Home

Achtergrond 4 reactieslaatste update:5 apr 2019

Hans Huijbers neemt afscheid: rug recht en gezond boerenverstand

Na 10 jaar stapt Hans Huijbers (1959) op als voorzitter van de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie. Er zit nu eenmaal een eind aan de houdbaarheid van bestuurders. Hij wil het moment vóór zijn dat omstanders zeggen: ‘Daar heb je hem ook weer’.

De Noord-Brabantse Christelijke Boerenbond (voorganger van de ZLTO) werd ooit opgericht om de verdrukte landarbeider uit ‘zijnen arren moede’ te verheffen. Scheidend voorzitter Hans Huijbers waarschuwt nu dat boeren en tuinders opnieuw onder druk komen, omdat het grondeigendom uit hun handen glipt.

Grond gaat in een recordtempo naar financiers en privé-eigenaren. We moeten zien hoe we het grondeigendom in boerenhand houden

Huijbers: “Boer zijn is een mooi vak. Maar we hebben een paar fouten in ons systeem. Toen ik 40 jaar geleden begon, was de melkprijs hoger dan nu. En ondertussen zijn mijn kosten 280% hoger. We hebben dat door efficiency, genetica, schaalvergroting allemaal kunnen bijhouden, maar ik maak me wel zorgen. Als ik naar de komende 20 jaar kijk, zie ik het gebeuren dat het eigendom van grond niet in boerenhanden blijft. Grond gaat in een recordtempo naar financiers en privé-eigenaren. We moeten zien hoe we het grondeigendom in boerenhand houden.”

Profileringsdrang van supermarkten

Een ander punt dat Huijbers maakt, is de voortdurende profileringsdrang van de supermarkten om de laagste prijs. “Als het over altijd de laagste prijs gaat, betaalt iemand de prijs. Als het maatschappelijk middenveld en politieke systemen alle eisen, wensen, gedachten blijven afwentelen op het boerenerf zonder het bedrog van ‘altijd de laagste ‘aan te spreken, dan loopt het systeem vast.”

Hans Huijbers: "Je moet het moment voor zijn dat ze zeggen: 'daar heb je hem weer'." - Foto: Bert Jansen
Hans Huijbers: "Je moet het moment voor zijn dat ze zeggen: 'daar heb je hem weer'." - Foto: Bert Jansen

Voorkeur voor de ongepolijste bestuurder

Huijbers had eigenlijk na 9 jaar willen vertrekken, maar op verzoek van het bestuur plakte hij er nog een paar maanden aan vast.

Vindt u dat bestuurders te lang blijven zitten?

“Ik ben voorstander van tijdig wisselen. Benoemingen, maar vooral ook herbenoemingen, mogen geen automatismen zijn. Na 8 of 10 jaar kun je op inhoud misschien op je best zijn, maar dan is op die plek jouw kop versleten. Het effect ‘daar heb je hem alweer’, dat komt een keer.”

Als je goed bent, maakt het toch niet uit?

“Dat kan. Maar ik heb mijn eigen principes. Voor mij is het maximaal 10 jaar. Bij ZLTO hebben we bestuursperiodes van 3 keer 4 jaar. Je kunt erover praten of je niet na 10 jaar moet stoppen. Je hoeft de statuten niet te veranderen – mensen kunnen na 10 jaar ook gewoon bedanken. Als mensen blijven zitten, komen er nooit nieuwe. De pareltjes komen wel bovendrijven. Ik denk dat we weer een leuke lichting bestuurders krijgen.”

Hans Huijbers noemt geen namen als hij het heeft over talentvolle jonge bestuurders. Huidig voorzitter Henri van den Boomen van het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt is in die functie een verre opvolger van Huijbers. - Foto: Bert Jansen
Hans Huijbers noemt geen namen als hij het heeft over talentvolle jonge bestuurders. Huidig voorzitter Henri van den Boomen van het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt is in die functie een verre opvolger van Huijbers. - Foto: Bert Jansen

Op wie moeten we gaan letten?

