Home

Achtergrond

Echte prijs van vlees kan taboe doorbreken

‘True pricing’ van vleesproductie moet ook de maatschappelijke kosten van de veehouderij in beeld brengen. Het zal mogelijk ook politieke taboes doorbreken.

Voedsel en klimaat zijn hot. Rapporten over het halen van de klimaatdoelen worden aan de lopende band geschreven en het kabinet buigt zich over het invullen van het nieuwe voedselbeleid.

Voedselbeleid moet zorgen voor beter klimaat en betere volksgezondheid

De piketpaaltjes voor het voedselbeleid zijn gezet. De doelstellingen zijn helder: het voedselbeleid moet bijdragen aan het verbeteren van de volksgezondheid en aan het halen van de klimaatdoelen, én de boer moet een boterham kunnen verdienen. Problemen van overgewicht, hart- en vaatziekten en andere gezondheidsklachten kunnen deels worden voorkomen door gezonde voeding. Uit verschillende studies blijkt dat dit betekent dat mensen minder dierlijke eiwitten, maar meer groente en fruit moet eten. Bovendien staat de producent van de dierlijke eiwitten, de veehouderij, al onder de aandacht als het gaat om klimaatdoelen. De veehouderij stoot op dit moment veel meer broeikasgassen uit dan we in totaal in 2050 mogen uitstoten. Er moet dus flink gereduceerd worden in uitstoot.

Het kabinet wil beide doelstellingen realiseren met één voedselbeleid. Eenvoudig is dat zeker niet, want het kabinet heeft maar beperkte mogelijkheden om te sturen. Liberalen vinden dat de overheid niet mag bepalen wat er in de koelkast komt te liggen. Naast het stimuleren van gezond voedsel via scholen en kantines kan de overheid ook niet zoveel. Voor financiële prikkels als schuiven met btw-tarieven lijkt te weinig draagvlak. De meningen zijn nogal verdeeld.

Minder vlees nog een taboe

Minder vlees en vleesproductie is voor linkse partijen een must, maar blijkt bij VVD en CDA nog een taboe. Als VVD-er Arne Weverling en CDA-er Jaco Geurts er op bevraagd worden, draaien ze er wat omheen en benadrukken het belang voor de economie en het hoge niveau van de sector. Geurts benadrukt dat hij niet pleit voor groei van de veestapel, maar dat hij een efficiënte, welzijnsvriendelijke veehouderij wil. ChristenUnie en D66 reageren op vragen hierover dat het kabinet daarom de varkenshouderij gaat saneren.

Werkelijke prijs van voedsel

Het ministerie gaat nu kijken of de werkelijke prijs van voedsel in kaart kan worden gebracht. Daarbij wordt niet alleen naar de productiekosten voor de boer gekeken, maar ook naar de maatschappelijke kosten, zoals de effecten op natuur en milieu. Volgens Rik Grashoff (GroenLinks) kan dan zomaar blijken dat de grote export van vlees uit Nederland ons juist geld kost, in plaats van dat het wat oplevert. Minister Schouten tempert hem erin. “We leven niet op een eiland”, zegt ze, verwijzend naar het feit dat als de productie uit Nederland verdwijnt, het dan elders – mogelijk minder efficiënt – terug zal komen. Ook kan biologische landbouw mogelijk minder goed uit de bus komen dan gedacht, omdat bijvoorbeeld de vierkantsverwaarding van het varken veel moeilijker gaat dan bij gangbare varkens.
Een goed werkend systeem van ‘true pricing’ zou de angel uit het moeilijke dossier kunnen halen. Daarmee kunnen belangen van klimaat, natuur en milieu én van de economie vergeleken worden, waarna een politiek besluit kan worden genomen. Het kan dus zeker bijdragen aan een oplossing. Het zal in ieder geval bijdragen aan het wegnemen van de taboes.

Of registreer je om te kunnen reageren.