ANP-55527712_web

Boerenprotest

Lees in dit dossier al het nieuws, achtergronden en interviews rondom het boerenprotest.

Terug naar dossier
Home

Achtergrond 4 reacties

Organisator Agractie blikt terug: nu begint het pas!

Na het grote en succesvolle boerenprotest is het voor boeren afwachten wat het resultaat van de massale aandacht voor de sector op zal leveren.

“We hebben geschiedenis geschreven”, zegt Bart Kemp. De organisator van Agractie kijkt tevreden terug, doelend op het grote aantal mensen dat 1 oktober met of zonder trekker naar het Malieveld is gekomen. De actie is succesvol verlopen, zonder dat grote politie-optredens nodig waren.

Lees verder onder de foto.

Boeren protesteren op het Malieveld in Den Haag onder de naam #Agractie. De betogers vinden dat de agrarische sector te veel maatschappelijke problemen op zijn bordje krijgt, van fosfaat- en stikstofreductie tot klimaatbeleid en dierenwelzijn. - Foto: ANP
Boeren protesteren op het Malieveld in Den Haag onder de naam #Agractie. De betogers vinden dat de agrarische sector te veel maatschappelijke problemen op zijn bordje krijgt, van fosfaat- en stikstofreductie tot klimaatbeleid en dierenwelzijn. - Foto: ANP

De afgelopen weken, in aanloop naar de actie, stonden voor Bart Kemp, Mark van den Oever, Arjen Schuiling en later ook Sieta van Keimpema en nog een handvol boeren in het bestuur van de actieorganisatie in het teken van bellen, regelen en vergaderen. “Het opbouwen van zo’n actie kost tijd, hoewel actievoeren niet per se mijn ding is. Ik wil geen actievoeren, ik wil gewoon kunnen boeren. Ik hoop daarom van harte dat iemand het van ons overneemt. Een organisatie of persoon die ervaring heeft. Iemand die het in de toekomst voor de boeren op gaat nemen.”

Bijna € 107.000 gedoneerd

Op donderdag 3 oktober rond 14:30 uur was bijna € 107.000 gedoneerd voor de #agractie. Daarmee was ruim 71% van het doelbedrag van € 150.000 gerealiseerd. Op de website van de doneeractie is te volgen hoeveel gedoneerd wordt en, indien aangegeven, wie gedoneerd heeft. Vee&Logistiek Nederland (€ 4.500) en Gunnewick Mengvoeders BV (€ 2.222) vormen samen met een anonieme donatie (€ 2.500) de top 3 grootste donaties. De doneeractie is opgezet om de kosten van de actie te betalen, waaronder het podium, licht, geluid en beveiliging.
Steun is er niet alleen in financiële vorm. Buiten het protest op het Malieveld hebben burgers en boeren op vele manieren hun steun getoond aan de actievoerders en protest geuit aan de politiek. Naast de grote actie op het Malieveld, het protest op het mediaplein in Hilversum en de blokkade van de A28, hebben agrariërs ook massaal de Nederlandse vlag op de kop in de mast gehangen. Een teken van nood, maar ‘de wereld staat op de kop’, volgens melkveehouder Berend Mulder uit Haskerdijken (Fr.).

Niet alleen grote trekkers gingen de straat op voor protest, maar ook kinderen op traptrekkers gingen de straat op. Onder meer op gastouderopvang de Vijverhof in Ommeren (Gld.) reden zij in een stoet achter elkaar aan om steun te betuigen en in Ommerkanaal was eveneens een heuse optocht.

Kinderen op basisscholen in Azewijn (Gld.) en Maasland (Z.-H.) steunden de actie door koetjesrepen met de tekst ‘brood, vlees of friet. Zonder boeren is het er niet’, uit te delen in de klas. Kortom: steun en respect voor de actie kwam vanuit alle sectoren en groepen van jong en oud, variërend van boerenorganisaties, de agri&food business, transportbedrijven, dierenartsen, loonbedrijven, vakbonden, onderwijsinstellingen en burgers die achter de boeren staan.

Boeren sceptisch over weinig duidelijke boodschap Schouten

Bart Kemp (rechts) in debat met Tjeerd de Groot van D66 op het podium op het Malieveld, dinsdag 1 oktober. - Foto: ANP
Bart Kemp (rechts) in debat met Tjeerd de Groot van D66 op het podium op het Malieveld, dinsdag 1 oktober. - Foto: ANP

Kemp hield een persoonlijk verhaal op het podium op het Malieveld, “dat is mijn stijl, als ik een ander verhaal zou houden, zou het niet authentiek zijn.” Hij sprak landbouwminister Carola Schouten persoonlijk aan op haar politieke handelingen. “We zijn in dezelfde omgeving in de zelfde tijd opgegroeid”, vertelde hij de minister. “Nu, 20 jaar later, staan we tegenover elkaar. Want wat heeft u er een puinhoop van gemaakt, nog nooit was de chaos en onduidelijkheid in regelgeving zo groot!”, verweet hij Schouten.