“Ik heb geleerd dat ik geen namen moet noemen. Je ziet heel vaak dat mensen bovenkomen die qua opleiding en scholen alles met 7 sterren doorlopen hebben, die ook geleerd hebben hoe je altijd correct bent, maar die daarmee niet geleerd hebben hoe je soms ook scherp moet zijn. En soms hebben ze een mooi bedrijf meegekregen van goed ondernemende ouders en of schoonouders en gingen ze te weinig zelf door het slijk om iets op te bouwen. Ik heb een voorkeur voor ongepolijste types, de wat meer selfmade ondernemers, de zelfontwikkelaars, mensen die geen overdreven opleiding hebben gehad, maar wel weten wat er in de sector speelt en ook blijken een goed ondernemer te zijn.”

Melkveehouder in Wintelre

Hans Huijbers (1959) is melkveehouder in Wintelre met 96 melkkoeien op ongeveer 40 hectare grond, waarvan ongeveer de helft in eigendom. De gemiddelde productie bedraagt 9.300 kilo bij een vetpercentage van 4,50 en 3,70% eiwit. Hij begon zijn bestuurlijke carrière bij het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt en had bestuursfuncties bij CRV en KI Zuid voor hij in 2009 voorzitter van ZLTO werd.

Over de politiek: ‘onzin corrigeert z’n eigen’

Huijbers had als ZLTO-voorzitter te maken met een provinciebestuur dat zich in zijn ogen sterk wilde profileren. Uiteindelijk zal dat wel weer bijtrekken, verwacht Huijbers.

Politiek liep niet alles van leien dakje.

“Je moet je de vraag stellen of het in Brabant om de inhoud ging of om symboolpolitiek. Er zat iets in van: ‘Wij zullen laten zien dat we ingrijpen in de veehouderij. We gaan een daad stellen. Ik maak mijn punt duidelijk.’ Terwijl de ene SP-gedeputeerde zei dat hij dit deed vanwege de stikstfdepositie op de natuur, gaf de andere VVD-gedeputeerde op alle podia de mogelijk vrijgevallen ruimte weer weg aan de industrie. Waar het gaat om staldering, kan ik zeggen dat ik daar eigenlijk niet eens tegen ben. Ontstening en ont-asbesting in het buitengebied is best goed. Maar creëer daar dan een sloopfonds voor en compenseer de boeren die al aan de regeling hebben deelgenomen.”

In 2017 kwamen Brabantse boeren in protest tegen provinciaal beleid. Volgens Huijbers is het onvermijdelijk dat het beleid wordt gecorrigeerd.  - Foto: Bert Jansen
In 2017 kwamen Brabantse boeren in protest tegen provinciaal beleid. Volgens Huijbers is het onvermijdelijk dat het beleid wordt gecorrigeerd. - Foto: Bert Jansen

Huijbers verheft zijn stem en slaat met de hand op tafel: “Iedereen, maar dan ook ie-der-een, weet dat hier een onhoudbaar besluit genomen is. Iedereen weet dat de provincie deze wedstrijd zal verliezen. In een provincie waar geen nieuwbouw plaatsheeft, gaat dit niet werken. De rechter zal de onredelijkheid en onbillijkheid inzien.”

Het enige doel waarvoor de reconstructie was opgericht was de landelijke verplaatsing van de 1.000 tot 1.500 meest hinderveroorzakende bedrijven. Daarvan zijn er nog geen 50 verplaatst

Reconstructie is historische blunder

De reconstructie – ooit bedoeld om hinder veroorzakende bedrijven te verplaatsen – is volgens Huijbers een historische blunder geworden. “In de reconstructieplannen zijn alle natuur- en waterdoelen verankerd, zelfs sociaal-culturele doelen. Het enige doel waarvoor de reconstructie was opgericht was de landelijke verplaatsing van de 1.000 tot 1.500 meest hinderveroorzakende bedrijven. Daarvan zijn er nog geen 50 verplaatst. Toen de boeren aan de beurt waren voor wie de reconstructie bedoeld was, hebben we de reconstructie gestopt. We zijn niet blijven focussen op waar de reconstructie voor bedoeld was. Dat is een historische blunder. We hebben de familiebedrijven niet geholpen, we hebben Brabant niet geholpen. Ik denk dat mijn vader uiteindelijk toch wel gelijk krijgt: onzin corrigeert z’n eigen.”

