Home

Achtergrond 15 reacties

‘Onze insteek is dubbel gebruik van grond’

Landschapsarchitecten Dirk Sijmons en Pim Kupers denken dat een overstap van bedrijfs- naar gebiedsontwikkeling onontkoombaar is om de klimaatdoelen te halen.

Het klimaatakkoord stelt een stevige opdracht aan de landbouwsector. Voor 2030 moet een reductie van 3,5 Mton CO2 worden gerealiseerd. Daarnaast was de opdracht de mogelijkheid een verdere reductie van 1,7 Mton te onderzoeken. Dirk Sijmons en Pim Kupers, landschapsarchitecten bij H+N+S Landschapsarchitecten in Amersfoort, dachten beiden mee met de sectortafel ‘Landbouw en Landgebruik’. Sijmons gaat over dit onderwerp op 11 februari in debat tijdens de eerste editie 2019 van de Rode Hoed-reeks ‘It’s the food, my friend’ getiteld ‘Meebewegen met klimaatverandering, bodemdaling en water’.

Dirk Sijmons en Pim Kupers, landschapsarchitecten bij H+N+S Landschapsarchitecten in Amersfoort. - Foto: Herbert Wiggerman
Dirk Sijmons en Pim Kupers, landschapsarchitecten bij H+N+S Landschapsarchitecten in Amersfoort. - Foto: Herbert Wiggerman

Wat was de rol van H+N+S binnen de klimaattafel ‘Landbouw en Landgebruik’?

Dirk Sijmons (DS): “Aan alle tafels zaten mensen met ruimtelijke expertise die – net als het Planbureau voor de Leefomgeving – een beleidsvrije taak hadden. Wij waren gevraagd om de voorstellen die er werden gedaan door de onderhandelende partijen vanuit het ruimtelijke aspect, van kanttekeningen te voorzien. Wij zijn geen medeauteur van het klimaatakkoord.”

Pim Kupers (PK): “We hebben met de deelnemers aan de tafel in werkgroepen als glastuinbouw, veenweidegebieden of duurzame landbouw nagedacht over maatregelen die moeten bijdragen aan de doelstelling van de klimaattafel. Wij hebben de ruimtelijke effecten van die maatregelen bekeken. Zoals wat volgens ons de gevolgen voor het landschap en voor de toekomst van Nederland zijn, en waar wij slimme meerwaarde in het landschap zien om klimaatmaatregelen te nemen.”

Wat betekenen de klimaatmaatregelen voor de boer?

DS: “Die gaan veel betekenen voor de boer, want het draait niet zoals bij de andere tafels om energie. Het klimaatprobleem in de landbouw bestaat voor een groot deel uit het in- en uitademen van ons landschap. 22% van de werelduitstoot van CO2 komt van de landbouw en de manier hoe we ons land gebruiken. Dat zit voor 5,5% in veeteelt en mest, voor 1,4% in energiegebruik, voor 4,4% in landbouwbodems en voor 10,3% in ontbossing.”

Wat moet er veranderen?

DS: “Er staat een zin in het regeerakkoord waar iedereen bovenop is gesprongen: ‘De regering geeft de voorkeur aan technische middelen boven volumemaatregelen.’ Dat is in het rapport Landbouw en Landgebruik met beide handen aangegrepen. Er is vooral gekozen voor technische middelen op bedrijfsniveau. Ik denk zelf dat je niet ontkomt aan het inkrimpen van de veestapel. Als je alles aan innovaties uit de kast haalt, stoot de Nederlandse landbouw in 2050 nog steeds 9,27 Mton CO2 uit, terwijl heel Nederland in dat jaar maar 10Mton mag uitstoten.”

We hebben het landschap nu zo ingericht dat alles overal kan. Die aanpak blijft niet houdbaar

PK: “Ook al kunnen we met technische maatregelen alles oplossen tot 2030, toch is de vraag of die route uiteindelijk geen doodlopende weg is. Ik denk dat je spijt krijgt van die keuze. Je moet kiezen voor een bredere oplossing. We hebben het landschap nu zo ingericht dat alles overal kan. Zelfs mais telen op ongeschikte gronden, zoals veen. Die aanpak blijft niet houdbaar.”

Is boeren nog wel mogelijk zonder andere inkomstenbronnen van buiten de landbouw?

DS: “Dat ligt uiteraard aan de plek van het bedrijf, is het een bedrijf op zand, klei of veen. Ik denk dat bijvoorbeeld in de veenweidegebieden het wel noodzakelijk is ook andere dan agrarische activiteiten uit te oefenen.”

PK: “Veengebieden kunnen CO2 vastleggen en daarmee juist positief bijdragen, maar dat betekent wel een andere bedrijfsvoering. Bijvoorbeeld de combinatie van andere teelten en een vergoeding voor CO2-vastlegging, kan een verdienmodel zijn.”

DS: “Bij de vernattingstrategie moet je wel over naar een andere bedrijfsvoering. Vee later het land op, of omslaan naar bijvoorbeeld lisdodde- of azollateelt.”

PK: “Je moet toe naar een gebiedsontwikkeling: niet de individuele boer maar een collectief van boeren die min of meer een eenheid vormen. Die groep moet nadenken over een goed perspectief voor het gebied, zowel wat betreft klimaat, energieopwekking, ecologie en het watersysteem. Dat levert een toekomstbeeld op.”

Om aan een inkomen te komen, mag dan alles? Overal zonneparken?

DS: “Dat wordt een harde strijd. Er ligt nu voor een (enorm elektrisch) vermogen aan aanvragen voor het buitengebied.”

