Home

Achtergrond 1934 x bekeken

Brazilië grootste gebruiker gewasbeschermingsmiddelen

Brazilië is al jaren wereldkampioen in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Niet alleen in absolute zin maar ook in kilo´s werkzame stof per hectare. Het gebruik neemt nog steeds toe.

Brazilië is de grootste gebruiker van gewasbeschermingsmiddelen ter wereld. Deels door de oppervlakte van het landbouwareaal van 300 miljoen hectare en voor een ander deel door het tropische klimaat, dat gunstig is voor veel ziekten en plagen. Jaarlijks wordt ongeveer 400.000 ton gewasbeschermingsmiddel gebruikt. Dat is 12% van 2,5 miljoen ton gewasbeschermingsmiddelen die wereldwijd worden gebruikt. Volgens het Braziliaanse instituut voor de statistiek (IBGE) wordt er in Brazilië 6,7 kilo gewasbeschermingsmiddel per hectare gebruikt. In 2007 was dat nog geen kilo per hectare. Er zijn grote verschillen tussen regio´s en gewassen maar de grootste gebruikers zijn de producenten van soja, mais, katoen en suikerriet. Een deel van de in Brazilië gebruikte middelen is zowel verboden in de Europese Unie (EU) als in de Verenigde Staten.

Het Braziliaanse landbouwareaal omvat 300 miljoen hectare.
Het Braziliaanse landbouwareaal omvat 300 miljoen hectare.

Herkomst middelen

Volgens de associatie van fabrikanten van gewasbeschermingsmiddelen (Sindiveg) wordt ruim 85% van de gewasbeschermingsmiddelen geïmporteerd. Het grootste deel komt uit China, gevolgd door de Verenigde Staten en India. Vorig jaar steeg de import met 6% naar 400.000 ton. De import van schimmelbestrijdingsmiddelen met niet minder dan 60% tot 94.000 ton. Het sterke optreden van roest in soja door ongunstig weer stimuleerde de vraag hiernaar. De import van insecticiden daalde naar 70.000 ton. De import van onkruidbestrijdingsmiddelen steeg ligt maar vormt, met 243.000 ton, wel de bulk van de importen. Bovendien gaat smokkel van illegale middelen en falsificaties uit buurland Paraguay vrij eenvoudig. Sommige illegale middelen kunnen telefonisch worden besteld en tegen een kleine vergoeding wordt de bestelling de grens over gebracht en thuisbezorgd.

Ook in Brazilië is het bewustzijn over de mogelijke risico’s voor mens, dier en milieu bij gebruik van de middelen toegenomen

Toelating van middelen

Het ministerie van landbouw (Mapa) beoordeelt de kwaliteit van het middel, het instituut voor milieu en natuurlijke bronnen de effecten op het milieu en het nationale agentschap voor de bewaking van de gezondheid (Anvisa) de mogelijke gezondheidsschade. Daarnaast zijn er nog deelstaten die daar bovenop nog een eigen toelatingsbeleid hanteren. In Brazilië zijn meer dan 1.700 gewasbeschermingsmiddelen toegelaten. Van de groep van tien meest verkochte middelen zijn er meerdere al lang verboden in de EU. Maar ook in Brazilië is het bewustzijn over de mogelijke risico’s voor mens, dier en milieu bij gebruik van de middelen toegenomen. Meer en meer organisaties wijzen steeds vaker op de gezondheidsrisico’s van residuen op voedingsmiddelen. Ook zijn internationale verschepingen door afnemers geweigerd door de aanwezigheid van ontoelaatbare residuen.

Een sproeivliegtuig zoals ze in Brazilië veel gebruikt worden. Foto: Embraer
Een sproeivliegtuig zoals ze in Brazilië veel gebruikt worden. Foto: Embraer

Residuen blijven achter op voedingsmiddelen

Bij verkeerd gebruik bestaat grote kans dat residuen van de middelen achterblijven op voedingsmiddelen en in het water. Over het acceptabele niveau van deze residuen bestaan grote verschillen tussen de Braziliaanse wetgeving en die van de EU. Uit onderzoek van de universiteit van São Paulo blijkt dat de Braziliaanse wet grotere hoeveelheden residuen voor hetzelfde voedingsmiddel toelaat dan in de EU is toegestaan.

Water mag volgens de EU-wetgeving 0,1 µg per liter glyfosaat bevatten, terwijl dat in Brazilië 500 µg per liter is, 5.000 keer zoveel. Bij soja en bruine bonen staat de Braziliaanse wet residuen van middelen toe die tot 400 keer hoger zijn dan in de EU. Anvisa is belast met de controle op residuen en heeft in slechts 1% van de monsters teveel residu gevonden. Dat betrof vooral het insecticide carbofuran dat al in 2007 in de EU werd verboden en in Brazilië pas vanaf oktober 2017 niet meer is toegestaan.

Naast de vele duizenden veldspuiten worden meer dan 2.100 sproeivliegtuigen en helikopters in Brazilië gebruikt

Bespuiting volgens vooraf vastgesteld schema

Naast de hoeveelheid middelen is er in Brazilië ook op de toepassing nogal wat te verbeteren. Vaak vinden de bespuitingen plaats volgens een vooraf vastgesteld schema van om de zoveel dagen insecticide en om de zoveel dagen fungicide, ook al is er geen insect of schimmel waargenomen. Naast de vele duizenden veldspuiten worden meer dan 2.100 sproeivliegtuigen en helikopters gebruikt. Die worden ook ingezet voor de inzaai en de toediening van bladmeststoffen. Sinds 2010 is in Brazilië, net als in Nederland, de inspectie van veldspuiten verplicht maar het is onduidelijk of de veldspuiten daadwerkelijk worden gecontroleerd. Door ondeskundige bereiding van de sproeivloeistof en fouten bij de toepassing lopen volgens het ministerie van gezondheid jaarlijks duizenden mensen vergiftiging op. Mapa publiceert hierover geen cijfers meer en stelt dat internationale regels gelden voor het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen maar dat vergiftigingen veroorzaakt worden door verkeerde toepassing.

Of registreer je om te kunnen reageren.