Home

Achtergrond 4773 x bekeken 7 reacties

‘Schouten heeft te weinig kennis van de sector’

De overheid zorgt voor een stijging in het aantal agrarische rechtszaken, volgens advocaat Theo Linssen. “Boeren krijgen zelden het voordeel van de twijfel.”

Theo Linssen is de oprichter van een imposant advocatenkantoor in hartje Tilburg. Met een team van 20 advocaten de grootste in Nederland en een begrip in het Zuidoosten van het land. Op juridisch gebied is er veel aan de hand. Het fosfaatreductieplan, knelgevallenregeling bij fosfaatrechten, de bedrijfsblokkades in de I&R-affaire en de verduurzamingsplannen van de provincie Noord-Brabant zorgen voor een stortvloed aan rechtszaken.

Wat is de oorzaak van al deze rechtszaken?

“Als boer krijg je zelden nog het voordeel van de twijfel. Er heeft afgelopen decennia een kaalslag plaatsgevonden onder de agrarische ondernemers. De boeren die zijn overgebleven zijn over het algemeen prima ondernemers. Die erkenning ontbreekt. Als er een sector is die geconfronteerd wordt met een veelheid aan regelgeving, is het de agrarische sector. Vervolgens worden deze regels vaak op een rigide wijze toegepast. Bijvoorbeeld bij de bedrijfsblokkades in de I&R-affaire. Daar was nuance van de minister op z’n plek geweest.”
Artikel gaat verder onder de foto.

Mr. Theo Linssen heeft de afgelopen deciennia de regeldruk in de sector zien toenemen. Ook in het aantal agrarische rechtszaken is een stijgende lijn te zien. - Foto: Peter Roek
Mr. Theo Linssen heeft de afgelopen deciennia de regeldruk in de sector zien toenemen. Ook in het aantal agrarische rechtszaken is een stijgende lijn te zien. - Foto: Peter Roek

Wat had er genuanceerd moeten worden? Boeren hadden toch fouten gemaakt in het systeem?

“De administratie is een heikel puntje bij sommige boeren. Die fouten in de registratie zijn volgens mij een opeenstapeling van problemen geweest. In gevallen waar veel dieren onjuist geregistreerd staan, zal dat niet het enige zijn wat de ondernemer niet helemaal op orde heeft. Het kan zomaar zijn dat het privé of financieel niet zo lekker loopt. Een controleur van bijvoorbeeld de NVWA moet dat ook zien en zou de boer meer tegemoet moeten komen.”

De ‘tweelingtruc’ was de aanleiding voor dit onderzoek, hoeveel boeren hebben die toegepast denkt u?

“Misschien een paar, maar boeren zijn geen fraudeurs, ze weten wat de consequenties kunnen zijn van zulke acties. Het financiële voordeel uit deze truc is in de meeste gevallen verwaarloosbaar.”

‘In mijn optiek is een minister er om de sector te dienen, dat doet Schouten voorlopig niet’

Is Schouten te streng geweest in haar aanpak in de I&R-affaire?

“Streng is niet het juiste woord. Ze heeft een gebrek aan kennis over de sector. Wie verstand heeft van de sector, had geweten dat de genoemde aantallen, ruim 7.000 bedrijven op het oog en later 2.100 blokkades, niet kunnen kloppen. Ik verwacht van een landbouwminister dergelijk inzicht. Ze heeft deze functie gekregen omdat ze boerendochter is, wat ik een vreemde grondslag vindt voor deze ministerspost. In mijn optiek is een minister er om de sector te dienen, dat doet Schouten voorlopig niet. Over haar voorganger Martijn van Dam is hetzelfde te zeggen. Te weinig kennis van zaken.”

‘Het lijkt soms wel alsof de overheid van de boeren af wil’

Wat moet Schouten dan doen?

“De minister moet met een duidelijke visie komen, een toekomstperspectief schetsen. Boeren willen weten waar ze aan toe zijn. Boer worden is een keuze voor de rest van je leven. Een ondernemer investeert zodat hij voorlopig vooruit kan en het liefst de generatie erna ook nog. Die zekerheid heeft de sector nodig. Als daar een inkrimping bij zou horen, dan moet de overheid ervoor zorgen dat degenen die het niet gaan redden, ook een zachte landing maken of een alternatief plan kunnen ontwikkelen. Klare wijn schenken, duidelijk communiceren en afspraken maken met de sector. We hebben in Nederland goede ondernemers, innovatief en vindingrijk. Het lijkt soms wel alsof de overheid van de boeren af wil.”

