Home

Achtergrond 5 reactieslaatste update:6 feb 2019

Johan Mostert: meer mestregels bannen fraude niet uit

Maatregelen tegen mestfraude moeten controleerbaar, beheersbaar en uitvoerbaar zijn. Daarbij is de sector zelf aan zet, maar ook de overheid vindt Johan Mostert, voorzitter van de sectie meststoffendistributie van Cumela Nederland.

De mestsector is hard bezig om fraude met mest aan te pakken. De sector ligt onder vuur van de overheid en de publieke opinie. Eind 2017 bracht NRC de aanpak van mestfraude in een versnelling met artikelen over mestfraude in Zuidoost Nederland. Dat leidde tot tal van maatregelen die voor een deel al eerder in gang waren gezet. Inmiddels is minister Schouten bezig met het uitzetten van nieuw mestbeleid waarbij het uitbannen van fraude met mest in binnen- en buitenland een topprioriteit heeft. Daar horen ook vergaande maatregelen bij, ook de optie dat elke bemesting digitaal gevolgd, gewogen en bemonsterd wordt. “Dat gaat veel te ver met de huidige middelen en gaat kapitalen kosten zonder garantie dat het werkt”, stelt Johan Mostert, de nieuwe voorzitter van Cumela Nederland sectie meststoffendistributie.

Johan Mostert (41), sinds december 2018 voorzitter van Cumela Nederland, sectie meststoffendistributie. Cumela is de brancheorganisatie van circa 3.000 bedrijven op het gebied van cultuurtechnische werken, grondverzet, loonwerk en meststoffendistributie. - Foto: Koos Groenewold
Johan Mostert (41), sinds december 2018 voorzitter van Cumela Nederland, sectie meststoffendistributie. Cumela is de brancheorganisatie van circa 3.000 bedrijven op het gebied van cultuurtechnische werken, grondverzet, loonwerk en meststoffendistributie. - Foto: Koos Groenewold

Cumela-bestuurder met meerdere bedrijven

Johan Mostert is directeur en samen met zijn broer eigenaar van Handels- en transportbedrijf Mostert & van de Weg BV. Het bedrijf is actief in mesthandel en –transport, mestverwerking, loonwerk en fouragehandel. Een andere tak van het bedrijf houdt zich bezig met het behandelen en schonen van biologische voedingsmiddelen zoals rijst, kruiden, zuidvruchten en sojabonen. Met CO2 gas worden de producten behandeld tegen onder meer ongedierte dat er tijdens productie en transport in is gekomen.

Ziet u die plannen van minister Schouten niet zitten?

“Laat ik voorop stellen dat er wel wat aan de hand is in een deel van de sector. Ik ben net begonnen als voorzitter en de fraudeaanpak staat bovenaan op mijn lijst. En ja, ik heb als ondernemer ook wel eens een boete gehad vanwege een foute mestcode op een mestbon.”

Het grootste deel van de mestsector werkt wel volgens de regels en is zelf ook de dupe van een klein percentage dat bewust fraudeert

“In het veld hoor je ook wel dat de meeste fraude voorkomt in de meest mestdichte gebieden zoals Brabant. Maar je kunt niet de hele sector over één kam scheren. Het grootste deel van de mestsector werkt wel volgens de regels en is zelf ook de dupe van een klein percentage dat bewust fraudeert. Bedrijven die de boel verzieken voor de rest moeten aangepakt worden. Maar wel zonder dat de maatregelen doorschieten zoals nu soms dreigt te gebeuren.”

Dat is niet voor niets. De overheid wil af van gesjoemel met mest.

“Dat willen we als sector ook en daar wordt hard aan gewerkt. Stel dat 10% niet volgens de regels zou werken, dan heeft de andere 90% daar de gevolgen van met kostprijsverhogende maatregelen. Uiteindelijk betaalt elke boer dat weer via hogere tarieven. Ik ben groot voorstander van digitaal registreren en zo weinig mogelijk vastleggen op papier.”

