Home

Achtergrond 3 reacties

‘Politiek is 95% emotie, dat valt tegen’

Jan Huitema (1984) gaat voor zijn tweede termijn als Europees volksvertegenwoordiger. De VVD‘er is in de afgelopen vijf jaar politiek wijzer geworden. Het gaat niet alleen om feiten, weet hij.

Voor een kandidaat-Europarlementariër zijn het drukke dagen. “Ik word geleefd”, zegt Jan Huitema (1984), landbouwwoordvoerder en nummer 2 op de lijst van de VVD voor de Europese Verkiezingen. De Friese politicus en melkveehouder rijdt jaarlijks 70.000 kilometer. Eens in de veertien dagen melkt hij in het weekeinde zijn eigen koeien nog. Het melkveebedrijf in het Friese Makkinga wordt gerund door een bedrijfsleider. “Die kent het bedrijf en de koeien beter dan ik”, erkent de VVD’er.

Huitema neemt het bedrijf wel over – hij blijft melkveehouder, maar op afstand. Zijn werk als politicus staat op één.

Ervaren politicus

Vijf jaar geleden kwam hij als jonge ambitieuze VVD’er met voorkeurstemmen in het Europees Parlement. Nu staat hij op een zekere tweede plaats op de lijst. Zijn positie in de fractie zal na de verkiezingen veranderen. Hij zit er dan als ervaren politicus, die niet alleen de bagage bij zich heeft van vijf jaar woordvoerderschap op onder andere landbouwgebied, maar ook nog de kennis heeft uit zijn tijd als medewerker van de liberale fractie in het Europees parlement. Als iemand de procedures in het Europees parlement kent, is hij het.

Jan Huitema in het Europees Parlement tijdens een debat over de meststoffenverordening. - Foto: Mathieu CUGNOT/Europees Parlement
Jan Huitema in het Europees Parlement tijdens een debat over de meststoffenverordening. - Foto: Mathieu CUGNOT/Europees Parlement

Illusie armer

In 2014 dacht hij nog met feiten en wetenschappelijke onderbouwing zijn politieke tegenstanders te kunnen overtuigen. Wat dat betreft is hij een illusie armer: “Het is niet zo dat je gelijk krijgt als je de opvatting met feiten onderbouwd. Ik merkte dat toen ik een rapport schreef over precisielandbouw. Ik dacht: dat is een eitje. Daar is toch iedereen voor? Maar voor sommige andere politici staat precisielandbouw voor in hun ogen hun ongewenste schaalvergroting. Terwijl ik dacht: de milieu-impact van precisielandbouw is veel kleiner, je hebt meer arbeidsgemak; heb geen angst voor techniek. Ik ben heel erg voor biologische innovatie, en ook voor technologische innovatie. Op die manier kun je van één plus één drie maken. Als je insecten wilt gebruiken voor biologische bestrijding, dan heb je daar ook techniek bij nodig. Het is heel moeilijk dat er bij de Groenen in het Europees parlement erdoor te krijgen.”

Dat verbaast u?

“Politiek is 95% emotie en 5% feiten. Dat is me tegengevallen. Maar als je weet dat het zo werkt, maak je er natuurlijk ook gebruik van.”

Hoe dan?

“Bijvoorbeeld in de discussie over de keuze tussen kunstmest of dierlijke mest. Dan stel ik de vraag of het wel goed is voor de bodem om kunstmest te gebruiken.”

Ik geef op punten toe, als ik weet dat ik daarmee een fractie meekrijg om een meerderheid te vormen

U pleit al jaren voor de toelating van kunstmestvervangers, mineralen uit dierlijke mest. Toch is het nog niet zo ver.

“Dat er nu een werkgroep is die de definitie van dierlijke mest gaat aanpassen, is dankzij mij gerealiseerd. Ik heb mijn werk gedaan. Ja, het gaat langzaam. Maar ik heb er echt alles aan gedaan.”

Hoe overtuigt u uw tegenstanders?

