Home

Achtergrond 1 reactie

Agrarisch collectief pleit voor professioneel predatiebeheer

Pak de vos, de marter, de wilde kat en al die andere weidevogelrovers professioneel aan, zeggen Friese agrarisch natuurbeheerders. Anders wordt het nooit meer wat met de weidevogel.

De provincie Friesland geeft als grootste weidevogelprovincie van Nederland miljoenen uit aan weidevogelbeheer. Voor de periode 2016-2021 is € 8,3 miljoen beschikbaar binnen het leefgebied open grasland. Maar het blijft volgens voorzitter Alle de Vries van het agrarisch collectief It Lege Midden dweilen met de kraan open als het predatiebeheer niet wordt geprofessionaliseerd.

Predatie belangrijkste oorzaak

Predatie is wat hem betreft de belangrijkste oorzaak van de daling van het aantal weidevogels. Dat de predatie van weidevogels (druk van roofdieren) toeneemt, bevestigt ook een recent rapport van Sovon Vogelonderzoek Nederland. In Friesland gaat het volgens De Vries niet alleen om de vos; ook de steenmarters en verwilderde katten ‘vreten de jongen op’. In de provincie mag dag en nacht gejaagd worden op de vos en ook de wilde katten mogen worden neergeschoten.

Collectief

It Lege Midden is een agrarisch collectief van 5 natuurverenigingen. Ze hebben 180 leden (agrariërs) met weidevogelbeheer, 22 leden met waterbeheer (5 meter niet-bemeste slootkant van maximaal 6 kilometer) en 35 leden met het leefgebied natte-dooradering. Dit zijn beheerpakketen van bemestingsvrije slootkanten en daarbij ook het pakket ecologische slootschonen.

Grote interesse

Het agrarisch natuurbeheer is in handen van de agrarische collectieven. Zij sluiten de beheercontracten af met de agrariërs. De interesse in beheerpakketten is zo groot, dat de subsidiepotten bijna leeg zijn, meldde BoerenNatuur, de overkoepelende organisatie van collectieven onlangs. Ook het collectief It Lege Midden heeft tientallen extra aanvragen, vooral vanuit de melkveehouderij.

Instapeis

Gelukkig heeft coördinator Jitze Peenstra nog een aantal waterbeheerpakketten kunnen wegzetten, waardoor slechts een handjevol boeren onverrichter zake naar huis is gestuurd. In Friesland is er een instapeis van 50 broedparen op 100 hectare en veel boeren in de zogenoemde witte gebieden, agrarisch gebied zonder weidevogelbeheer, voldoen daar niet aan.

Weidevogelbeheer in de Jouke Sjoerdspolder in Ferwoude (Fr.). Een groot gebied is afgerasterd om nesten en kuikens te beschermen tegen de vos. - Foto: Anne van der Woude
Weidevogelbeheer in de Jouke Sjoerdspolder in Ferwoude (Fr.). Een groot gebied is afgerasterd om nesten en kuikens te beschermen tegen de vos. - Foto: Anne van der Woude

Versnippering voorkomen

Ook kijkt hij naar de effectiviteit van beheer. “Het lijkt soms tegenstrijdig, want al die kleine plukjes bij elkaar kunnen helpen, maar we zetten het budget voornamelijk in op de weidevogelkerngebieden. Natuurlijk maak ik incidenteel beheerafspraken over een uitgestelde maaidatum als blijkt dat er op maisland ineens 40 kieviten neerstrijken. Maar van belang is ook dat de boer eerst zelf stappen zet om de weidevogels daar te krijgen. Daarmee voorkomen we versnippering.”

Investeren in maatregelen die helpen

Ondanks het passen en meten met de budgetten zit Peenstra niet te wachten op een zak met geld. Sinds 2015 werkt hij voor het collectief en vindt dat er scherpere keuzes moeten worden gemaakt. “Er moet geïnvesteerd worden in maatregelen die helpen. Ook in de kerngebieden, waar zwaar beheer wordt toegepast zoals plas-dras, kruidenrijk gras en mozaïekbeheer, zie ik dat er veel te weinig kuikens groot worden en uitvliegen. Ze verhongeren of worden opgegeten door predatoren.”

Meer aandacht voor bodemkwaliteit

Naast professioneel predatiebeheer moet er volgens hem ook meer aandacht komen voor een betere bodemkwaliteit. “Daar begint het en is nog veel winst te halen. We verknoeien de bodem.” Op weilanden waar drijfmest in de bodem is geïnjecteerd, zijn minder wormen beschikbaar voor de weidevogels, blijkt uit recent onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).

Afwaarderen van boerenland

Tot slot noemt Peenstra het afwaarderen van boerenland. De grondeigenaar krijgt een vast bedrag op voorwaarde dat het land in lengte van jaren natuurvriendelijk wordt beheerd. “De boer houdt overigens nog steeds zijn bedrijf, want een weidevogel kan niet zonder een boer.” Het is voor de provincie Friesland het speerpunt voor de langere termijn. Door de hoge grondprijzen hangt er een duur prijskaartje aan. De provincie start dit jaar met een eerste casus.

Provincie steunt plannen

De Vries heeft al 10 jaar weidevogelbeheer op zijn land. Samen met zijn zoon runt hij een melkveebedrijf van 90 koeien op 55 hectare land in Tersoal. Hij heeft plas-dras, kruidenrijk grasland, legselbeheer en doet aan beweiding. Zijn voorstel om een professionaliseringsslag te maken in het bestrijden van predatoren ligt nu ter inzage bij de andere collectieven in Friesland. Het plan valt volgens De Vries goed bij de provincie. Terreinbeherende organisaties (TBO’s), collectieven en de wildbeheereenheden (WBE’s) moeten de mensen leveren. De provincie houdt de regie. “De wildbeheereenheden doen echt hun stinkende best, maar het zijn vaak vrijwilligers met een baan en een gezin.”

Als dit niet gebeurt, wordt alles opgegeten en is het over met onze weidevogels. Ook in de kerngebieden

De plannen moeten nog verder worden uitgewerkt. Zo kun je volgens Peenstra kijken naar de manier waarop de muskusrattenbestrijding is georganiseerd. “Dat werkt en dat zouden we ook hier moeten optuigen voor vossen, steenmarters en wilde katten.”

De Vries hoopt oprecht dat het doorgaat. “Als dit niet gebeurt, wordt alles opgegeten en is het over met onze weidevogels. Ook in de kerngebieden.”

Het gaat hem echt aan het hart. “De boeren doen er alles aan en zien dat er de tweede helft van april niets meer is. En ze hebben niet gemaaid of gesleept; echt niks.” Als het aan De Vries ligt, wordt volgend jaar de professionele jacht geopend.

Eén reactie

  • Jan-Zonderland

    Gaan ze dan ook oyevaars afschieten ?
    Komen er ook minder mensen op deze aardbol en dat is ook goed voor de natuur .

Of registreer je om te kunnen reageren.