Als je elke vracht mest tot perceelsniveau wilt gaan volgen dan moet dat wel uitvoerbaar en controleerbaar zijn

“De meeste intermediairs werken al meer dan 10 jaar met boordcomputers. Alles ligt vast per transport, de plaats en tijd van lossen per voertuig, zelfs als de chauffeur het vergeet aan te zetten. Minder fouten, sneller werken en rust op kantoor. Dat is een voordeel voor de mestdistributeur en voor onze klanten. Maar als je elke vracht mest tot perceelsniveau wilt gaan volgen dan moet dat wel uitvoerbaar en controleerbaar zijn.”

Kan dat niet dan, die systemen bestaan toch?

“Ja deels wel, maar de techniek is er nog niet klaar voor. Neem de NIRS-meting van gehalten. Daar komen afwijkingen tot 30% in voor, zeker bij gemengde mest. Als een ondernemer een silo leegrijdt waar 4 kilo fosfaat in zit volgens de bemonstering en NIRS geeft 5 kilo aan bij het uitrijden. Welke hoeveelheid moet er dan geregistreerd worden? En de huidige dekking van gps is ook niet altijd 100%. Onze sector is er uiteindelijk voor om verantwoord mest van A naar B te rijden, van boer naar opslag en naar de uiteindelijke afnemer. Als elke uitrijdmachine in 2021 aangepast zou moeten zijn gaat dat kapitalen kosten, als het al mogelijk zou zijn. En dan is het nog steeds de vraag of het gaat werken.”

Dan ontstaat weer het beeld van een sector die een aanscherping tegenhoudt. Net als bij de sleepvoetbemester en de controle daar op. Hoe staat het daar mee?

“Dit is een probleem van de overheid. Wij hebben als sector in mei vorig jaar al voorstellen gedaan hoe dit er uit zou kunnen zien. De overheid heeft dat nog niet omgezet in regelgeving en daardoor is nog steeds niet duidelijk waar machines aan moeten voldoen. Hoe er gecontroleerd gaat worden op het voldoende bijmengen van water? Geen idee. We zijn niet tegen regels maar ze moeten wel duidelijk zijn. Machinebouwers wachten nog steeds op prestatiekenmerken waar sleepvoetmachines aan moeten voldoen. Daar kun je niet op investeren als loonwerker of boer.”

Een deel van de mestverwerkers ziet grote bezwaren in het nieuwe systeem van wegen direct na laden van mest. Het maakt verwerkers afhankelijk van intermediairs zeggen ze omdat ze hun eigen weegbrug niet meer kunnen gebruiken. Hoe zit dat?

“Daar zie ik eerlijk gezegd geen tegenstelling met Cumela. Ze hebben groot gelijk als ze zeggen dat ze zelf een weegbrug hebben en die willen gebruiken ook. Maar transporteurs hebben auto’s met geijkte weeginstallaties, daar moeten ze ook op vertrouwen en zo niet, dan laten ze de auto bij hun bedrijf nog maar een keer over de weegbrug gaan.”

Voor verwerkers zit er geen voordeel in om bij de aanvoer met gewicht te sjoemelen

“Tenslotte, wie garandeert dat wegen direct na het laden op een geijkte weegbrug zonder bemanning beter is dan wegen bij de verwerker? Voor verwerkers zit er ook geen voordeel in om bij de aanvoer met gewicht te sjoemelen.”

Sommigen verwerkers en boeren stellen wel eens dat Cumela geen belang heeft bij succesvolle mestverwerking. Hebben ze een punt?

“Nee, absoluut niet. Ik ken die verhalen wel dat we als intermediairs dan minder te rijden zouden hebben. Mest moet altijd van de boer zijn erf af. En veel intermediairs, ook wij, hebben zelf geïnvesteerd in mestverwerking. De mestsector heeft tot nu toe altijd het mestoverschot opgelost. De kostprijs is vooral hoger geworden omdat er over veel grotere afstanden mest afgezet moet worden. Acht jaar geleden hoefde je bij wijze van spreken niet verder dan Hannover, nu moet je soms tot ver in Polen rijden om mest af te zetten.”

Hoe loopt het met de aanmeldingen voor Keurmest? Dat loopt nog niet storm met 190 aanmeldingen tot nu toe.