De provincie Noord-Brabant heeft al een voorzetje gegeven. De Brabantse landbouw moet snel duurzamer. Is dat een goed voorbeeld?

“De duurzaamheidseisen voor de agrarische sector van de provincie Brabant zijn vooral voor de bühne. Duurzaamheid als argument om de sector te saneren. De boeren die deze verduurzaming niet bij kunnen benen, zullen vanzelf afhaken. Eigenlijk wil de provincie gewoon minder intensieve veehouderij, een inkrimping van de veestapel, maar dat zullen ze niet zeggen. Want dan gaat het geld kosten. Hetzelfde geldt voor de stalderingsregels van de provincie. Een verplichting voor boeren die een nieuwe stal willen bouwen: ze moeten 10% extra stalruimte slopen bij een andere ondernemer in de regio. Daardoor krijg je volgens mij alleen maar meer schaalvergroting, want boeren worden verplicht om elkaar als het ware op te eten. Voor boeren gaan de maatregelen heel veel geld kosten.”

Hoe heeft u de afgelopen jaren de sector ervaren?

“Voor een advocaat in de agrarische sector is er veel veranderd. Er zijn momenten te noemen met enorme aantallen boeren die de strijd met de overheid aangingen. Buiten dat is over het algemeen wel een stijgende lijn te zien in het aantal agrarische rechtszaken. Met name door de steeds verder toenemende regeldruk.”

Zijn het gouden tijden voor de agrarisch juristen?

“Ik ben zelf ook boerenzoon en draag de sector een warm hart toe. Ik procedeer niet om het procederen. Dat is ook eerlijk naar de boer toe. Als de kans van slagen in een rechtszaak klein is of het financiële voordeel nihil is, gaan we niet over tot een rechtszaak.”

‘Bijna alles wat een boer doet, is vergunningplichtig’

Hoe komt het dat er nu zoveel landbouwgerelateerde rechtszaken zijn?

“Vergeleken met andere ondernemers procederen boeren beduidend meer tegen de overheid. Een boer kan geen steen verleggen zonder dat hij daarvoor toestemming moet hebben. Bijna alles wat een boer doet, is vergunningplichtig. Gemiddeld genomen moet een boer elke 2 à 3 jaar wel een jurist raadplegen. Terwijl de boeren van tegenwoordig toch goed zijn opgeleid, zeker de jongere generatie. Boeren kunnen zich in eerste instantie goed redden met de huidige regels, maar deze zijn soms te complex en de belangen zijn te groot.”

Wat is er veranderd in de juridische boerenwereld?

“Ten tijde van de mestboycot kwamen boeren nog massaal in verzet tegen de oplopende regeldruk. Dat is niet meer. Boeren procederen nu vooral omdat ze vinden dat ze individueel benadeeld worden door nieuwe regels. Niet tegen het systeem zelf. De overheid heeft veel informatie nodig van een agrarisch ondernemer, kijk naar de Gecombineerde opgave. De gemeente herziet regelmatig het bestemmingsplan en jaarlijks besluit RVO.nl over betalingsrechten. Over al deze verstrekte informatie en de daaruit voortvloeiende besluiten kan discussie ontstaan, dus is er veel voor de boer om bezwaar en eventueel beroep tegen aan te tekenen.”

‘De boer wordt hard gecontroleerd en dito aangepakt’

Is het voor een boer ook nuttig om in beroep te gaan?

“In veel gevallen worden de boeren in het gelijk gesteld. Vooral bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Dat ligt niet per se aan ons, maar eerder aan de wijze waarop de overheid beslissingen neemt. De boer wordt hard gecontroleerd en dito aangepakt.”

Uw naam werd genoemd in het verhaal over mestfraude.

“Ik heb inderdaad met de journalisten van NRC gesproken. Maar wat zij hebben opgeschreven, klopt niet. Ja, ik ken veel mensen in de sector en ook degenen die misschien iets te creatief met de regels omgaan. De stelling in het artikel, dat ik me met frauduleuze praktijken zou bezighouden, doet mij persoonlijk niets. Ik weet dat hun redenering niet klopt; ze hebben deze vermeende mestfraude op één hoop geveegd met een zaak over overtreding van het uitbreidingsverbod, waar ik toentertijd als advocaat in optrad. Ik heb ook uitgelegd dat dit los van elkaar staande zaken zijn en dat overtreding van het uitbreidingsverbod niets met mestfraude te maken heeft. Deze nuance was aan de betreffende journalisten niet besteed.”

