Home

Achtergrond

Bayer standvastig over glyfosaat

Het omstreden glyfosaat blijft een belangrijk onderdeel van Bayer na de overname van Monsanto. Transparantie en wetenschappelijke onderbouwing moeten het vertrouwen terugwinnen.

Nu de fusie tussen Bayer en Monsanto werkelijkheid is, kijkt het bedrijf naar de toekomst. De eerste lijnen zijn uitgezet. En, hoe omstreden ook, glyfosaat blijft een belangrijk onderdeel van het bedrijf. Bayer is overtuigd van de veiligheid en zet vol in op het creëren van meer vertrouwen. Transparantie over het product en dialoog met de maatschappij moeten daarvoor zorgen. Daarmee moet ook meer vertrouwen in Bayer komen, dat schade heeft opgelopen, ondanks dat de beladen naam Monsanto is afgezworen.

Spuiten van glyfosaat in wintertarwe. Met de overname van Monsanto kwam het omstreden glyfosaat in het pakket van Bayer. - Foto: Mark Pasveer
Spuiten van glyfosaat in wintertarwe. Met de overname van Monsanto kwam het omstreden glyfosaat in het pakket van Bayer. - Foto: Mark Pasveer

Tijdens de jaarlijkse ’Future of Farming Dialogue’ van Bayer, dinsdag 18 september op de Crop Science-locatie in Duitsland, lagen de focus en de interesse van de vele aanwezigen vooral op het samengaan van Bayer en Monsanto. Liam Condon, directeur Crop Science, was meteen duidelijk: een concreet uitgezette strategie kon het publiek niet verwachten. Wel werd de nieuwe visie voor de toekomst gepresenteerd. Innovatie, digitalisering en duurzaamheid zijn de kernwoorden. Transparantie en dialoog moeten zorgen voor meer begrip en vertrouwen, want de overname is niet alleen maar koek en ei voor Bayer.

Bayer benadrukt verscheidenheid aan boeren

Bayer benadrukte tijdens de dialoogbijeenkomst dinsdag 18 september de verscheidenheid aan boeren in de wereld. Het bedrijf wil voor zowel de kleine boer in Afrika als de grote boer in de Verenigde Staten een ‘partner’ zijn. Bayer haalde alles uit de kast om dat duidelijk te maken en had boeren en boerinnen uit India, Brazilië, de Verenigde Staten, Indonesië en Kenia gehaald om hen voor het publiek te laten vertellen hoe zij duurzaamheid interpreteren.
Opvallend was hoe verschillend de antwoorden waren. Waar duurzaamheid voor de boer uit Indonesië betekent dat hij gewasbeschermingsmiddelen verstandig kan gebruiken en daarmee een voorbeeld kan zijn voor zijn dorp, betekent het voor de boerin uit de Verenigde Staten dat ze haar bedrijf in goede staat kan doorgeven aan haar kinderen.

Glyfosaat onder druk

Met de fusie kwam het gewasbeschermingsmiddel Roundup, gebaseerd op glyfosaat, in het portfolio van Bayer. Het gebruik van glyfosaat staat onder druk. Er staan Bayer zo’n 8.000 rechtszaken in alleen al de Verenigde Staten te wachten waarbij het bedrijf wordt aangeklaagd voor glyfosaat als kankerverwekkende stof. Ondanks alle negatieve publiciteit en het wantrouwen blijft glyfosaat een ‘significant’ onderdeel van het bedrijf. “We doen er alles aan zodat boeren glyfosaat kunnen blijven gebruiken”, zo klonk het op de bijeenkomst.

Glyfosaat is heel belangrijk voor boeren over de hele wereld

Vragen over glyfosaat zijn er volop. Er werd daarom een speciale sessie ingelast over het onderwerp. Duurzaamheidsdirecteur Jesus Madrazo werd bijgestaan door de Britse boer Guy Smith en William Reeves, betrokken bij de toelating van middelen bij het voormalige Monsanto. Volgens Madrazo mag het vertrouwen in glyfosaat weer terugkomen. “Glyfosaat is heel belangrijk voor boeren over de hele wereld en tevens helemaal veilig. Daar zijn we van overtuigd. Zonder glyfosaat zouden veel meer grondbewerkingen moeten plaatsvinden, wat erosie veroorzaakt en weer zorgt voor CO2-uitstoot”, aldus Madrazo.

Transparantie voor vertrouwen

Volgens de 3 sprekers wordt de discussie over glyfosaat te veel geleid door de angst voor genetisch gemodificeerde gewassen en door ngo’s die de politieke en maatschappelijk opinie beïnvloeden. “Er zijn meer dan 800 studies die aantonen dat glyfosaat veilig is, maar alles wordt gebaseerd op een ander onderzoek dat alle aandacht krijgt”, zo licht Madrazo toe. Hij doelt op een onderzoek van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek waaruit zou blijken dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is.