“Ik onderhandel. Ik geef op punten toe, als ik weet dat ik daarmee een fractie meekrijg om een meerderheid te vormen. Maar dan nog moet je opletten. Ik heb meegemaakt dat ik een Portugese collega van de Groenen op verschillende punten tegemoet kwam, maar dat hij toch besloot met zijn fractie tegen te stemmen. Als ik dat merk, speel ik het ook hard. Ik heb gezegd dat ik al mijn toezeggingen terug zou draaien, als hij tegen zou stemmen. Uiteindelijk stemde hij met mij mee. Maar je moet wel oppassen, want voor hetzelfde geld word je genaaid.”

En dat doet de VVD niet? Een ander naaien?

“Nee. In elk geval niet bewust. Ik zit in het parlement omdat ik iets wil bereiken. Je zit vijf jaar in het parlement en je hebt je collega’s toch weer nodig. Dan kun je dat niet doen. Als ik die Groene-collega nu de hand geef, tel ik wel mijn vingers. Aan de andere kant kun je in het Europees Parlement ook je successen delen. Je hoeft elkaar geen vliegen af te vangen of met modder te gooien. In de Tweede Kamer is dat misschien meer het geval dan in Europa. Een Duitse collega kan in eigen land hetzelfde succes claimen, dat ik in Nederland heb. Je kunt beiden je succes vieren.”

Wordt de Europees politicus daardoor misschien ook minder scherp?

“Dat zou kunnen. In elk geval is er minder media-aandacht. Niet om Boerderij nu te paaien, maar de vakpers heeft veel meer belangstelling voor de Europese politiek dan de algemene media. Voor mij is heel belangrijk dat ik goed kan samenwerken, ook met andere partijen.”

U hebt halverwege de afgelopen periode in Boerderij laten zien dat u ook samenwerkt met Bas Eickhout van GroenLinks. Dat kan zich ook tegen u keren.

“Dat neem ik op de koop toe. Het gaat mij om het doel. Ik wil zaken voor elkaar krijgen en als ik Bas Eickhout daarvoor nodig heb, dan gebruik ik hem. En dat mag iedereen weten.”

Links: Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) en rechts Europarlementariër Jan Huitema (VVD).  - Foto: Peter Roek
Links: Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) en rechts Europarlementariër Jan Huitema (VVD). - Foto: Peter Roek

Tijdens de lopende verkiezingscampagne zei u dat u er eigenlijk helemaal niet van houdt om te polariseren, om de verschillen uit te vergroten.

“Ik heb daar een hekel aan. Discussies zijn meestal veel genuanceerder dan tijdens de verkiezingsdebatten naar voren komt. We moeten samenwerken, maar in de debatten vinden we elkaar niet. Wat me in de afgelopen debatten opvalt is het gemak waarmee sommige linkse partijen praten over bijvoorbeeld het onder water zetten van het veenweidegebied. Daar wordt heel onverschillig over gedaan. Dat vind ik on-ge-lo-fe-lijk! Sommige politici hebben zo weinig kennis – en dan denk ik wel eens: realiseer je je wel hoeveel macht je hebt –.”

In het Europees parlement is er ook niet echt sprake van debat.

“Dat is zo. Iedereen heeft zijn spreektijd, je zegt je spreektekst en je bent klaar. Heel veel gebeurt in de achterkamers. Ik zou willen dat het duidelijker was. Maar je gelooft toch niet dat het in de Tweede Kamer anders is? Daar worden ook akkoordjes gesloten buiten de debatten om. Toch vind ik het heel belangrijk dat mensen kunnen zien wat ik doe. Als ik iets wil bereiken heb ik meerderheden nodig en als ik daarvoor akkoorden moet sluiten met anderen, doe ik dat.

De vergroening moet niet vanachter Brusselse bureaus worden geregeld; resultaat moet beloond worden

Bij voorbeeld bij de discussies over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. De VVD wil heel graag dat we minder inzetten op directe inkomenssteun en meer op innovatie en vernieuwing. Dat is voor de Nederlandse land- en tuinbouw ook beter. Wij kunnen veel beter innoveren. De vergroening moet niet vanachter Brusselse bureaus worden geregeld; resultaat moet beloond worden. Boeren moeten zelf de keuze hebben. Maar in andere landen denken ze daar anders over.”