“De bal ligt bij de distributeurs en verwerkers, maar vooral bij de leveranciers en afnemers; die moeten zorgen voor de grote aantallen. Registratie via Keurmest is een eerste relatief kleine en eenvoudige stap waarin de deelnemer verklaart op een eerlijke en transparante manier te werken. Met Keurmest willen we toewerken naar een situatie waarbij afnemers en leveranciers van elkaar eisen dat ze aan de wet en voorschriften voldoen. Het is belangrijk te laten zien dat alle ondernemers in de sector vooruit willen. Belangrijker nog zijn de stappen die volgen. De certificering en hoe gaat het nieuwe mestbeleid er uitzien.”

Willen bedrijven wel als het al zo moeilijk loopt met aanmelden voor Keurmest?

“Dat is nog te vroeg om te zeggen. De meeste bedrijven zijn al op meerdere manieren gecertificeerd. Dan moeten we goed nadenken voor we er weer een nieuw systeem bovenop leggen. Het imago is zekere niet altijd goed, en dat is jammer omdat er al veel is verbeterd. Een kleine groep verprutst het voor de rest en dan moet je ook oppassen om de bedrijven die het wel netjes doen met nog meer regels op te zadelen.”

De mestafzet naar Duitsland is sterk gedaald. Wat zijn de verwachtingen voor de mestmarkt dit jaar?

“Duitsland trekt weer iets aan lijkt het. 2018 was ook in ons land lastig met minder export en tegelijkertijd groot onderhoud van de BMC-centrale waardoor de verbranding een tijd stil lag. De rundveestapel is verder gedaald dus die druk is minder. Wat wel een punt is zijn de vergunningen in Duitsland. Ook mag bijvoorbeeld Duitse pluimveemest 6 maanden op het land worden opgeslagen, maar geldt dat niet voor Nederlandse mest. Over dat verschil hebben we vragen gesteld bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en is het nu wachten op een reactie.”

Hoe verder?

“Ik ben net begonnen en de fraudeaanpak staat boven aan mijn lijst. Verder zijn we bezig met de mogelijke inzet van de NIRS-meting en aanpassingen van monstername. Voor de langere termijn is er de herziening van het mestbeleid waar we ook een rol in willen spelen.”

En uw ambitie als voorzitter?

“Het gat tussen theorie en praktijk moet verdwijnen, in ieder geval veel kleiner worden. Daar zit nu te vaak te veel ruimte tussen. We moeten toe naar een situatie dat elke schakel zijn verantwoordelijkheid neemt. We werken in een keten waar iedereen op een normale manier zijn boterham moet kunnen verdienen. Boeren zijn onze klanten. Maatregelen om fraude uit te bannen moeten controleerbaar, beheersbaar en uitvoerbaar zijn.”

Meer regels en minder overheid, dat gaat nooit werken

“Helder en duidelijk dus, daar ligt een taak voor ons, maar ook voor de overheid zelf. Meer regels en minder overheid, dat gaat nooit werken. Dat is net zoiets als de maximumsnelheid verlagen en er dan vanuit gaan dat zonder controles alle automobilisten zich er wel aan zullen houden.”

Laatste reacties

  • grolschzetor

    Wat is cumela zn mening omtrent rioolslip die toegevoegd word?

  • ghsmale

    30%afwijking ........waar zijn we mee bezig.
    geld verspilling project

  • Gat

    Rekening rijden hebben ze al jaaaaaren over. Dat kan niet, nirs moet maar vlug ff gebeuren. Poot stijf houden en niks opbouwen. Elektronica en stront gegarandeerd dat mislukt

  • kuiken007

    neem van mij aan j b en m vd w en cumela vinden deze chaos fantastisch zijn de marges tenminste oke
    @grolschzetor van dat rioolslip vind ik een goeie voor degenen die weten hoe iemand groot is geworden!!

  • melkveehouder .

    Is er een überhaupt een registratie voor wat betreft de tonnen, de gehalten en de plaatsing c.q. perceelsregistratie van afgevoerd rioolslib? Gebeurt dit bv ook in grondwaterbeschermingsgebieden? Lijkt me wel de moeite waard voor vragen in de Tweede Kamer omtrent dit gevaarlijk afval.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.