Lees verder onder het filmpje.

Het antwoord van de minister vond Kemp weinig inhoudelijk, maar hij waardeert dat de minister aanwezig was. “Ze heeft, net als ik, geprobeerd om de boeren een hart onder de riem te steken. Ik merk om me heen dat boeren sceptisch zijn, maar ik geloof dat ze goede intenties heeft. De realiteit is dat er een politiek speelveld is waarbinnen ze moet handelen. Maar daar heeft de boer niks aan. Die wil duidelijkheid.”

Duurzame herwaardering Nederlands voedsel is mogelijk

Wat betreft Bart Kemp begint het nu eigenlijk pas echt. “Het doel van de actie is immers nog niet bereikt: de boeren willen ander beleid. De bal ligt nu bij de politici.”

Zelf heeft Kemp een plan gemaakt voor een duurzame herwaardering van Nederlands voedsel. Over de inhoud van dit plan wil hij niet veel kwijt, ‘uit respect voor de minister’. Het plan is budgettair uitgewerkt en past volledig in haar kringloopvisie. Ik zie niet waarom ze hier niet mee verder zou gaan, zegt hij. De kosten zijn wel duidelijk: € 17,5 miljoen. Kemp wil binnen 2 weken reactie van Schouten.

Lees verder onder het filmpje.

Daarnaast heeft ‘de politiek’ nog een ultimatum van de actievoerders gekregen. Sieta van Keimpema vindt dat er binnen 4 weken resultaat moet zijn. Dit sprak ze dinsdag uit, met de waarschuwing dat er meer acties zullen volgen als Den Haag niet luistert. Desgevraagd kan de melkveehouder uit Nes (Fr.) niet verduidelijken wanneer er voldoende geluisterd is. “We zullen kijken waar de politici mee komen, en dat zullen we afwegen.” aldus Van Keimpema.

‘De boodschap is duidelijk’

Gijs kijkt positief terug op de boerenactie. Hij reisde met trekkers op opleggers naar een bedrijf in Den Haag. Vanaf daar ging het verder met de trekker. “De politie hield ons tegen bij het Malieveld. Zij communiceerden op een nette manier. De agent zei dat ze liever zo’n groot protest met een doel hebben dan relschoppers van het voetbal.”

Gijs de Zwart (23) runt samen met zijn vader een akkerbouwbedrijf op 100 hectare in Kuitaart (Zld.).
Gijs de Zwart (23) runt samen met zijn vader een akkerbouwbedrijf op 100 hectare in Kuitaart (Zld.).

De sfeer op het Malieveld was goed. “Het was een duidelijk programma met goede sprekers. Zij vertelden exact wat ons als boeren allemaal dwars zit. Wij boeren hebben duidelijk laten zien dat we de wet- en regelgeving beu zijn. De politiek denkt alles maar te kunnen veranderen, maar daar moet verandering in komen.”

Toch verwacht Gijs na 1 actie niet veel verandering vanuit Den Haag. Als Agractie nog een actie organiseert, doet Gijs weer mee. Maar hij wil de politiek nu eerst 4 weken de tijd geven om met een voorstel te komen. “Ik doe niet mee aan de losstaande actie op Schiphol waar veel boeren het over hebben”.

‘Alle duimpjes omhoog’

Peter is zeer onder de indruk van de grote opkomst en heeft respect voor de boeren. Hij reisde met de auto naar Den Haag, als achterste voertuig achter de trekkerstoet om te coördineren. “De reis verliep goed. Nadat de burgemeester van Noordoostpolder een woordje gedaan had, waren we buiten de polder al gauw met 200 trekkers in de stoet.”

Peter Buysrogge (39) is akkerbouwer op 120 hectare in Emmeloord (Fl.).
Peter Buysrogge (39) is akkerbouwer op 120 hectare in Emmeloord (Fl.).

