Home

Achtergrond 3 reacties

‘We worden op deze locatie aan alle kanten gekoesterd’

De manier waarop biologisch-dynamisch melkveehouder Jan Duijndam werkt, deed minister Carola Schouten besluiten haar landbouwvisie op zijn bedrijf te presenteren.

Een voorbeeldboer: zo wordt biologisch-dynamisch melkveehouder Jan Duijndam in Delfgauw gezien. De manier waarop hij zijn bedrijf Hoeve Biesland runt, wordt volgens Duijndam vaak door beleidsmedewerkers van gemeentes, provincies en ministerie aangehaald als het boeren van de toekomst. Niet altijd tot zijn genoegen. Het zorgt soms voor weerstand bij zijn collega’s.

Jan Duijndam heeft een bedrijf met 235 hectare grasland en natuurgrond waarop hij 160 melkkoeien met jongvee, 140 ossen en 90 schapen houdt. - Foto: Roel Dijkstra Fotografie
Jan Duijndam heeft een bedrijf met 235 hectare grasland en natuurgrond waarop hij 160 melkkoeien met jongvee, 140 ossen en 90 schapen houdt. - Foto: Roel Dijkstra Fotografie

Niet voor niets wilde landbouwminister Schouten haar landbouwvisie met daarin het woord kringlooplandbouw op het bedrijf van Duijndam presenteren. Zelfs zo graag dat de presentatie een week werd uitgesteld. “Op 1 en 2 september hadden we de Bieslanddagen. Dat betekent open huis en feest op Hoeve Biesland. Toen kon Schouten hier niet terecht.”

Genuanceerd

Terwijl Duijndam de kringloopgedachte – zoals Schouten die in haar landbouwvisie noemt – onderschrijft, is hij ook heel genuanceerd over het traject daar naartoe. “Ik ben in 1997 gestart met het kantelen van mijn bedrijf, ben al meer dan 20 jaar bezig. De omschakeling gaat niet zo snel, en dat wordt nu dus wel verwacht van mijn collega’s. Dat kan niet, daar is tijd voor nodig.”

Zijn locatie – ingeklemd tussen Den Haag, Zoetermeer, Nootdorp, Pijnacker en Delft – noemt Duijndam een park. Hij realiseerde zich vanaf de start in 1997 dat hij moest zorgen voor een toegevoegde waarde aan zijn bedrijf. Het bedrijfssysteem moest vooral niet conflicteren met de omgeving. Dat is hem gelukt. “We worden aan alle kanten gekoesterd.”

Jan Duijndam (58): BD-melkveehouder in Delfgauw

Samen met zijn vrouw Mieke (60) en Tim van Bregt (30) zit Jan in maatschap, ook zijn beide dochters Linda en Sandy (twintigers) zijn actief op het bedrijf.

Jan is in alles een ondernemer. Hij ziet zichzelf als een ontwikkelaar, grijpt nieuwe kansen aan en als het eenmaal staat, mag een ander het verder oppakken.
Zijn bedrijfsvoering is vernieuwend: de kringloopgedachte van landbouw en natuur wordt op Hoeve Biesland ver doorgevoerd.
Volgens Duijndam is werkplezier de basis voor een goede en succesvolle bedrijfsvoering.
De melkveehouder is een man die gaat voor lange termijnrelaties, maar ook graag mag handelen.
Al meer dan 20 jaar stuurt Duijndam scherp aan de wind. Hij neemt veel risico’s, zijn bedrijf is voor ongeveer driekwart gefinancierd. Dat vindt Jan geen probleem, het houdt hem goed gefocust.
Duijndam is compleet toekomstgericht. Hij is er heilig van overtuigd dat natuur en landbouw naadloos in elkaar kunnen en moeten overgaan.

