Home

Achtergrond

Effecten mestverordening op Duitse landbouw enorm

De aanpassing van de Duitse mestverordening aan de Europese normen had letterlijk en figuurlijk heel wat voeten in de aarde. Maar al na ruim een jaar zijn de effecten voor de sector duidelijk zichtbaar.

De ruim anderhalf jaar geleden in Duitsland van kracht geworden nieuwe mestverordening trekt forse sporen in de landbouw. Dat constateert het Deutscher Bauernverband (DBV). “Al na het eerste jaar zijn aanzienlijke veranderingen in de veehouderij, de bedrijfsstructuren en bij de mestinzet zichtbaar”, meent voorzitter Joachim Rukwied van de landbouwfederatie.

Afzet bemestingsapparatuur

Hij verwacht dat de effecten zich de komende maanden nog verder zullen versterken. Een van die effecten is dat de afzet van bemestings- en mestuitbrengapparatuur in het bedrijfsjaar 2017/‘18 gemeten naar de omzet van de mechanisatiebranche met 20% is toegenomen. De veevoerafzet kromp daarentegen in het eerste kwartaal van 2018/‘19 (juli-september) met 3%. Dat is opvallend omdat er door de droogte fors minder is geoogst, waardoor ook de directe voerinzet van graan is teruggelopen. “Dit lijkt – anders dan tot dusver – door de bedrijven niet te zijn opgevangen door een grotere aankoop van mengvoer,” aldus het Bauernverband.

Krimpende veestapel

Concreet signaleert de federatie verder onder meer gevolgen voor de omvang van de veehouderij. In de 2 afgelopen jaren slonk de varkensstapel met 4%. Dat komt neer op een reductie met 1,14 miljoen dieren. De rundveestapel kromp in dezelfde periode met rond de 330.000 dieren, ofwel met 3%. Dat betekent een navenante vermindering van het mestaanbod op de bedrijven.

Lees verder onder de foto

Mest wordt uitgereden in het Duitse Leer. De afzet van bemestings- en mestuitbrengapparatuur in het bedrijfsjaar 2017/‘18 is, gemeten naar de omzet van de mechanisatiebranche, met 20% toegenomen. - Foto: Koos van der Spek
Mest wordt uitgereden in het Duitse Leer. De afzet van bemestings- en mestuitbrengapparatuur in het bedrijfsjaar 2017/‘18 is, gemeten naar de omzet van de mechanisatiebranche, met 20% toegenomen. - Foto: Koos van der Spek

Volgens het Bauernverband is weliswaar de mestverordening daarvoor niet uitsluitend verantwoordelijk, maar is de langjarige trend daardoor wel versterkt. “De buitenproportionele daling van de veestapels ligt duidelijk boven het gemiddelde van de voorafgaande jaren en is zonder twijfel terug te voeren op de mestverordening”, gelooft de federatie. De trend zal zich op zijn minst in de varkenshouderij nog verder voortzetten. Dat blijkt uit de jongste inventarisatie van het Statistisches Bundesamt. Per 1 november noteerde deze instantie bij de varkens onder de 50 kilo een bovengemiddelde teruggang van ruim 5%.

Veel minder kunstmest afgezet

De duidelijkste verandering is zichtbaar bij de afzet van kunstmest. In 2017/‘18 liep de binnenlandse afzet van stikstofmest met een slordige 10% ofwel ruim 162.000 ton terug. Ten opzichte van 2014/‘15 – dat is het jaar voor de aanvaarding van de mestverordening door het parlement – is zelfs een teruggang te zien van 18%. Dat is een volume van ruim 362.000 ton.

Lees verder onder de tweet

De deelstaat Nedersaksen is wat dat betreft de koploper, met een teruggang van 15% in 2017/‘18 ten opzichte van het voorafgaande bedrijfsjaar. Dat is niet verwonderlijk, want het westen van Nedersaksen is het bolwerk van de intensieve veehouderij. Los daarvan raakte met name ook de inzet van rioolzuiveringsslib voor bemestingsdoeleinden in een duikvlucht. Daarvan werd in 2017 ten opzichte van 2016 27% minder gebruikt, aldus het DBV.

Nalatigheid

De vernieuwde, aan de EU-normen aangepaste mestverordening is lang onderweg geweest. Te lang, oordeelde Brussel, dat daarom naar het Europese Hof stapte om Berlijn aan te klagen voor nalatigheid. In juni vorig jaar leidde dat tot een veroordeling van de Bondsrepubliek, ondanks de inmiddels wel doorgevoerde aanpassing van de regelgeving. Of de aanpassing voldoende is en of er nog een boete volgt, moet het Hof nog vastleggen. Het Bauernverband meent, gezien de duidelijke effecten, dat de nieuwe mestverordening waarschijnlijk dus wel aan de doelstelling – bescherming van grond- en oppervlaktewater – voldoet.

Of registreer je om te kunnen reageren.