Home

Achtergrond

Trend 10: Digitalisering met horten en stoten

Wat zijn de trends van 2019? Trend 10: Er worden in de precisielandbouw stappen gezet van proof of concept naar praktijkrijp. De melkveehouderij perfectioneert de teelt van voedergewassen.

Digitalisering, data farming, precisielandbouw, smart farming of hoe je het ook noemen wilt, krijgt voet aan de grond op boerenbedrijven. Bedrijven worden groter en daarmee groeit de noodzaak om processen te beheersen op basis van concrete data in plaats van inschattingen van de vakman.

Sensoren

In de rundveehouderij gaat het om een scala aan sensoren op verschillende plaatsen op of in de koe, in de melkapparatuur en het voerstation. Samen met steeds geraffineerder rekenmodellen geven die de veehouder in een heel vroeg stadium aan hoe het met individuele koeien is gesteld. Afwijkingen worden gerapporteerd aan de veehouder. Soms worden direct automatisch gerichte maatregelen genomen. Bijvoorbeeld wordt het rantsoen wat aangepast of wordt in geval van tochtigheid direct het juiste rietje besteld.

Lees ook: Nog eens 15 opmerkelijke trends

Groeiende aantallen koeien

Kees de Koning van Dairy Campus in Leeuwarden, vertelt dat er in de rundveehouderij al heel lang heel veel kan, maar dat de groeiende aantallen koeien per bedrijf een belangrijke drijfveer zijn om ook werkelijk met technieken aan de slag te gaan.

Voedergewassen

De Koning signaleert dat op melkveebedrijven de digitalisering of precisielandbouw van binnen nu ook naar buiten de stal verschuift om de teelt van voedergewassen te perfectioneren. “De Nationale Proeftuin Precisielandbouw kijkt vanaf dit jaar bijvoorbeeld ook naar beregening op maat en naar variabele bemesting van grasland. Dat vloeit dan weer voort uit de wens voor zoveel en zo goed mogelijk voer van eigen grond.”

Van koppel naar individu

Ook in de traditioneel meer op groepen of koppels gerichte varkenshouderij wordt meer en meer naar individuele dieren gekeken.

Het is dankzij automatisering dat dat kan bij alsmaar groeiende dieraantallen. Uit het hoofd kan het niet meer. Bovendien kost een individuele benadering te veel werk, zoals het periodiek wegen van dieren.

Op het gebied van de vrijwel volledig gestuurde klimaatbeheersing in stallen voor intensieve veehouderij geven steeds meer sensoren aanknopingspunten voor optimalisering van het klimaat tot op – bij wijze van spreken – de vierkante meter.

Lastig om boerenvakmanschap en intuïtie te digitaliseren

Betere techniek

Ook in vollegrondsteelten, waaronder nu ook die van mais en gras, landen de sensor- of cameratechnieken. Er wordt in en op de bodem gekeken. Vanaf trekker, spuitboom, drone, vliegtuig en vanuit satellieten, wordt een schat aan informatie over grond en gewas verzameld.
Dat nu sprake lijkt van een versnelling in de acceptatie van deze technieken heeft verschillende oorzaken. Die van de grotere behoefte op steeds grotere bedrijven is er maar één. Een andere is dat techniek steeds beter wordt. Sensoren functioneren in toenemende mate ook in stallen en op het land onder de tucht van ammoniak, vocht, stof en vuil, of trilling. De landbouw stelt wat dit betreft hoge eisen.

Ook verwerking van de verzamelde gegevens tot nuttige actie of een eenduidig advies is namelijk nog niet zo eenvoudig. Er is een veelheid van elkaar beïnvloedende parameters; om tot optimalisatie te komen moeten computerprogramma’s inschattingen maken. Best lastig om boerenvakmanschap en intuïtie te digitaliseren.

Lees verder onder de foto.

Bodem scannen in de Noordoostpolder. De scan staat aan de basis van verschillende variabele toepassingen (kunstmest, pootgoed, herbiciden). - Foto: Jan Willem Schouten
Bodem scannen in de Noordoostpolder. De scan staat aan de basis van verschillende variabele toepassingen (kunstmest, pootgoed, herbiciden). - Foto: Jan Willem Schouten

Nog geen plug & play

Er wordt vooruitgang geboekt, maar er moet ook nog veel gebeuren. Zo kregen vorig jaar de akkerbouwdeelnemers aan de Nationale Proeftuin Precisielandbouw (NPPL) al snel in de gaten dat van verschillende als ‘praktijkrijp’ in de markt gezette precisietechnieken en -applicaties misschien wel het proof of concept is geleverd, maar dat het voor de gebruiker bepaald nog geen kwestie van plug & play is. De systemen mogen mag dan in aanleg haalbaar zijn en aansluiten bij behoeftes van de beoogde gebruikers, zonder experthulp kan de boer er regelmatig niet mee aan de slag.
Daartegenover staat dat als nu dit soort hobbels worden genomen, technieken wel weer breder kunnen worden opgenomen in de boerenpraktijk.

Virtuele afrastering in weideseizoen 2020

Wageningen Livestock Research verwacht dat vanaf 2020 beweid kan worden met virtuele beweidingssystemen, dus zonder zichtbare afrastering. Iedere koe draagt een gps-sensor; ze krijgt een waarschuwing zodra ze te dicht bij de door gps-coördinaten gedefinieerde virtuele afrastering komt.

Of registreer je om te kunnen reageren.