PK: “Een probleem is dat de SDE-subsidie een kwantitatieve subsidie is. Dat betekent dat de efficiëntste parken het eerst voor subsidie in aanmerking komen. Dus de meeste panelen per hectare, zoveel mogelijk dicht bij elkaar. Er is in dat subsidiesysteem geen ruimte voor een andere aanpak. We creëren een omgeving waar alleen voor monofunctionele intensieve zonneparken een plek is. Niet vreemd dat er zoveel weerstand ontstaat.”

DS: “Onze insteek is dubbel gebruik van grond, dus niet goede landbouwgrond opofferen voor zonnepanelen. Maak zonneparken in het buitengebied even duur als op de daken. De kwalitatieve kant van het zonnepark moet ook worden meegewogen in de subsidietoewijzing en een afromingsverplichting moet voorkomen dat alleen een investeerder profiteert. Er ontstaat dan ook een andere maatschappelijke discussie.”

Laatste reacties

  • j.h.vonk@home.nl

    5 tot 10 % minder vliegbewegingen . Is veel beter voor het klimaat .

  • farmerbn

    Het zou me verbazen als die lieden niet van D'66 of groen links zijn. Maw ook nu weer een infiltratie van die twee politieke partijen. Het zijn steeds die twee partijen die de toekomst gaan bepalen van de Nederlandse landbouw. VVD én CDA zitten weer te slapen of vinden het wel goed dat ze straks kunnen zeggen dat zij het niet gedaan hebben.

  • Alco

    Zolang men niet wil begrijpen dat mest het belangrijkste product is van een dier, is alle gepraat zinloos.
    Met mest blijft land vruchtbaar. Het bodemleven in tact voor de insecten en die weer voor weidevogels voeding is.
    Zonder mest verpietert land.
    Productie van dieren zoals vlees en melk kan gezien worden als afval, want het verdwijnt via de consument in het riool.
    Bij vegetarisch zijn gaat dit proces nog sneller en bij veganistisch, waar voor de schoenen en kleding geen dierlijke oorsprong mag zijn is zelfs meer vervuilende industrie nodig. Dus nog minder duurzaam.

  • agratax.1

    Wat ik mis in de hele discussie over het milieu en het klimaat is de factor Mensen. Er zijn op dit moment 3 x meer mensen dan de Club van Rome in 1970 heeft aangegeven als maximum willen we naast voldoende eten voor de mens ook voldoende leefruimte voor mens, dier en planten overhouden. W/ij, de mens, is de oorzaak van de achteruitgang van de Diversiteit van Flora en Fauna, niet de opwarming van de aarde. De opwarming zou indien de mens de schuldige is niet zijn ontstaan als er minder mensen waren en dus Oerwoud kap en Steppe cultiveren niet nodig zou zijn om voldoende eten voor het te grote aantal mensen te producen. Helaas is er geen politicus of wetenschapper die deze (mogelijke) oorzaak durft te benoemen. In de geschiedenis van de mensheid werd de groei regelmatig afgestopt door oorlogen en/of uitbraken van dodelijke ziektes, nu is dit niet meer aan de orde tot het echt uit de hand loopt.

  • john***

    met al die groene steppes in Nederland zal het best een verademing zijn als weer houtwallen en andere landschapselementen teruggebracht worden.

  • f.p.zomer

    Ik wist niet dat wij ONZE grond verkocht hadden.

  • iptho1

    Wordt dit bericht in 2 weken tijd nu weer opnieuw geplaatst?
    Een podium plek behaald dus.
    Goed gefundeerd tegengas moet vanuit de hele agrarische sector samen komen!
    Niet elke tak voor zich.

  • farmer135

    Ik mis een werkgroep vliegverkeer.

  • RAAR de afgelopen tientallen jaren zijn keer op keer op keer de intensieve boeren beloond met produktie-rechten. Extensieve boeren vallen steeds buiten de boot, wie de praatjes van de politiek gelooft en dapper opvolgt, mag de produktie-rechten duur betalen. Het had de laatste 10 jaar allang anders gemoeten qua politieke besluitvorming.

  • Jan-Zonderland

    Het is toch wel komisch om steeds maar weer de suggesties te lezen van die klimaatidioten dat we maar lisdoddes moeten gaan verbouwen.
    Stinksigaren noemden wij die vroeger.
    Is het soms de nieuwste drug ? Want dan is Nederland het land bij uitstek om die kant op te gaan.

    Trouwens, wat zijn landschapsarchitecten ? Groenlinks/D66 achtige figuren(Dat ene ventje op de foto lijkt wel wat op Robotje Jetten), die menen zeggenschap te hebben over particulier bezit ?

  • el

    @John ,fiets eens naar oost Nederland!

  • DJ-D

    Nu geen 25 miljoen kuub water uit Drenthe?

    Weer een knap staaltje gegoochel met getallen.

    Rekenen met werelduitstoot om het erger te maken en vergelijken met de transportsector waar zeevaart en vliegverkeer niet bij zit. Allemaal drogredenen bedenken om voor nop aan land te komen.

    Schei uit met je gereken en hou iemand anders voor de gek. Wil je iets te vertellen hebben over iemand anders bezit moet je het van hem kopen!

  • koestal

    Landbouw is niet alleen productie ,maar ook goed voor de leefomgeving

  • Br@nderh

    Idd rekenen met werelduitstoot en niet met uitstoot Nederland. Ze zitten er puur om eigen werk te genereren. We moeten als landbouw kijken wat binnen bedrijven mogelijk is. Als iedereen eerst naar zijn eigen kijkt komen we een heel eind in plaats van wijzen naar anderen.

  • hylkema.l

    Dit is nu de discussie zoals die gevoerd word aan de milieu tafels en in de rode hoed. Discussie over landbouw zonder landbouw.

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.