Home

Achtergrond

Subsidies voor innovatie in landbouw

Het laatste jaar waarin innovatiesubsidie kan worden aangevraagd uit het lopende POP3-programma is ingegaan.

Innovatieve projecten waarin boeren samenwerken komen ervoor in aanmerking, maar in sommige provincies kan door individuele boeren ook subsidie worden aangevraagd. Bijvoorbeeld voor precisielandbouw, spuitmachines die drift vergaand reduceren of een strokenploeg. “Met een innovatiesubsidie willen we boeren een steuntje in de rug geven”, zegt Kees Anker van het regiebureau POP.

De EU streeft naar voedzaam, veilig en betaalbaar voedsel. Dat gebeurt via 2 pijlers van het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid:

  1. inkomensondersteuning en markt- en prijsbeleid
  2. het Plattelandsontwikkelingsprogramma (zie kader POP3 in het kort hieronder).

POP3 in het kort

In 1999 besloten Europese regeringsleiders om het platteland van Europa te versterken. Om die reden maakt het Europees Fonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) sinds 2000 deel uit van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. De Nederlandse uitwerking hiervan is het Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP). Nederland ontvangt € 765 miljoen aan subsidie uit het ELFPO. Het rijk, provincies, gemeenten en waterschappen leveren een eigen bijdrage aan het programma van minimaal eenzelfde bedrag.

5 thema‘s

In het huidige programma 2014-2020 (POP3) werken rijk en provincies met elkaar samen. Zij hebben maatregelen geformuleerd die moeten bijdragen aan de versterking van het Nederlandse platteland. Het programma richt zich op 5 thema’s:

  1. innovatie
  2. jonge agrariërs
  3. agrarisch natuurbeheer
  4. water
  5. Leader

Handboek aanvragers POP3-subsidie

Financiële ondersteuning van POP3-waardige initiatieven draagt bij aan het innovatiever werken op landbouwbedrijven en een internationaal concurrerende agrarische sector. Meer informatie over POP3 kun je vinden op de website van het Regiebureau-POP.nl. Hier vind je ook het vernieuwde Handboek voor aanvragers POP3 subsidie (versie juni 2018). Dit handboek geeft uitleg over de procedures en regelgeving.

Verduurzaming van de agrarische sector

Voor het POP3 is voor de periode 2014-2020 in totaal € 1,65 miljard beschikbaar. Ideeën en initiatieven die in aanmerking willen komen voor subsidie moeten voordelen opleveren voor concurrentiekracht en verduurzaming van de agrarische sector in Nederland. “In de eerste helft van 2019 zijn de laatste openstellingen van de POP3-programma’s door de provincies voor nieuwe projecten. Daarna is het geld van dit programma belegd en is het wachten op het volgende programma”, zegt Kees Anker, nationaal coördinator European Innovation Partnerschip (EIP) van het regiebureau POP.

Lees verder onder de foto.

Kees Anker: “Met een innovatiesubsidie willen we boeren een steuntje in de rug geven om duurzamer te werken en nieuwe verdienmogelijkheden te creëren. Hierbij kan het gaan om een nieuwe techniek, nieuw product of vernieuwing van een proces.” - Foto: Jan Willem Schouten
Kees Anker: “Met een innovatiesubsidie willen we boeren een steuntje in de rug geven om duurzamer te werken en nieuwe verdienmogelijkheden te creëren. Hierbij kan het gaan om een nieuwe techniek, nieuw product of vernieuwing van een proces.” - Foto: Jan Willem Schouten

POP3-innovatieprojecten

In totaal lopen er op dit moment 134 POP-innovatieprojecten. Die zijn gericht op diverse thema’s:

  • bodem en bemesting (45)
  • nieuwe producten en markten (42)
  • water (26)
  • gewasbescherming (24)
  • nieuwe concepten (22)
  • kringlooplandbouw (19)
  • precisielandbouw (18)
  • natuurinclusieve landbouw (16)
  • klimaat (15)
  • dierenwelzijn, gezondheid en stalsystemen (14)
  • plantenveredeling (9)
  • diervoeding en beweiding (8)

Melkveehouderij en akkerbouw

De meeste projecten hebben meer dan 1 thema en zijn met name in akkerbouw en melkveehouderij te vinden. Het aantal projecten in andere veehouderijsectoren, (glas)tuinbouw en vollegrondsgroente is wat kleiner. “Veel projecten zijn gericht op bodemverbetering, nieuwe producten en markten en op verbetering van het rendement in combinatie met milieuvriendelijk werken”, vertelt Anker. Een beschrijving en locatie van de projecten is te vinden op de website van het Netwerk Platteland.

Lees verder onder de tweet.

