Home

Achtergrond

Oekraïense minister: handel is niet eenzijdig

Oekraïne verkeert in politiek onrustig vaarwater. Terwijl Rusland probeert de invloed in het land te vergroten, wil Oekraïne de banden met de Europese Unie aanhalen. Landbouwminister Olga Trofimtseva neemt de tijd voor een telefonisch interview vanuit haar ministerie in Kiev.

Trofimtseva is sinds begin dit jaar eerste landbouwminister in Oekraïne. Zij wil de banden met het Nederlandse bedrijfsleven verder aanhalen. Bovendien wil ze de negatieve toon over de samenwerking ten goede keren, zowel in Oekraïne zelf als daarbuiten.

Tekst gaat verder onder de foto.

Olga Trofimtseva is sinds begin dit jaar landbouwminister in Oekraïne. - Foto: ministerie van landbouw, Oekraïne
Olga Trofimtseva is sinds begin dit jaar landbouwminister in Oekraïne. - Foto: ministerie van landbouw, Oekraïne

Het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne is 5 jaar geleden gesloten en dit jaar 2 jaar officieel van kracht. Trofimtseva benadrukt dat het verdrag 2 kanten op werkt. “Aan beide kanten kunnen we ervan profiteren. Het is echt niet dat de een meer profiteert dat de ander.”

De EU kan Oekraïne gebruiken als een opstap naar andere delen van de wereld

De Europese Unie is belangrijk voor de exportgerichte agrofoodsector in Oekraïne. “Maar voor ons is de EU één van de belangrijke strategische markten, niet de enige markt. En de EU kan ons gebruiken als een opstap naar andere delen van de wereld.”

Verkiezingen president en parlement in Oekraïne

Op dit moment zit Oekraïne in tussen de voorronde en de eindstemming (21 april) voor de presidentsverkiezingen. Na de eerste ronde zijn er nog 2 kandidaten over: de als cabaretier en komiek bekend geworden Volodymyr Zelensky en huidige president Petro Porosjenko.

Trofimtseva: “Misschien is de uitslag van de verkiezingen een verrassing voor de kenners. Ik weet ook niet wat er in de tweede ronde gaat gebeuren. Maar laat ik benadrukken dat wij – in tegenstelling tot onze oosterburen – democratische verkiezingen hebben. Ik vind dat de verkiezingen voor het parlement dit najaar belangrijker zijn. Wij voelen de hoge druk vanuit Rusland op de verkiezingen en de publieke opinie. Ondanks alles weet ik dat onze aspiraties en beweging richting de Europese Unie onomkeerbaar zijn.”

Kritiek op Oekraïense heffingen uitvoer kipfilet

Vanuit Nederland is er de afgelopen tijd veel kritiek geweest op met name de manier waarop de Oekraïense pluimvee-industrie de heffingen op de uitvoer van kipfilet naar de Europese Unie omzeilde door een nieuwe variant van kippenvlees met been te creëren.

Hoe kijkt u daarnaar?

“We moeten het niet alleen over kip hebben. Maar een akkoord daarover is in zicht. Het associatieakkoord tussen de Europese Unie en Oekraïne heeft 2 kanten. De Europese Unie krijgt ook toegang tot de Oekraïense markt, bijvoorbeeld met landbouwmachines, zaadgoed, en materialen voor de zuivelproductie. Het is een complex beeld dat niet alleen over kip gaat.”

Kunt u zich niet de zorg van de Nederlandse vleeskuikenhouder voorstellen, die ziet dat de invoer van Oekraïne toeneemt?

“Ook die cijfers moet je in perspectief zien. De export van kip vanuit Oekraïne naar de EU is niet meer dan 10% van onze totale export. Wij domineren de markt niet. Interessant is te zien dat Niet alleen in Nederland zulke geluiden worden gehoord. Ook de Poolse boeren zeggen bang te zijn voor de concurrentie in Oekraïne. Aan de andere kant is Polen een van de landen die het meest profiteert van het handelsverdrag.

Ik hoor ook dat er gepraat wordt over de kwaliteit van de Oekraïense producten. Dan moet ik zeggen dat wij alle verplichtingen van de EU moeten en willen nakomen op gebied van kwaliteiten voedselveiligheid. We hebben de veterinaire en fytosanitaire maatregelen al voor de helft op het niveau van de EU. Dat vindt ik een fantastisch resultaat.”

EU en Oekraïne werken aan akkoord pluimvee

Ondertussen werken de Europese Unie en Oekraïne aan een akkoord waarbij de import vanuit Oekraïne van bepaalde kipdelen aan banden wordt gelegd. Oekraïne krijgt daarbij een groter importquotum voor heffingvrij pluimveevlees. De Oekraïense pluimveeorganisatie benadrukt in een persbericht dat Oekraïne nog altijd een netto-importeur van kipproducten blijft. In 2018 exporteerde de EU 121.755 ton pluimveevlees naar Oekraïne terwijl Oekraïne 104.940 ton exporteerde.

Minister Carola Schouten heeft zich in Brussel kwaad gemaakt over het akkoord. Volgens haar is er sprake van belonen van verkeerd gedrag.

Nederlandse kennis van veredeling, zuiveltechniek en precisielandbouw kan ons helpen

Hoe wilt u dat de Oekraïense landbouw zich ontwikkelt?

“Wij zijn nu vooral een exporteur van grondstoffen. Het zou goed zijn als Oekraïne meer waarde kan toevoegen aan de producten, onder meer door daarvoor de kennis, ervaring en middelen van de Nederlandse agri- en foodsector te gebruiken. We hebben een enorm potentieel met zeer vruchtbare grond, dat we nog niet ten volle benutten. De Nederlandse kennis van veredeling, zuiveltechniek en precisielandbouw kunnen ons daarbij helpen.

De Russische inval in 2014 en het wegvallen van de export naar Rusland was voor ons uiterst pijnlijk, maar uiteindelijk ook nuttig. We hebben ons gediversifieerd en nieuwe markten ontwikkeld. We zijn een land geworden dat zich richt op de Europese Unie, maar niet uitsluitend. Wij kijken ook naar de Aziatische markt, denk aan India en China, en naar markten in Afrika en het Midden-Oosten.”

In de aanloop naar het referendum in Nederland over het associatieverdrag was de corruptie in Oekraïne een argument om tegen te stemmen. Hoe staat het daarmee?

“Als ik met buitenlandse zakenmensen spreek, hoor ik ze niet meer over corruptie. Dat is erg afgenomen, al zal corruptie in sommige regio’s nog wel voorkomen. Waar buitenlanders zich meer zorgen om maken is de rechtsstaat in het algemeen. Het vertrouwen in onze rechtspraak is te laag. Een tweede klacht die ik hoor gaat over de belastingen en de douaneheffingen. De klachten gaan er bijvoorbeeld over dat de teruggave van de btw te langzaam gaat en een gebrek aan transparantie daarover.”

Of registreer je om te kunnen reageren.