ze mij op school verkeert geleerd hebben

  • Gat

    @maatje 1904 mooie leraar heb je gehad 😄

  • Almagro

    @maatje: je zegt het, ze hebben het jou op school niet goed geleerd.

  • Linky

    Waarom wordt niet verteld dat bijna alle gewassen daar 100% genetisch gemanipuleerd zijn? (Onze boeren op zondagavond gezien, wat dat met koeien doet?) Waarom beschermen we onze eigen boeren niet? Ons goede vlees gaat naar Turkije (!) en wij zouden die bagger uit Zuid-Amerika moeten eten?

Laad alle reacties (16)

Of registreer je om te kunnen reageren.