Steuntje in de rug

Innovatie is 1 van de 5 thema’s van het POP-programma. “Met een innovatiesubsidie willen we boeren een steuntje in de rug geven om duurzamer te werken en nieuwe verdienmogelijkheden te creëren”, zegt Anker. “Hierbij kan het gaan om een nieuwe techniek, een nieuw product of de vernieuwing van een proces.”

In POP3 is geld beschikbaar, waarmee provincies en de EU innovatie in de landbouw stimuleren. Onder andere voor kennisverspreiding over innovaties, bijvoorbeeld via demonstraties, ondernemerscoaching of voorlichting.

Ook kunnen provincies investeringen in landbouwinnovaties subsidiëren om deze verder uit te rollen. Zo is er voor boeren in Drenthe onlangs nog € 2 miljoen beschikbaar gesteld voor ‘Fysieke investeringen voor innovatie en modernisering van agrarische ondernemingen’. Daarmee kunnen ze tot 40% subsidie krijgen op de subsidiabele kosten voor diverse investeringen, variërend van een strokenploeg tot sterk driftreducerende spuitsystemen.

Verbetering milieu

De subsidieregeling is vooral bedoeld om de aanschaf van innovatieve installaties en machines te stimuleren, die een bijdrage leveren aan verbetering van het milieu, klimaatbestendigheid, dierenwelzijn, volks- en diergezondheid, landschap of biodiversiteit. Enkele andere provincies hebben soortgelijke regelingen, al kunnen ze per provincie verschillen.

Anker: “Een derde maatregel is het ontwikkelen van innovaties in het kader van ‘samenwerking voor innovaties’. Hierbij werken zogenoemde innovatiegroepen samen aan een innovatief idee of oplossing van praktijkvragen. De groepen bestaan uit boeren of tuinders met adviseurs, onderzoekers of personen uit de afzetketen. Het is ook de bedoeling dat onderzoek en praktijk dichter bij elkaar komt.”

Lees verder onder de tweet.

Mooie projecten

“Agrarische ondernemers zitten niet stil om te werken aan een duurzame en meer rendabele landbouw. Dat heeft geleid tot veel mooie projecten”, zegt Anker. Enkele voorbeelden van projecten waarbij innovaties worden ontwikkeld:

  • Innovatieve zaaitechniek waarbij fijn zaad met een lijmachtige coating op een afbreekbaar doek wordt aangebracht voor duurzame teelt van uien en peen. Het doek heeft een onkruidonderdrukkende werking, waardoor minder chemicaliën nodig zijn.
  • Het project Koolstof Kringloop in Utrecht richt zich op het verhogen van de organische stof in de bodem via kennisuitwisseling. Diverse experts geven tekst en uitleg bij demonstraties en trainingen.
  • Het project Bio-economie Drentse Aa wil een bijdrage leveren aan versterking van de landbouw in het nationaal park Drentse Aa door het stimuleren van duurzame landbouw en het creëren van toegevoegde waarde per hectare in plaats van door schaalvergroting.
  • In het project Plant Value werken het HLB, een glastuinder, Ecostyle, LBI en Bioclear Earth samen om een concurrerende en duurzame akkerbouw en tuinbouw te ontwikkelen door de totale verwaarding van de plant.
  • Een groep jonge boeren in het Gelderse rivierengebied is bezig met Smart Grass Production. Ze streven naar maximale productie van gras tegen minimale milieubelasting. Voorkomen van bodemverdichting, de juiste grasmengsels gebruiken en het toepassen van precisiebemesting zijn belangrijke speerpunten.
  • In de glastuinbouw in Gelderland loopt het project LED-verlichting voor de ontwikkeling van een nieuw teeltsysteem voor groente en potplanten. Door de juiste inzet van LED-verlichting is er meer controle op de groei en ontwikkeling van specifieke gewassen met economische en ecologische voordelen.
  • Het doel van het project Gelders Living Lab: op weg naar Smart Farming is om met precisielandbouw de opbrengst van mais verhogen met een lagere milieubelasting en bodemverbetering.
  • Het project Productinnovatie Streekproducten Brabant gaat voedselverspilling tegen door het verwerken van tweede klasse groente, fruit en eieren. Dat gebeurt met de inzet van mensen met een grote achterstand tot de arbeidsmarkt.

Subsidie aanvragen voor project

Naast agrariërs komen ook natuur- en landschapsorganisaties, gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden in aanmerking voor een POP3-subsidie. In grote lijnen zijn de provincies verantwoordelijk voor de uitvoering van het programma. “Potentiële aanvragers van een subsidie kunnen het beste contact zoeken met de provincie waarin het initiatief gaat plaatsvinden. Het indienen van een subsidieaanvraag loopt via het subsidieloket van de provincie en van RVO.nl”, vertelt Anker. “Elke provincie heeft een POP-coördinator waar aanvragers terechtkunnen met vragen over POP3.”

Lees verder onder de tabel.

