Home

Achtergrond 2 reacties

Kringloop en krimp strijdpunten op eerste verkiezingsdebat

Een levendig eerste landbouw-verkiezingsdebat in Marum (Groningen), in de aanloop naar de verkiezingen voor het EU-parlement op 23 mei.

Kringlooplandbouw en ook ‘eerlijke prijzen’ zijn nu al de meest misbruikte woorden in de campagne voor de verkiezingen van het Europees parlement op 23 mei. Dat bleek op het eerste speciale landbouw-verkiezingsdebat in Marum, donderdagavond 2 mei, waaraan 7 partijen deelnamen. Beide thema’s spreken een brede groep aan, maar krijgen zoveel verschillende invullingen dat kiezers er weinig wijzer van worden.

Krimp veestapel

Voor GroenLinks en in mindere mate de SP is de kringlooplandbouw het aangrijpingspunt om waar dat maar kan te pleiten voor krimp van de veestapel. Vooral GroenLinks-kandidaat Jeroni Vergeer herhaalt steeds weer dat het met minder vee moet en dat de kringloop zo veel mogelijk lokaal gesloten moet worden. De zaal neemt dat met een korreltje zout, is uit het geschuifel op te maken als ze aan het woord is.

Als SP‘er Fenna Feenstra zegt dat het moet naar ‘minder dieren maar meer marge’, gaat er bijna een gehuil op. Daar geloven de aanwezigen niet in. Hoe moet dat dan? Feenstra begint over eigen voer, minder inkopen, slimme techniek, precisielandbouw, maar krijgt de zaal er bepaald niet stil mee. Duidelijk dat hier weinig SP-aanhang aanwezig is. Ze benadrukt nog wel dat ze niet de boeren wil aanpakken maar het grootwinkelbedrijf en de kunstmestindustrie. Ze hamert op de noodzaak van ‘eerlijke prijzen’, hekelt handelsverdragen zoals Ceta en prijst de – aanwezige – boeren in de Noordelijke Friese Wouden die hun eigen weg zoeken. Volgens de SP moet het allemaal groener en extensiever maar hoeft het niet per se bio.

Niet meer geld naar EU

Het debat verloopt aan de hand van stellingen. De eerste roept weinig discussie op: ‘Er moet meer geld naar de EU’. Niemand wil dat. Wel is er verschil in bewoording. Vergeer pleit voor eigen Europese belastingheffing, bijvoorbeeld op plastic of CO2. D66‘er Raquel García Hermida-van der Walle sluit zich daarbij aan.

Nilüfer Vogels van de nieuwe partij Volt stelt dat er veel geld verloren gaat door corruptie. Haar partij is opgericht in reactie op de brexit en wil een pro-Europese, pragmatische middenpartij zijn. Het is een Europese beweging, met afdelingen in verschillende landen. Vogels signaleert als het om landbouw gaat een patstelling tussen publiek en sector, met veel onbegrip voor boeren.

Af van hectaresteun

Een verrassend geluid komt van de liberaal Jan Huitema (VVD). Hij vindt dat er een vangnet moet komen voor calamiteiten zoals met een droge zomer en fipronil.

Annie Schreijer-Pierik (CDA) wil net als bijna alle anderen dat het geld effectiever besteed wordt.

Anja Haga (ChristenUnie/SGP) vindt dat het beleid te veel is gestoeld op wantrouwen en controle. “Er is een risicofobie. Het moet meer vanuit vertrouwen.”

Hermida constateert dat er andere onderwerpen zijn die juist meer geld vragen, zoals Europese grensbewaking, wat impliceert dat er minder overblijft voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), als er uit andere bron niet meer binnenkomt.

D66 wil het liefst van traditionele landbouwsteun af. Net als de VVD overigens. Huitema: “Hectaresteun kapitaliseert in de grondprijs. Je wilt liever dat de boer zijn inkomen haalt uit verkoop van zijn product.”

We zijn te vaak voor de gek gehouden dat dingen van Europa moeten terwijl dat helemaal niet zo is

Annie Schreijer-Pierik, EU-parlementariër (CDA)

Meer vragen?