‘Over Vion heb ik slapeloze nachten gehad’

Door een combinatie van factoren kwam aan het begin van Huijbers’ periode bij ZLTO vleesbedrijf Vion in zwaar weer: extreem snelle groei, een risicovolle overname in het Verenigd Koninkrijk, gecombineerd met de financiële crisis. De accountant besloot voor de balans de waarde van de bedrijven lager in te schatten, waardoor het eigen vermogen voor een deel verdween in het niets. Daarop besloot de Rabobank in te grijpen.

“De banken dwongen ons om afstand te nemen van het food-deel. We hebben met een klein groepje mensen met gezond boerenverstand bij elkaar gezeten. Kopers zouden zien dat wij gedwongen werden te verkopen. Dan krijg je lijkenpikkers, maar niemand betaalt de prijs. We zouden daarna gedwongen zijn ook Rendac te verkopen. Dan zou de ZLTO nu eigenaar geweest van een lege holding met paar honderd miljoen schuld.”

Slachterij Vion is inmiddels in veilig vaarwater terechtgekomen. Huijbers heeft er wel slapeloze nachten om gehad. - Foto: Misset
Slachterij Vion is inmiddels in veilig vaarwater terechtgekomen. Huijbers heeft er wel slapeloze nachten om gehad. - Foto: Misset

“We hebben het proces omgekeerd en geweigerd Rabobank de leiding te geven. We haalden Bank of America Merrill Lynch erbij. Door het proces om te keren, hebben wij de reële waarde voor het bedrijf gekregen en konden we de schuld volledig aflossen. Er staat nu een goed bedrijf, met een strak management en een strakke structuur. Er is weer toekomst, er staat een toekomstgericht vleesbedrijf. Het gezond boerenverstand heeft hier gezegevierd.”

Mag u dat zelf mede claimen? Of zegt u: als ik er niet geweest was, was het ook zo gegaan?

“Ik geef maar geen antwoord. Ik heb geen zin om mezelf groot te maken. Maar ik weet wel wie hier de rug recht gehouden hebben. En ik weet ook wie met overtuiging voor de algemene vergadering de keuzes voorgelegd heeft en de vergadering heeft meegenomen in de afwegingen.”

Ook slapeloze nachten gehad?

“Ja. Ik heb in mijn bestuursperiode weinig wakker gelegen. Maar toen heb ik een maand of 5, 6 heel weinig geslapen. Toen ben ik in een paar maanden tijd een jaar of 5 ouder geworden”.

En ondertussen het eigen bedrijf draaiende gehouden?

“Dat was in die tijd lastig, omdat we ook voor een keuze stonden. Mijn vrouw en ik hebben toen met elkaar besproken dat we nog een keer een ‘boost’ aan het bedrijf moesten geven, met een nieuwe stal. Dat was een heel complexe operatie waarbij we de nieuwe stal over de oude stal heen moesten bouwen. Meteen hebben we een zichtstal met boerderijterras en horeca gemaakt. Zowel in de horeca als op stal loopt het lekker. Dat is des te prettiger als je uitzicht hebt op een opvolger.”

De hetze tegen de boer zwakt af

Huijbers was nog geen jaar voorzitter toen hij via het Agrarisch Dagblad de knuppel in het hoenderhok gooide. Hij ging het gesprek aan met Wakker Dier. Niet in de achterkamer, maar volop in de schijnwerpers. “Wakker Dier is beste partner”, stond in de krant.