Stappen POP3-subsidie innovatie

“Subsidieaanvragen worden getoetst op effectiviteit, kans op succes ofwel de haalbaarheid van het plan en het innovatieve gehalte van het project”, aldus Anker. Wil je weten of je idee/initiatief mede gefinancierd kan worden met een POP3-subsidie voor innovaties, onderneem dan onderstaande stappen:

  • Ga naar de website van de provincie waar uw project plaats zou moeten vinden en kijk of er subsidieregelingen opengesteld zijn. Als dat zo is, kunt u zien aan wie subsidie kan worden verstrekt, voor wat voor soort doelstellingen of activiteiten en in welke periode u subsidie kunt aanvragen.
  • Schrijf een projectvoorstel op hoofdlijnen en toets of dit draagvlak heeft binnen de sector en bespreek het met een vertegenwoordiger van de provincie. Voor de honorering van een project is het belangrijk om bij het schrijven van de aanvraag goed te letten op de selectiecriteria van projecten.
  • Is dat positief, werk het projectvoorstel dan verder uit en zorg voor de aanvullende documenten om het in te dienen. “Als je voor het eerst een aanvraag opstelt, is dat niet altijd eenvoudig”, zegt Anker. “Soms is het handig om een organisatie in te schakelen die ervaring heeft met het indienen van projectvoorstellen.”

Wanneer innovatiesubsidie aanvragen?

Onderstaand de lopende openstellingen van POP3-subsidie voor ‘Samenwerking voor Innovatie’ of die binnenkort open gaan.

  • Brabant loopt tot 13 april
  • Zuid-Holland: loopt tot 10 april
  • Gelderland: 3 verschillende openstellingen in het voorjaar voor innovatieve concepten, water en korte voorzieningsketens
  • Veenkoloniën start binnenkort
  • Drenthe, Fryslân en Groningen: in elke provincie start een openstelling in april
  • Flevoland in mei/juni
  • Utrecht: mei/juni
  • Zeeland in mei/juni

Kijk voor de spelregels op de website van uw provincie.

GPS-systemen

Daarnaast hebben op dit moment 3 provincies subsidie opengesteld of in de pijplijn waar individuele boeren gebruik van kunnen maken. In Drenthe wordt de subsidieregelling ‘Fysieke investeringen voor innovatie en modernisering van agrarische ondernemingen’ volgende week opengesteld. Daarmee kunnen boeren vanaf 7 april tot en met 17 mei innovatiesubsidie aanvragen voor tal van investeringen zoals een strokenploeg, machines voor precisiebemesting, GPS-systemen, elektrische werktuigen. De regeling voor innovatie en modernisering van de agrarische sector wordt gefinancierd door de provincie Drenthe en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling.

Elders is de periode waarin en investeringen waarvoor subsidie kan worden aangevraagd, weer anders.

Limburg

In Limburg is enkele weken geleden een soortgelijke subsidieregeling opengesteld. Daarvoor kunnen boeren tot en met 30 april 2019 innovatiesubsidie aanvragen.

Gelderland

De provincie Gelderland gaat nog een stap verder en gebruikt de regeling voor subsidie voor de bouw van nieuwe stallen (stallen van de toekomst), die zelfvoorzienend zijn qua energiegebruik en geen emissie hebben naar de omgeving. Subsidieaanvragen kunnen worden ingediend in de periode 3 juni tot en met 29 juli 2019.

Agri Duurzaamheidsdag op 18 april in Klarenbeek

Boerderij houdt donderdag 18 april de Agri Duurzaamheidsdag. Daar is een innovatieplein met de nieuwste innovaties in duurzaamheid voor de agrarische sector, diverse presentaties, workshops en strobaalsessies. Tijdens de strobaalsessies vertellen boeren, telers en andere ondernemers hoe ze circulair ondernemen. Hoe hebben ze het aangepakt en wat is het verdienmodel?

Kees Anker van het regiebureau POP organiseert een workshop over POP3-subsidies. En tijdens coachingsessies van 15 – 30 minuten krijgen bezoekers persoonlijk advies hoe ze hun eigen bedrijf kunnen verduurzamen.

Lees verder onder de foto.

Elies Lemkes-Straver. - Foto: Van Assendelft Fotografie
Elies Lemkes-Straver. - Foto: Van Assendelft Fotografie

Sprekers

Tal van sprekers, zoals Pieter van Geel (voorzitter landbouwtafel in het klimaatberaad), Ruud Huirne (speciaal adviseur Food & Agri Rabobank), lector duurzaam produceren Elies Lemkes-Straver en hoogleraar Dirk Strijker geven hun visie over duurzaam ondernemen in de landbouw.

De Agri Duurzaamheidsdag wordt gehouden in Veerkracht in Klarenbeek.

Of registreer je om te kunnen reageren.