Op de stelling: ‘Van boeren mag meer gevraagd worden in ruil voor steun’ reageert Schreijer ronduit geprikkeld. “Ik ben het daar totaal mee oneens, dat is het failliet van het gezinsbedrijf en van BV Nederland. Er wórdt al meer gevraagd van boeren. Ga boeren juist extra belonen voor wat ze goed doen.” Vogels beaamt dat boeren al op de limiet zitten van wat ze kunnen doen.
Volgens Schreijer is de stemming ten opzichte van de landbouw nergens in Europa zo negatief als hier. “We zijn te vaak voor de gek gehouden dat dingen van Europa moeten terwijl dat helemaal niet zo is. In Nederland zijn ze vaak een beetje knettergek.”

In reactie op Feenstra’s opmerking dat er ‘wel iets moet gebeuren’ wegens de stand van de insecten en de problemen met veenweiden, reageert ‘Annie’: ‘Waar haalt u die onzin vandaan? Dat is de trukendoos. In Veenweiden moet je ook boer kunnen blijven’, waarop de SP‘er moppert dat ze nooit heeft gezegd dat er geen boeren mogen blijven in de veenweiden. Het tekent de debatstijl van Schreijer: soms onnavolgbaar maar altijd met groot gevoel voor wat er leeft onder boeren.

Kenniseconomie

Haga verwoordt trouw de boodschap van ‘haar’ minister Schouten over kringlooplandbouw. Evenmin als de minister is Haga dogmatisch over de reikwijdte van de kringloop. “Het streven is dingen van dichtbij te halen, maar lukt dat niet, dan kan het ook van verder af.”

Haga wil kringlooplandbouw inbrengen bij internationale handelsoverleggen, maar scoort niet met haar visie dat Nederland het op den duur vooral van de export van kennis zal moeten hebben. Schreijer springt daar meteen bovenop: “Dat is niet realistisch.” De oudgediende van het CDA stelt over kringlooplandbouw vast dat dat totaal geen nieuw onderwerp is. Wel toont ze zich er bezorgd over dat – vooral in Nederland – ‘alles erbij gehaald wordt’. “Let goed op wat er nu aan de klimaattafels gebeurt”, waarschuwt ze.

Het is zo dom om te zeggen dat in Nederland de veestapel moet krimpen vanwege het klimaat

Jan Huitema, EU-parlementariër (VVD)

Meningsverschillen klimaat

De grootste meningsverschillen komen aan het licht als het gaat over krimp van de veestapel. Jan Huitema (VVD), die met trekker en overall aankwam bij zaal De Kruisweg in Marum, is fel: ‘Het is zo dom om te zeggen dat hier de veestapel moet krimpen vanwege het klimaat, terwijl je weet dat hier de meest efficiënte productie is. De vraag neemt niet af, dus je verplaatst en vergroot het probleem alleen maar.” Hij zegt het in reactie op Vergeers stelling dat de veestapel kleiner moet. De GroenLinks-kandidaat voegt er overigens wel aan toe dat naast landbouw ook alle andere sectoren inspanningen moeten leveren.

Lees ook: Vee en bodem spil in klimaatdebat

Over het mestprobleem heeft Huitema een duidelijke opvatting, die haaks staat op de visie van de linkse partijen: Het fosfaatplafond houdt ten onrechte geen rekening met export van al dan niet bewerkte mest. “We hebben dat gekregen toen Minas werd afgeschoten. Toen hebben we onze ziel verkocht.” Hij krijgt bijval uit de zaal als hij vaststelt dat akkerbouwers niet uit de voeten kunnen met de gebruiksnormen voor fosfaat.

Wat nu in Brussel wordt besproken, landt over 5 tot 10 jaar op het boerenerf

Klaas Johan Osinga, Brussels lobbyist van LTO

Belang van de verkiezingen

Klaas Johan Osinga, Brussels lobbyist van LTO, verwoordt het grote belang van Europa: “In Brussel gebeurt veel achter de schermen, buiten het zicht van het grote publiek om. Maar het is uitermate belangrijk. Wat daar nu besproken wordt, landt over 5 tot 10 jaar op het boerenerf.”

De grote thema’s van dit moment zijn volgens hem de circulaire economie, klimaatbeleid en de strijd tussen de grote handelsblokken. “Wordt Europa geplet tussen de Verenigde Staten en China, of slaagt het erin een eigen plek te bewaren?”

Het debat werd georganiseerd door LTO Noord regio Noord en de agrarische jongerenorganisaties van de noordelijke provincies.

Laatste reacties

  • koestal

    Mooie woorden van de SP,maar daar gelooft niemand in

  • Alco

    In reactie op linkse kringen moet je duidelijk en zelfs kinderachtige uitleg geven.

Of registreer je om te kunnen reageren.