Met een interview in het Agrarisch Dagblad opende Hans Huijbers in 2010 nadrukkelijk de deur voor andersdenkende maatschappelijke organisaties. - Foto: Lex Aalders
Met een interview in het Agrarisch Dagblad opende Hans Huijbers in 2010 nadrukkelijk de deur voor andersdenkende maatschappelijke organisaties. - Foto: Lex Aalders

De scheidend voorzitter herinnert zich de discussies die hij moest voeren. Eén daarvan was met een groep van ongeveer 20 zeer ondernemende varkenshouders. De sfeer draaide om toen een varkensondernemer het ermee eens was dat het anders kan en anders moet. “Rug recht houden, Hans”, hield Gerard Driessen hem voor.

U keek de andere kant op. Stond u niet met de rug naar de eigen mensen toe?

“Nee. We zitten in een transitiefase – van post-Mansholt, nooit meer honger en productiegroei, naar digitalisering, transparantie en iedereen kijkt mee. Of we het nou leuk vinden of niet, die beweging moeten we faciliteren. Als we dat niet doen, gaat die door zonder ons. Ik denk dat heel veel boeren mij om mijn scherpte en mijn open vizier waarderen. Maar leg daarvoor je oor te luister bij de boeren.

Ik heb heel bewust de andere kant van het spectrum opgezocht. Er is eigenlijk niemand met wie ik niet gesproken heb. Iedereen wilde het gesprek aangaan. Daardoor hebben we als ZLTO een enorm netwerk opgebouwd, we waren en zijn met alle partijen in gesprek. We hebben daarnaast zeer fors geïnvesteerd in contacten met politieke partijen. Vele uren met alle partijen. We zijn politiek kleurenblind, we praten met iedereen, ook met de SP. Misschien hebben we wel te weinig in het CDA geïnvesteerd, gezien de stedelijke samenstelling van de lijst – op Tanja van de Ven na.”

De opinie over de boer is niet altijd gunstig.

“Ik denk dat – afgezien van wat incidenten – de hetze tegen de boer afzwakt. Langzaamaan zien steeds meer partijen dat je beter mét de boer iets kunt doen dan tégen de boer.”

Boerenreceptie

Hans Huijbers neemt donderdag 4 april officieel afscheid op het ZLTO-congres dat op zijn eigen erf wordt gehouden. Hij houdt zondag 7 april van 11:00 tot 16:00 een boerenreceptie voor ‘boeren, genodigden en geïnteresseerden’. “Dan zal ik nog een korte toespraak houden”, zegt Huijbers. In de toekomst zal hij mogelijk als gastspreker optreden. Of hij op de lijst van de Speakers Academy komt? “Het zou zomaar kunnen.”

Laatste reacties

  • veldzicht

    Met verschillende partijen moet je nog niet eens willen praten ,die willen alleen maar minder boeren,minder dieren,meer land voor natuur en veeeel meer regels wat betreft besrtijdingsmiddelen , dierenwelzijn etc. etc..Je kan wel met ze willen praten alleen moet je wel eenzijdig hun hun zin geven waar zij niks te verliezen hebben en de boer op zijn best een hoop kosten en werk krijgt voor een schamele vergoeding

  • farmerbn

    Huibers kan heel erg goed praten maar is niet heel erg slim. Mensen aan de top die niet heel erg slim zijn houden niet van hele slimme mensen en dat blijkt ook uit zijn woorden. Huibers krijgt van mij niet de schuld van het vion-debakel want dat is voor zijn periode eigenlijk al gestart maar ik zou rendac gehouden hebben en vion verkocht. De grootste fout was de vrijerij met boerenhaters. Dat heeft niks opgeleverd. Als je die lieden wat beloofd gaan ze je er aan houden maar zelf krijg je niks terug.Zelf heeft hij zijn bedrijf goed ontwikkeld. Zeker met de neventak die wel eens de hoofdtak kan worden. Huibers geeft daarmee goed aan hoe het de boeren vergaat in de toekomst.

  • xw

    Jawel farmer bn, heeft ie goed voor mekaar.
    Als je zo'n functie hebt als Huibers gaan er deuren voor je open die voor anderen dicht blijven. Da's ook gemakkelijk om je doelen te bereiken.

  • Gradje 1966

    Ik denk dat we beter Huibers kunnen houden en Callan op laten zouten de linkse rakker

Of registreer je om te kunnen reageren.