Zijn er mensen met wie u niet kunt samenwerken?

“Met de Duitser Martin Häusling van de Groenen. Die houdt heel erg vast aan zijn eigen standpunten. Ook al weet hij dat hij daarmee de stemming zal verliezen. En met Anja Hazekamp van de Partij voor de Dieren zal ik ook niet snel samenwerken. In Nederland heeft de Partij voor de Dieren helemaal geen zin – daar hebben we de boel goed voor elkaar. Maar in Brussel kan ik me voorstellen dat we zo’n partij hebben. In andere landen is op dat punt nog veel te verbeteren.”

Werkbezoek op het bedrijf van Frans Antonides in Holwerd (Fr.) in het kader van de verkiezingscampagne van de VVD. - Foto: Jan Willem van Vliet
Werkbezoek op het bedrijf van Frans Antonides in Holwerd (Fr.) in het kader van de verkiezingscampagne van de VVD. - Foto: Jan Willem van Vliet

U heeft de afgelopen jaren te maken gehad met verschillende crises. De Russische boycot, hagelschade, fipronil.

“En de muizenschade in Friesland. Ik snap hoe de VVD en het kabinet er in staan: Als je je ertegen kunt verzekeren, moet de sector het zelf oplossen. Zakelijk snap ik dat. Maar als je bij een melkveehouder staat, bij wie je door het dak kunt kijken door de hagelschade – dan voelt dat niet gemakkelijk. Als ik naar zo iemand toega, weet ik eigenlijk al dat ik niets kan doen. Ik heb wel eens gedacht: ik ga er niet naartoe. Bijvoorbeeld toen er 500 boeren in het Abe Lenstra-stadion waren in verband met de muizenschade. Ik ben toch gegaan, en dat was goed, al was het enige wat ik daar kon melden: Sorry, ik kan niets voor u betekenen. En bij fipronil was het echt dramatisch. Dan kom je thuis en denk je: dit had mij ook kunnen overkomen. In een paar maanden gaat je hele levenswerk te gronde. Dat houd je niet lang vol. De intensieve sectoren, de varkenshouderij en de pluimveehouderij, zijn vrije sectoren zonder Europese steun. Zij hebben kleine marges en zijn ontzettend kwetsbaar. Het is heel goed dat er een vangnet komt zodat zij niet omvallen als er zoiets gebeurt. Maar uiteindelijk was de schadevergoeding voor fipronil een nationale kwestie.

Een nationale kwestie? Ook in andere landen werd fipronil gebruikt.

“Ja, maar in Nederland werd het ontdekt. Ik was eens op bezoek bij de Franse minister van landbouw, en het eerste wat hij mij vroeg was: hoe is het met de crises in jouw land? Het ging toen net over de I&R-affaire. Toen dacht ik – ja, wij hebben het beste identificatie- en registratiesysteem van Europa – bij ons ontdekken we het, als daarmee gesjoemeld wordt.”

Laatste reacties

  • vink

    Beetje bekrompen denkwijze geef ik toe, maar die 70.000 km is alleen al goed voor 150.000 euro reiskosten vergoeding.

  • eenvoudige boer

    Gelukkig dat er toch nog iemand is die voor de boeren opkomt.

  • Jan-Zonderland

    @Jan Huitema, met je stelling dat politiek 95% emotie is en slects 5% feiten, veeg je in 1 klap de geloofwaardigheid van de politiek van tafel, danwel bevestig je het groeiende wantrouwen van het publiek in de politiek. Hoe is het mogelijk dat je zo'n uitspraak doet. Feiten moeten ten grondslag liggen aan beleid en niet de waan van de dag. Ik had van jou als nuchtere Fries beter verwacht.

Of registreer je om te kunnen reageren.