Home

Achtergrond 1 reactie

Fresco: Europees initiatief voor nieuw plan landbouw

De landbouw moet zichzelf opnieuw uitvinden. Om vrij te worden van subsidies en om straks grondstofleverancier voor energie, bouw en voeding te zijn.

30 jaar geleden, bij de val van de Berlijnse muur, waarde optimisme door Europa. “Dat optimisme is er niet meer”, zegt Louise Fresco, bestuursvoorzitter van Wageningen Universiteit en Researchcentrum. “We denken weer in politieke blokken.” De huidige tijd vraagt om een internationaal plan voor de landbouw om de wereldbevolking te kunnen blijven voeden. En Europa kan daarin de leiding nemen, zegt ze.

Fresco sprak deze week in Brussel op het Forum for the Future of Agriculture, een internationaal forum waaraan politici, beleidsmakers, wetenschappers en ondernemers op het hoogste niveau deelnemen.

De internationaal vermaarde Wageningse wetenschapper hield een pleidooi voor een intergouvernementeel panel voor voeding en landbouw. Er waren twee leden van de Europese Commissie – Frans Timmermans en Phil Hogan – en zeker een oud-lid van de Europese Commissie (Franz Fischler), die haar boodschap aanhoorden.

Initiërende rol in landbouw weggelegd voor EU

Europees landbouwcommissaris Hogan zei tegen Fresco in het voorbijgaan: “Oh nee Louise, kom je nu wéér met een idee?” Inhoudelijk wilde Hogan woensdag 28 maart nog niet reageren op de suggestie van Fresco, waarin de Europese Unie op zijn minst een initiërende rol zou moeten spelen. Fresco zegt dat we niet kunnen doorgaan met het subsidiëren van inefficiënte landbouw. Zij heeft niets tegen subsidies om waardevolle gebieden in stand te houden, maar niet onder het mom van steun aan de landbouw.

‘In de tweede helft van deze eeuw levert de landbouw grondstoffen voor energie, voor de bouw – en natuurlijk voor de voeding’

Louise Fresco, bestuursvoorzitter Wageningen UR

Fresco gaf in een gesprek met vertegenwoordigers van de internationale pers een toelichting. Haar beeld van de landbouw in de toekomst – en dan praat ze over de tweede helft van deze eeuw – is een sector die veel efficiënter met grondstoffen omgaat, waarin de kringloop en hergebruik van grondstoffen centraal staat. De landbouw wordt in het postfossiele tijdperk de belangrijkste grondstoffenleverancier van de (petro-)chemische industrie. Grondstoffen voor energie, voor de bouw – en natuurlijk de voeding komen uit de landbouw.

Veehouderij blijft nodig voor landbouw

Die landbouw kan niet zonder veehouderij, niet alleen omdat dierlijke producten een onmisbaar onderdeel vormen van het dieet vanwege een aantal essentiële voedingsstoffen. De veehouderij is ook nodig in gebieden waar geen humane voedingsgewassen kunnen worden geteeld. Op die plekken kunnen voor de mens niet-verteerbare gewassen door dieren worden omgezet in voor de mens eetbare producten, zegt Fresco.

Wetenschap benut kennis voor omslag in landbouw

Hoe de omslag gemaakt moet worden en welke keuzes daarbij door de overheid gemaakt moeten worden, is een zaak die internationale wetenschappers op basis van alle beschikbare kennis op een rij kunnen zetten. Het door Fresco bepleite intergouvernementeel panel voor voeding en landbouw moet de opties aanreiken, op basis waarvan politici keuzes kunnen maken, zoals dat ook is gedaan door het internationaal klimaatpanel.

Er is nog heel veel vooruitgang te boeken, meent ze – ook, of misschien wel juist, in wetenschappelijk opzicht. Een voorbeeld: planten gaan nu nog heel inefficiënt om met het beschikbare zonlicht, omdat dat er in overvloed is. Als de wetenschap erin zou slagen de fotosynthese te verbeteren, zou dat tot een betere energieomzetting in de plant kunnen leiden, met hogere opbrengsten.

Hogan waardeert Fresco’s plan voor landbouwpanel

Europees landbouwcommissaris Phil Hogan waardeert het idee van Wagenings bestuursvoorzitter Louise Fresco om een intergouvernementeel panel voor voeding en landbouw op te zetten. Het is een interessant voorstel, vindt Hogan. “Ik sta open om over even welk initiatief op internationaal niveau te praten”, reageert Hogan desgevraagd. Hij zegt eerder op internationale fora zoals bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de Wereldvoedselorganisatie FAO en bij conferenties tussen de Europese Unie en de Afrikaanse Unie te hebben opgeroepen om gezamenlijk ideeën te ontwikkelen over de landbouw.

“Het is van belang dat we geen dubbel werk doen”, zegt Hogan. “Nieuwe initiatieven moeten passen bij de bestaande internationale initiatieven. Elk voorstel voor een nieuw wereldwijd initiatief heeft een duidelijk plan nodig waaruit de meerwaarde blijkt, een plan om de beste landbouwmethoden toe te passen, en een duidelijk plan om synergie te creëren met bestaande plannen, voordat het politieke steun op hoog niveau krijgt.”

Volgens Hogan biedt het Europese gemeenschappelijk landbouwbeleid veel goede voorbeelden van holistisch (breed en integraal) beleid op het terrein van landbouw en plattelandsontwikkeling.

Eén reactie

  • Henk Tennekes

    Het initiatief van Louise Fresco verdient steun, maar alleen onder bepaalde randvoorwaarden. We moeten ook de moed hebben te inventariseren waar het landbouwbeleid na de Tweede Wereldoorlog volkomen de mist in is gegaan. Er is ontstellend veel bodemdegradatie ontstaan en onze waterbronnen worden chronisch belast met residuen van bestrijdingsmiddelen. Als gevolg daarvan dreigen we groene woestijnen van het platteland te maken. De industriële landbouw voert naar een ecologisch Armageddon. Ten tweede moet eindelijk eens geluisterd worden naar wetenschappers die hier al jaren voor waarschuwen. Als andersdenkende hoogleraren bij WUR worden weggepest (Jan Diek van Mansvelt) of zij hun zorgen pas na het emeritaat duidelijk ten toon spreiden (Frank Berendse) is van een eerlijke dialoog geen sprake. Ook mijn pleidooi voor een grondige herziening van toelatingsprocedures van bestrijdingsmiddelen wordt door beleidsmakers genegeerd, alhoewel niemand meer kan ontkennen dat ik de ramp in de insectenwereld bijna een decennium geleden al heb voorspeld.

Of registreer je om te kunnen reageren.