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ●
praktijkman > ondernemer
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ●
behoudend > vernieuwend
○ ● ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○
werkplezier > winstgedreven
○ ○ ○ ○ ○ ● ○ ○ ○ ○ ○
contractboer > handelaar
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ● ○
risicomijdend > avontuurlijk
○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ●
nu-gericht > toekomstgericht

Jan komt uit een boerenfamilie. Zijn vader had een bedrijf een paar kilometer verderop. In 1987 nam Jan dat over, samen met zijn vrouw Mieke; 15 hectare met 33 melkkoeien en 15 schapen. Daar moest hij echter na een aantal jaren weg, omdat de agrarische bestemming verviel. Na heel veel aandringen mocht Duijndam op zijn huidige locatie beginnen op 50 hectare. “Ik wilde eigenlijk een bedrijf van 40 hectare, 80 koeien met jongvee. Dat is wat meer geworden.” Alle activiteiten vergen de inzet van 14 FTE’s en 20 ’hulpboeren’. Voor Duijndam zijn bij het boeren voedselproductie en natuurbeheer onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hij verwacht zelfs dat over een jaar of 20 landschapsbeheer misschien nog wel een belangrijkere bron van inkomsten zal zijn dan voedselproductie.

Voor het natuurbeheer heeft Duijndam vooral ossen. Met de dieren beheert hij 90 hectare natuurgebied voor Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Bovendien is ossenvlees heel geschikt voor de verkoop. Een andere reden dat Duijndam blij is met zijn ossen, is dat ze goed groeien in de natuurgebieden en niet meetellen voor de fosfaatnormen. “Ik kan heel gemakkelijk mijn liters melken.”

Dichte kringloop

Uit de natuurgebieden haalt Duijndam verder het organisch afval. Dat gebruikt hij als het droog genoeg is als strooisel in zijn vrijloopstal waar het dan composteert. De compost wordt vervolgens gebruikt in de glastuinbouw en in de akkerbouw. Jan noemt dit een ‘dichte kringloop’, waar de natuur niet voor wordt misbruikt maar gebruikt. Uit de omliggende natuur wil Duijndam binnenkort ook hout zien te krijgen om een oude vervallen schuur in een hoek van zijn 65 hectare huiskavel op te knappen tot een volwaardige schapenstal, gebouwd uit regionaal materiaal.

Hij houdt nu nog 90 schapen, voornamelijk voor het vlees, maar in zijn plannen zal dat aantal groeien tot zo’n 300 dieren. Die wil hij gaan inzetten voor natuurbeheer, zoals voor het begrazen van de vele dijken. Groot voordeel van schapen is volgens de Delfgauwse boer dat ze zorgen voor een natuurlijke ruigte in het land. “Dat is perfect voor insecten, daarna komen vanzelf de weidevogels, want hun voer is er dan al.”

Behalve een boerderijwinkel heeft Duijndam op zijn bedrijf een volwaardige slagerij en bakkerij op het erf. Daarnaast is er een professioneel gerunde groentetuin. Gemiddeld komen zo’n 500 klanten in de week hun inkopen doen in de boerderijwinkel. Winkel, slagerij en bakkerij wil hij gaan samenvoegen in een ‘belevingsstal’. Dat moet 1.000 klanten per week gaan opleveren. “Het moet een dagje uit zijn, net als bij Ikea.” Daarvoor moet hij eerst in de slag met de banken. Zijn ervaring is dat alles wat niet direct met de melkveehouderij te maken heeft lastig is te financieren.

Laatste reacties

  • Bennie Stevelink

    Dat Schouten haar visie op dit bedrijf gepresenteerd heeft suggereerd dat zij deze boer als voorbeeld ziet voor anderen.
    Deze boer verkeert echter in zo’n uitzonderlijke situatie dat vrijwel niemand hier iets mee kan op zijn eigen boerderij.

  • Alco

    100% mee eens @Bennie.
    Het is niet de realiteit!!!!

  • wruiten

    wat kan een doorsnee melkveehouder hiermee.

Of registreer je om te kunnen reageren.