Home

Achtergrond 1 reactie

Trend 4: Kringloop is het nieuwe duurzaam

Wat zijn de trends van 2019? Trend 4: iedereen moet aan de slag met kringlooplandbouw. De landbouwvisie van minister Schouten moet dit jaar handen en voeten krijgen. Het vliegwiel lijkt in beweging te komen.

Nadat duurzaam jarenlang het sleutelwoord was voor de toekomst van de agrarische sector, is daar een andere term voor in de plaats gekomen: kringlooplandbouw. Minister Carola Schouten presenteerde in september 2018 haar toekomstvisieWaardevol en Verbonden, met daarin het zo klein mogelijk sluiten van kringlopen als hoofdthema.

Reacties waren overwegend positief. ‘Den Haag’ geeft richting en het is nu aan ondernemers om hierop met hun bedrijven in te spelen. Het document geeft ruimte voor eigen invulling.

Minister Carola Schouten bij de presentatie van haar landbouwvisie. Kringlopen moeten worden gesloten, de positie van de boer in de keten moet verbeteren, de klimaatopgave moet worden gehaald en er moet meer waardering komen voor voedsel en vitaliteit van het platteland. - Foto: Roel Dijkstra
Minister Carola Schouten bij de presentatie van haar landbouwvisie. Kringlopen moeten worden gesloten, de positie van de boer in de keten moet verbeteren, de klimaatopgave moet worden gehaald en er moet meer waardering komen voor voedsel en vitaliteit van het platteland. - Foto: Roel Dijkstra

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, meldt dat er inmiddels 60 activiteiten zijn in de richting van kringlooplandbouw, los van de boeren die hiermee individueel al bezig zijn. Met name in de melkveehouderij wordt eraan gewerkt, vanuit andere sectoren is het aantal initiatieven beduidend minder.

Voorlopers in de kringlooplandbouw

De voorlopers zijn al geruime tijd bezig met het sluiten van de kringlopen. Denk aan de Vruchtbare Kringloop Achterhoek en Liemers, waarin 285 melkveehouders werken aan het sluiten van kringlopen, met ondersteuning van onder andere LTO, Rabobank, ForFarmers en FrieslandCampina.

Heb je minder verliezen in je kringloop, dan maak je een grote klap voor milieu, economie en klimaat

Het project loopt sinds 2013. De visie van Schouten heeft volgens projectleider Carel de Vries niet gezorgd voor veel meer belangstelling voor het project. “Het duurzaamheidsbeleid van FrieslandCampina, Foqus Planet, motiveerde melkveehouders wel om aan te sluiten bij het kennisnetwerk. “Als marktpartijen maatregelen nemen, heeft dat meer impact dan de visie van de minister”, zegt De Vries. Hij merkt vooral dat boeren enthousiast worden als ze door focus op gewasbenutting en productie en door beter gebruik te maken van de mineralen ook meer geld kunnen verdienen. “Het mes snijdt aan alle kanten: als je minder verliezen hebt in je kringloop, kun je een grote klap maken voor het milieu, maar ook voor de economie en het klimaat. De CO2-uitstoot is afgelopen 5 jaar met 20% afgenomen per kilo melk op de bedrijven”, geeft hij als voorbeeld.

De Vries adviseert boeren die hun kringloop ook beter willen benutten, aan te sluiten bij bestaande initiatieven, of zelf met een groep boeren iets op te starten. “Dit is echt een grote kans voor de landbouw om zelf maatregelen te nemen, die moeten we grijpen”, vindt hij.

Lees ook: Kringlopen in soorten en maten

Belangenorganisatie LTO Noord merkt ook dat er vanuit boeren meer belangstelling komt voor kringlooplandbouw. De organisatie werkt zelf ook aan projecten op dit gebied. Ook beginnen ketenpartijen her en der met initiatieven te komen.

Rabobank begint een proef met een rentekorting voor melkveebedrijven die maatregelen nemen om de biodiversiteit te verbeteren.

Schouten stemt beleid af op kringloopvisie

Ook Schouten komt haar afspraak dat ze haar beleid zal afstemmen op de kringloopvisie na. Bij de steunmaatregel voor jonge boeren, mogen alleen ondernemers die voldoen aan de voorwaarden van de toekomstvisie in aanmerking voor de garantstellingsregeling.

Zorg voor onafhankelijke kennis over rantsoenen en bodem op het boerenerf

Boerenverstand, een samenwerking van boeren en adviseurs op het gebied van duurzame landbouw, bundelt al geruime tijd kennis over kringlooplandbouw. Frank Verhoeven, eigenaar van adviesbureau Boerenverstand, merkt dat de belangstelling voor kringlooplandbouw toeneemt sinds de visie van Schouten. Ze krijgen vooral veel verzoeken voor lezingen voor groepen boeren en dan vooral vanuit de melkveehouderij. De beste methode voor boeren om de kringloop te sluiten is volgens Verhoeven om terug te gaan naar de basis. “Minder eiwit in het rantsoen, hogere N- en P-efficiënties in de rantsoenen, beter bodembeheer, zo weinig mogelijk kunstmest en zo goed mogelijk benutting van dierlijke mest.” Verhoeven waarschuwt hierbij ook voor adviseurs. “Het beste is om alle afhankelijke adviezen van het boerenerf te weren en te zorgen dat er onafhankelijke kennis komt over rantsoenen en bodem”, zegt hij.
Het vliegwiel om kringlooplandbouw door te voeren in de hele voedselketen begint heel langzaam op gang te komen. Producenten, overheid en agribusiness komen in beweging.

Schouten wil kringlooplandbouw in 2030 gerealiseerd zien

Minister Schouten neemt de regie in de omslag naar kringlooplandbouw. Ze houdt er flink de vaart in: in mei komt ze met een Realisatieplan met concrete afspraken, die in 2030 gerealiseerd moeten zijn. Het digitaal loket ‘Doe mee met de omslag naar kringlooplandbouw’ moet boeren motiveren.

Eén reactie

  • ENDE902

    Mijn opmerking is ondertussen niet meer van toepassing

Of registreer je om te kunnen reageren.