Home

Achtergrond

Pacht Overijssel relatief stabiel

In Overijssel denken verpachters vaker na over aanvullende duurzame eisen voor hun pachtgrond. Voor pachtende veehouders kan zo’n eis grondgebondenheid, of bijvoorbeeld een keurmerk betekenen.

Overijssel bestaat uit kenmerkende streken als Twente, Salland, IJsseldelta en Vechtdal. De gemene deler is zandgrond. De uitzondering is de Kop van Overijssel in het Noordwesten. Daar liggen de polders. Typerend voor de provincie is dat veel landgoederen grond verpachten. Langs de Vecht, maar ook bij de IJssel of boven Deventer. “Dat zijn allemaal postzegels, maar samen zijn ze groot. Deze landbouwgrond wordt vooral aan melkveehouders verpacht”, zegt Dries van Rozen, adviseur van de Bond van Landpachters en Eigen Grondgebruikers. Voor kerken en stichtingen geldt dat in mindere mate. Al verpacht de protestantse kerk in het westen en midden van Overijssel relatief veel grond.

Lees verder onder de tabel.

Pachtareaal blijft redelijk op peil

Overijssel is geen extreme pachtprovincie. In vergelijking met Gelderland is nauwelijks minder grond in eigendom, maar wordt een derde minder grond verpacht. De meest voorkomende pachtvorm in Overijssel is reguliere pacht (23.859 hectare). Gevolgd door geliberaliseerde pacht korter dan 6 jaar (9.856 hectare) en eenmalige pacht (8.153 hectare). Geen enkele pachtvorm springt er daarbij verhoudingsgewijs echt uit. Erfpacht is wel een uitschieter, maar niet naar boven. Deze pachtvorm komt relatief weinig voor (2.378 hectare). Dit blijkt uit CBS-cijfers.

Wat opvalt, is dat in Overijssel de laatste jaren weinig landbouwgrond onttrokken is aan pachters. Tussen 2013 en 2018 daalde het areaal pachtgrond slechts met 968 hectare. Die daling was tot 2013 veel scherper.

Lees verder onder de grafiek.

Het areaal pachtgrond in Overijssel nam tussen 2008 en 2013 behoorlijk af. Maar in de laatste 5 jaar kromp het pachtareaal met minder dan 1.000 hectare.

Drie grote verpachters

Bijna een derde van alle Overijsselse pachtgrond is in handen van 3 partijen: De Stadserven in het Noordwesten (Kampereiland, 4.700 hectare), Landgoed Twickel in Twente (Delden, 4.300 hectare) en IJssellandschap in het Zuidwesten (Olst, 4.000 hectare).

A.s.r. vastgoed vermogensbeheer is qua pacht een groeiende partij in Overijssel. Dat geldt zeker voor het afgelopen jaar. Toen nam deze belegger Landgoed Junne in Ommen (1.047 hectare) over. In totaal heeft a.s.r. inmiddels bijna 4.000 hectare grond.

Duurzaamheid

De provincie Overijssel verpacht dit jaar 2.650 hectare en wil in de toekomst toewerken naar een meer duurzame uitgifte van pachtgrond. Het overgrote deel van deze grond is landbouwgrond – daarvoor gelden geen beperkingen – en een deel is of wordt omgevormd tot natuur. “Daar stellen we aanvullende eisen aan”, zegt rentmeester Dennis Wolsink. “Zoals geen weidegang of geen bemesting. Dit percentage willen we op termijn vergroten en we denken eraan om de eisen dan verder te verduurzamen. Denk bijvoorbeeld aan keurmerken voor veebedrijven.”

Zulke eisen zijn er nu nog niet veel in Overijssel, maar Landgoed Vilsteren bij Dalfsen werkt er al mee, aldus Dries van Rozen. “Daar slaan ze met grondgebondenheid, bemesting, gewasbescherming of een bepaald type melksoort flink op de trom. Ook Landgoed Twickel kijkt hier naar.”

Lees verder onder de grafiek.

De pachtprijzen liggen in Overijssel 10 tot 13% hoger dan vorig jaar. In het oostelijk veehouderijgebied is pacht dit jaar € 64 duurder dan in Nederland.

Relatief hoge pachtprijzen

De pachtprijzen zijn in Twente, Salland, IJsseldelta en Vechtdal behoorlijk gestegen. De prijzen liggen dit jaar 13% hoger dan vorig jaar: € 688 per hectare. In Twente moeten pachters relatief het meest betalen, daar is de meeste gronddruk. In het noordelijk weidegebied – waartoe de Kop van Overijssel behoort – is de stijging met 10% minder fors. Daar ligt de 2019-pachtprijs op € 646 per hectare.

De gemiddelde pachtprijs is in Overijssel hoger dan het Nederlandse gemiddelde: € 624. Landelijk gezien stijgt de pachtprijs in 2019 bijna niet. Dat komt vooral door prijsdalingen in akkerbouwgebieden als Flevoland en Zeeland.

Een blijvende tendens in Overijssel is de afname van reguliere pacht. Van Rozen: “Daar komt geliberaliseerde pacht korter dan 6 jaar voor in de plaats. Pachters zijn dan minder beschermd. Verpachters kunnen zo sneller een hogere prijs pakken.”

Pacht landbouwgrond in de provincies

In een serie artikelen behandelt Boerderij de situatie rondom pacht van landbouwgrond in de provincie. Dit is deel 2: de provincie Overijssel. De komende maanden komen de andere provincies aan bod. Eerder verscheen deel 1: de provincie Gelderland.
Het aanbod van pachtvormen zoals reguliere pacht, geliberaliseerde pacht of erfpacht is deels afhankelijk van onder andere de historie, grondsoort en landbouwstructuur van een gebied. Elke provincie heeft niet alleen een eigen gronddynamiek, maar ook specifieke kenmerken die bepalen welke pachtvormen worden toegepast.
Qua prijzen wordt een deel van de maximale pachtprijzen landelijk vastgesteld, zoals recentelijk opnieuw is gedaan. Het opbrengend vermogen is belangrijk. Een deel wordt overgelaten aan de markt. Daar spelen onder andere vraag en aanbod en kwaliteit van grond een rol bij.

Check de grond- en pachtprijzen, actuele koopaktes en andere agrarische transacties op boerderij.nl/landbouwgrond

Of registreer je om te kunnen reageren.