Home

Achtergrond

‘Beloning in agrarisch natuurbeheer is essentieel’

Pilot Land van Waarde in Salland werkt aan een nieuw sturingsmodel voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer in Nederland. Kern van de pilot is het belonen van melkveehouders, zowel financieel als met maatschappelijke waardering en status. Het is een initiatief van stichting Courage in samenwerking met Landschap Overijssel en het Nationaal Groenfonds.

De pilot is eind 2017 gestart. Hoe is de pilot ingericht en hoe staat het nu?

“Het is nog in de startfase, maar er doen 29 boeren mee aan de pilot. Er is steeds meer aandacht voor agrarisch natuurbeheer. Dit moet onderdeel worden van de bedrijfsvoering. In deze pilot gaat het om ongeveer 7% van het areaal dat wordt ingericht om de biodiversiteit te verbeteren. Voorbeelden zijn houtwallen, akkerranden, bloemrijke graslanden en graanstroken. Het past perfect in het recent gepresenteerde Deltaplan Biodiversiteit. Boeren moeten beloond worden, zowel financieel als met maatschappelijke waardering en status. Dat vergt tijd en inzet.”

Voorbeelden van financiële beloningen zijn rentekortingen bij banken, lastenverlagingen bij waterschappen, een toeslag op de melkprijs, vergoedingen voor CO2-compensaties en eenvoudigere toegang tot grond van terreinbeherende organisaties

Hoe ziet die beloning voor boeren er dan uit?

“Beloningen zijn belangrijk, maar het plan wordt geen succes als maar 1 partij in de keten de kar trekt. Daarom moeten naast de overheid de maatschappij en het bedrijfsleven ook meewerken. Wij zijn al 4 jaar op zoektocht naar een werkend besturingsmodel. Gelukkig zien steeds meer partijen het belang van agrarisch natuurbeheer. Voorbeelden van financiële beloningen zijn rentekortingen bij banken, lastenverlagingen bij waterschappen, een toeslag op de melkprijs, vergoedingen voor CO2-compensaties en eenvoudigere toegang tot grond van terreinbeherende organisaties als Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten.”

Carel de Vries (60) is directeur bij innovatieorganisatie Courage en initiatiefnemer van de pilot Land van Waarde in Salland. Volgens de Vries is het stapelen van beloningen voor boeren en een regionale aanpak essentieel voor succes in agrarisch natuurbeheer. - Foto: Carel de Vries
Carel de Vries (60) is directeur bij innovatieorganisatie Courage en initiatiefnemer van de pilot Land van Waarde in Salland. Volgens de Vries is het stapelen van beloningen voor boeren en een regionale aanpak essentieel voor succes in agrarisch natuurbeheer. - Foto: Carel de Vries

Welke beloningen geven jullie boeren in de pilot?

“We zijn momenteel in gesprek met de Rabobank over rentekortingen. Dit is een gouden kans en optimale mogelijkheid voor de Rabobank om deel te nemen aan het project. Het is geen eenzijdige verantwoordelijkheid van alleen ketenpartijen en de boer. Het landschap is van iedereen en dat zien steeds meer mensen. Zij hebben belang bij het behouden en onderhouden van het landschap en de natuur. De verbinding met particulieren en bedrijven is dus net zo belangrijk. Daarom verkennen wij samen met de private organisaties SBNL Natuurfonds en Kostbaar Salland de mogelijkheid voor een Land van Waarde fonds. Wij zijn blij met de inzet en het enthousiasme van deze partijen.”

We gaan boeren niet zeggen wat zij moeten doen, maar beginnen juist bij de boer en kijken wat zij willen en wat zij kunnen

Wat is het vervolg van deze pilot?

“Het idee is om de pilot op grotere schaal toe te passen en landelijk uit te rollen. Het stapelen van beloningen en een regionale aanpak zijn de 2 sleutels tot succes. Daarbij leggen wij de primaire verantwoordelijkheid bij de boer. In plaats van een top-down-benadering, hanteren wij dus een bottom-up-benadering. We gaan boeren niet zeggen wat zij moeten doen, maar beginnen juist bij de boer en kijken wat zij willen en wat zij kunnen. Samen met de boeren stellen wij dan bedrijfsnatuurplannen op.”

Waarom een regionale aanpak?

“Het succes van agrarisch natuurbeheer is voor elke regio in Nederland verschillend. Je kunt en wilt niet in elke regio dezelfde soort natuur ontwikkelen. Regionaal creëer je ook meer betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Daarom prijzen wij een regionale aanpak met lokale betrokken partijen, zoals de lokale bank, LTO Nederland en het lokale waterschap. Decentralisatie, zoals die met de collectieven voor agrarisch natuurbeheer al is ingezet, zien wij als de meest kansrijke route.”

Of registreer je om te kunnen reageren.