‘Een administratieve fout betekent nog niet dat je meteen als fraudeur moet worden gekwalificeerd’

Hoe groot is de omvang van de mestfraude dan wel?

“Klein, minder dan een procent in mijn optiek. In elke sector zijn mensen die de regels niet zo nauw nemen, dat weet ik ook, ik zal dat zeker niet ontkennen. Het beeld dat alle mensen in de mestsector frauderen, klopt niet. Een administratieve fout betekent nog niet dat je meteen als fraudeur of crimineel moet worden gekwalificeerd. Die nuance mis ik in de berichtgeving van de media. De echte fraudeurs zijn degenen die vervolgd worden en voor de rechter moeten verschijnen.”

Verdedigt u deze mensen in een strafzaak, ook als ze maatschappelijk onder een vergrootglas liggen?

“Ja, want iedereen heeft recht op rechtsbescherming. Een rechtszaak is simpelweg hoor en wederhoor toepassen, een weging van de feiten.”

Wat verwacht u van de knelgevallenregeling in de fosfaatrechten?

“Ik ben heel benieuwd wat daar uit gaat komen. Ik vrees voor een herhaling van de geschiedenis uit de tijd van de superheffing. Volgens mij hebben toen 20.000 boeren bezwaar gemaakt tegen de beschikking en zijn duizenden naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven gestapt. Een goede knelgevallenregeling kan dat voorkomen. De overheid moet de boeren tegemoetkomen en dat gaat geld kosten. De vraag is of de overheid bereid is daarvoor financiële middelen vrij te maken.”

Van pachtgeschil naar massale rechtszaak

Theo Linssen was in 1987 een van de weinige agrarisch advocaten. Hij zag de sector in de loop der jaren veranderen. Begin jaren tachtig waren er vooral zaken over ruilverkaveling en pachtovereenkomsten. Maar in 1984 kwam de EU met de superheffing. Later het ministerie met beperking van de varkens- en pluimveehouderij. En later, in 1997, kwam de mestboycot, 4.600 boeren weigerden toen de mestboekhouding bij te gaan houden.


Medeauteur: Lydia van Rooijen

Laatste reacties

  • farmerbn

    Een minister is iemand die het regeeraccoord wil uitvoeren. Mensen die de sector goed kennen , willen daaraan niet meewerken. In feite krijg je dus alleen mensen zo gek als ze de sector niét kennen. Het regeeraccoord is al jaren anti-boer want de overheid wil goedkoop van de boeren af.

  • veldzicht

    Er zijn inmiddels nog maar zo weinig boeren dat de boerenstem er nauwelijks nog
    tot doet,en zo een makkelijke prooi worden voor actigroepen en (linkse)antiboer
    partijen.De gemiddelde burger heeft weinig of geen verstand van agrarische zaken zodat zij ze alles op de mouw kunnen spelden en zo ontstaat die antiboeren stemming hier in N.L. en komt de boer steeds meer in verdrukking.
    En een zwakke staatssecretaris als Marcel v Dam draagt daar zeker niet aan toe bij.
    Nog even afwachten wat Carola Schouten er van bakt maar de eerste deuken heeft ze al opgelopen.

  • pinkeltje

    Gisteren bij Pauw weer veel hoofdschuddende gasten aan tafel toen Yvonne Jaspers probeerde uit te leggen dat wanneer je er wat meer kennis van neemt je ook beter gaat begrijpen waarom het op een boerderij er niet altijd aan toe gaat zoals dat je als grachtengordel bewoner zou wensen.

  • Het probleem ligt maar voor heel klein deel bij schouten maar voor veel groter deel bij het netwerk van topambtenaren en om het probleem nog groter te maken worden die gesteund door chef NPO Marcel v.Dam. Die laatste wordt echt een catastrofe voor de agrarische sector met alle negatieve berichtgevingen die nu vooraan in het nieuws komen.

  • koestal

    Ze kan beter terug gaan naar de kibbutsch in Israel.

  • info519

    heeft helemaal gelijk....minister heeft echt te weinig kennis en dat is moeilijk te veranderen...

  • jeannettedekker1

    Bij de rvo hebben ze veel te weinig kennis,,,,dat is nog veel gekker!!!!

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.