Home

Achtergrond 2 reacties

Braziliaanse sojatelers in de fout met middelen

Brazilië is grootverbruiker van gewasbeschermingsmiddelen. Er mag al heel veel. Daarnaast is er veel ongeoorloofd of onoordeelkundig gebruik. Sojaboeren krijgen nu problemen met hun omgeving en met de afzet.

Brazilië is de grootste gebruiker van gewasbeschermingsmiddelen ter wereld. Deels door de oppervlakte van het landbouwareaal van 300 miljoen hectare en voor een ander deel door het tropische klimaat wat gunstig is voor veel ziekten en plagen. Jaarlijks wordt ongeveer 400.000 ton middel gebruikt, 12% van het wereldtotaal. Per hectare is het gebruik 6,7 kilo. In 2007 was dat nog minder dan een kilo. De grootste gebruikers zijn telers van soja, mais, katoen en suikerriet.

Veel gebruikte middelen in EU verboden

In Brazilië zijn ruim 1.700 gewasbeschermingsmiddelen toegelaten. De overheid heeft vorig jaar vergunning verleend voor nog eens 450 middelen. Van de 10 meest verkochte middelen zijn er meerdere al lang verboden in de EU. Toch neemt ook in Brazilië het bewustzijn over de mogelijke risico’s toe. Binnenlands zijn er problemen en vanuit het buitenland is er druk om het middelengebruik aan te pakken.

NVWA controleert

De NVWA controleert goederen op residuen van gewasbeschermingsmiddelen. Bij elk middel is Europees vastgesteld hoeveel mag achterblijven; de MRL. De NVWA bemonstert jaarlijks ongeveer 50 mengvoederbedrijven, op- en overslagbedrijven en verwerkers. Per 1 april 2018 zijn de controles op het middel paraquat in soja(schroot) – vooral uit Brazilië – verscherpt.

Rusland

De Russische veterinaire en fytosanitaire dienst (Rosselkhoznadzor) heeft het Braziliaanse ministerie van landbouw (Mapa) geïnformeerd dat er een tijdelijk invoerverbod zal komen als de hoeveelheid residuen, vooral van glyfosaat, op de geïmporteerde soja niet lager wordt. Brazilië exporteerde vorig jaar in totaal 84 miljoen ton soja. De export van soja naar Rusland is met 1,09 miljoen ton in 2018 relatief klein. De Braziliaanse associatie van sojaverwerkers (Abiove) stelde niet op de hoogte te zijn van de klacht maar wel dat de Braziliaanse soja aan de hoogste eisen voldoet.

Toegestane limiet

Mapa zegt in een verklaring dat het gevonden residuniveau 100 keer lager is, dan de volgens de Codex Alimentarius toegestane limiet en dus geen enkel risico voor de gezondheid oplevert. De toegestane hoeveelheid in Brazilië is 10 mg/kg, volgens de Codex Alimentarius 20 mg/kg en in Rusland is dat 0,15 mg/kg. Ook de Europese Unie hanteert de norm van 20 mg/kg. Het Braziliaanse nationale instituut voor het toezicht op de gezondheid van producten (Anvisa) heeft eind februari overigens verklaard dat glyfosaat niet kankerverwekkend is.

Lees verder onder de foto.

Sojabonenoogst. Een door sojaboeren gebruikt onkruidbestrijdingsmiddel heeft voor miljoenen euro's schade aangericht aan onder andere wijngaarden. - Foto: ANP
Sojabonenoogst. Een door sojaboeren gebruikt onkruidbestrijdingsmiddel heeft voor miljoenen euro's schade aangericht aan onder andere wijngaarden. - Foto: ANP

2,4-dichloorfenoxyazijnzuur (2,4-D)

In de zuidelijke deelstaat Rio Grande do Sul heeft het door de sojaboeren gebruikte onkruidbestrijdingsmiddel 2,4-D voor miljoenen schade aangericht aan wijngaarden en appel- en olijvenplantages in dezelfde regio. De druiventelers hebben door dit middel tot wel 70% van hun productie verloren. Waarschijnlijk is het middel toegepast bij te harde wind of te hoge temperaturen. Daardoor kan thermiek ontstaan en heeft het middel zich met de wind kunnen verspreiden.

Opleiding personeel

Onderzoek door de Braziliaanse staatsonderneming voor agrarisch onderzoek (Embrapa) heeft 2,4-D aangewezen als de oorzaak. Producenten van 2,4-D, Dow AgroSciences, Nufarm en Albaugh wijzen ook op fouten bij de toepassing. Vertegenwoordigers van de sojaboeren hebben inmiddels toegegeven dat het middel de oorzaak is van de aangerichte schade. Om een verbod te voorkomen hebben ze toegezegd hun personeel beter te zullen opleiden.

Onkruidbestrijding en pre-harvest

2,4-D is na glyfosaat het meest verkochte gewasbeschermingsmiddel in Brazilië en het gebruik ervan is toegelaten door de overheid. Omdat steeds meer onkruiden resistentie vertonen voor glyfosaat wordt naar andere onkruiddoders of herbiciden gegrepen. Naast paraquat wordt het middel 2,4-D veel gebruikt door sojaboeren om onkruiden te doden voorafgaand aan de inzaai. Het is goedkoop en effectief.

Daarnaast gebruiken sojatelers 2,4-D om het gewas egaal te laten ´afrijpen´. Dit is de zogenaamde pre-harvest toepassing: gelijkmatige afrijping of gewoon doodspuiten en als bijkomend voordeel gaan de achtergebleven onkruiden ook dood. Dit gebeurt in het stadium R7, als de meeste peulen en de zaden daarin fysiologisch rijp zijn. Door de synchronisatie kan een veld in een keer worden geoogst.

Fipronil

In dezelfde regio is ook een opvallende toename van bijensterfte geconstateerd. Tientallen bijenvolken zijn uitgeroeid en in 80% van de gevallen is dit te wijten aan het gebruik van fipronil. Het middel wordt als insecticide gebruikt in de sojateelt. Onderzoek van de federale universiteit (UFRGS) heeft bij 70% van de geanalyseerde bijenvolken fipronil aangetoond. De laatste jaren neemt het aantal gevallen toe, wat volgens de onderzoekers te wijten is aan het verkeerd gebruik. Het wordt vooral toegepast als de soja in bloei staat en dus bezocht wordt door bijen. De bijen nemen de met fipronil besmette nectar mee naar de korven en doden daardoor het broedsel.

Laatste reacties

  • koestal

    dus geen soja uit Brazille kopen!

  • Snel

    Veel kans op fipronil en 2,4D in Vegetarische maaltijden

Of registreer je om te kunnen reageren.