De sfeer op het Malieveld omschrijft Peter als zeer indrukwekkend, gewoon kippenvel! Samen staan we sterk. De actie heeft veel duimpjes omhoog opgeleverd bij de hele samenleving. Heel indrukwekkend dat boer en burger zo dicht bij elkaar staan. Wat we met deze actie uiteindelijk bereikt hebben, blijft de grote vraag, volgens Peter. “Ik ben bang dat we in de nabije toekomst nog een actie moeten plannen, al kan politiek Den Haag er niet onderuit om binnen 4 weken met een inhoudelijke reactie te komen.” Of Peter dan ook weer aanwezig is? “Jazeker ben ik dan van de partij. We moeten het samen doen.”

‘Boeren zijn herenigd’

Ook Ate is onder de indruk van de grote opkomst. Hij reisde met de trekker vanuit Nijkerk op de A28 richting Den Haag. De reis liep op een enkele opstopping na prima, volgens Ate. Op de weg naar het Malieveld moesten wel wat hekken plaatsmaken voor het konvooi. “Het is een opluchting voor ons allemaal dat de actie zo goed verlopen is. De sympathie en enorme saamhorigheid geven ons boeren een ontzettende positieve boost.”

Ate Kuipers (66) is melkveehouder in Den Ham (Gr.) en melkt 150 koeien. - Foto: Jan Willem van Vliet
Ate Kuipers (66) is melkveehouder in Den Ham (Gr.) en melkt 150 koeien. - Foto: Jan Willem van Vliet

“Deze sfeer moeten we in stand houden. We zijn als boeren verenigd en hebben heel het land laten zien waar we voor staan.” Nu moet dat nog doorzetten tot de politiek, maar dat is afwachten geblazen. “Ze proberen vertrouwen terug te winnen, maar dat gaat heel lang duren.” Ate wil dat de politiek in nauwe samenwerking met de boeren metingen, bijvoorbeeld over stikstofdepositie, uit gaat voeren. “Als de politiek op korte termijn niets laat horen en er moet weer een actie komen, dan ben ik zeker weer van de partij. We moeten elkaar als boeren vasthouden en niet meer loslaten.”

Acties moeten publieksvriendelijk zijn en blijven

Mensen met een radicale lijn, ondersteunt Agractie niet, vertelt Kemp: “We willen geen blokkades van distributiecentra of snelwegen. Voorwaarde is een publieksvriendelijke actie.” Dit is volgens Kemp ook een voorwaarde voor veel bedrijven geweest om de actie te steunen.

Niet alle organisatoren hanteren dezelfde lijn. Want naast de mensen van Agractie, is de actiedag ook een verdienste van de groep ‘Farmers Defence Force’, met aan het hoofd varkenshouder en fruitteler Mark van den Oever uit Sint Hubert.

De beide groepen zijn niet van plan om nogmaals samen op te trekken om een vergelijkbare actie op te zetten.

Boeren willen vervolgacties

Of de protestactie een vervolg krijgt, is nog niet duidelijk. Boeren uitten woensdagochtend al het voornemen om bijvoorbeeld de weg naar Schiphol te blokkeren. Ze hebben niet veel vertrouwen dat de actie ook echt tot verandering zal leiden. De luchthaven zegt zelf dat de boeren bij hun aan het verkeerde adres zijn. Volgens Schiphol heeft de luchtvaart met minder dan 2% een kleine bijdrage aan de stikstofdepositie in Nederland.
De organisatie achter de actie in Den Haag zegt niets met deze plannen te maken te hebben. “We wachten eerst de reactie van de politiek af”, aldus de organisatoren. Als er vervolgacties komen, krijgen die eenzelfde toon als in Den Haag, als het aan Bart Kemp van Agractie ligt. “Met deze actie en het verhaal dat erbij hoort, willen we de grote middengroep boeren aanspreken.”
Mark van den Oever beloofde dinsdag meer actie. Op zijn vragen “Gaan we de voedselvoorziening platleggen?” en “Blokkeren we dan Schiphol en de Formule 1?” antwoordde het publiek met luid gejuich. Hoe zo’n actie eruit gaat zien, wil van den Oever niet delen. “Dan is de verrassing eraf.”

Medeauteur: Stefan Essink

Laatste reacties

  • KFB

    Laat de periferie eens fatsoenlijk doneren! Ik heb geen colonne gezien van bulkwagens, Nevedi ga je schamen!!

  • putten

    jammer dat de eerste scheurtjes in het boerenfront al zichtbaar zijn, mensen houd toch alle neuzen in dezelfde richting dat is nu belangrijker dan ooit.

  • koestal

    ja een paar bulkwagens en oliewagen.

  • koestal

    Schouten heeft op 4 oktober de boeren een dolk in de rug gestoken.

Of registreer je om te kunnen reageren.