De Britse boer is bang dat Europa de vooraanstaande positie in de landbouw verliest, mocht glyfosaat verboden worden. “En”, zegt hij, “wat is dan het volgende?” Bayer vindt boeren belangrijk in de discussie over glyfosaat, zo zegt Madrazo: “Het is belangrijk dat zij de feiten over glyfosaat uitdragen.” Bayer wil daarnaast zelf zoveel mogelijk openheid geven over het product en de wetenschappelijke studies achter de toelating van middelen. Ook wil het bedrijf meer in gesprek gaan met de bezorgde maatschappij.

Nieuwe visie Bayer

Door de overname werd Bayer dus ineens betrokken in de discussie over glyfosaat en nam het de schadeclaims en rechtszaken over glyfosaat over. Maar het bedrijf werd ook nummer een in zaden en gewasbeschermingsmiddelen. Die toppositie was echter niet de reden van de overname, aldus Condon. Volgens hem kan het nieuwe miljardenbedrijf bijdragen aan een betere wereld met nieuwe standaarden in de landbouw: “Met de samenvoeging van de twee bedrijven kunnen we de grote uitdaging van de landbouw van de toekomst beter aangaan.” Hij geeft toe: “Natuurlijk is Bayer een winstgedreven bedrijf.” “Maar”, zegt hij, “we geloven wel dat we een bedrijf kunnen zijn dat goed is voor de maatschappij en bijdraagt aan een beter leven.”

Snellere ‘innovatiecyclus’ zou boeren ten goede moeten komen

Boeren profiteren volgens Bob Reiter, directeur R&D bij Crop Science, direct van het samengaan. Hij noemt het voorbeeld van gelijktijdige ontwikkeling van een gewasbeschermingsmiddel en bijbehorend resistent zaad, wat nu sneller zou moeten gaan door de fusie. Deze snellere ‘innovatiecyclus’ zou de boeren ten goede moeten komen. Daarom is innovatie een speerpunt van het nieuwe Bayer. Bayer neemt digitalisering serieus: het is het snelst groeiende gebied waarin geïnvesteerd wordt door het bedrijf. ‘Digitale transformatie’, zoals Bayer het zelf noemt, ook opgenomen in de visie, moet de innovatie bevorderen, zowel in ontwikkelde als minder ontwikkelde landen. Op basis van data kunnen boeren betere keuzes te maken, aldus Bayer. Bob Reiter voegt toe dat innovatie en data echter alleen iets toevoegen als het boeren verder helpt.

Duurzaamheid kernwoord

Het derde punt van de visie is, niet geheel verrassend, duurzaamheid. Een onderwerp dat tegenwoordig niet meer kan ontbreken bij een zichzelf respecterend bedrijf. Bayer gaat duurzaamheid meten, net als financiële cijfers. Daarnaast wil het concern zich meer richten op sociale duurzaamheid en kleine boeren in bijvoorbeeld Afrika of Azië beter ondersteunen. Een eerste publiekelijke stap hierin werd gemaakt tijdens het event: Bayer gaf een donatie van € 700.000 aan non-profit organisatie One Acre Fund. “Een unicum”, volgens topman Condon, “maar ook een stap richting meer samenwerking met ‘sociale ondernemers’ om het leven van boeren in Afrika te verbeteren.”

Divisie groentezaden nieuw samengesteld

Met de overname veranderde Bayers Groentezadendivisie van samenstelling. Bayer moest Nunhems zaden verkopen aan BASF om goedkeuring te krijgen voor de overname van Monsanto. Het nieuwe hoofd van de divisie Jacqueline Applegate, al 26 jaar werkzaam voor Bayer, vond dat een enorme teleurstelling: “We hadden gehoopt onze complete portfolio’s samen te kunnen brengen, maar dat mocht niet zo zijn.”

Veredeling van aardappelen. Bayer is teleurgesteld over de uitspraak dat nieuwe veredelingstechnieken vallen onder gmo-wetgeving. - Foto: Ruud Ploeg
Veredeling van aardappelen. Bayer is teleurgesteld over de uitspraak dat nieuwe veredelingstechnieken vallen onder gmo-wetgeving. - Foto: Ruud Ploeg



Ze ziet het vooral als een kans dat met de nieuw samengestelde tak Groentezaden, nu met de dochterbedrijven De Ruiter en Seminis vanuit Monsanto erbij, een totaalpakket aangeboden kan worden aan boeren en tuinders. De recente uitspraak van de hoogste Europese rechter dat nieuwe veredelingstechnieken moeten vallen onder de regels voor genetische modificatie, is volgens Bayer onacceptabel. “Wij zien nieuwe technieken als Crispr-Cas niet als genetische modificatie”, aldus Applegate.
De invloed van de uitspraak op de groentezadentak in Europa is volgens haar echter beperkt: “We hebben 22 groenten in ons assortiment, met veel verschillende variëteiten, en maar 2 daarvan zijn genetisch gemodificeerd. We houden in Europa vooral vast aan traditionele veredeling.”

Of registreer je om te kunnen reageren.