Home

Achtergrond 1 reactie

Brood zien in insecten – of andersom?

Insecten eten: de meeste mensen zullen er nog van gruwen. Toch biedt grootschalig kweken van insecten kansen voor zowel de voedings- als veevoersector.

Volgens sommigen zijn insecten de toekomst. Door hun hoge gehaltes aan eiwit, zit er veel potentie in de beestjes. Zowel voor toepasssing als humane voeding als voor diervoeder. De afgelopen 10 jaar is de interesse in insecten en de toepassingen ervan enorm gegroeid. Er is de laatste tijd veel meer aandacht gekomen voor alternatieve eiwitbronnen, waarvan insecten een goed voorbeeld zijn.

Tekst gaat verder onder de foto.

Chocolade met insectenlarven. Insecten in humane voeding is, naast toepassing in veevoer, ook een optie. Entomoloog Arnold van Huis ziet echter meer in de toepassing in veevoeder. - Foto: ANP / EPA
Chocolade met insectenlarven. Insecten in humane voeding is, naast toepassing in veevoer, ook een optie. Entomoloog Arnold van Huis ziet echter meer in de toepassing in veevoeder. - Foto: ANP / EPA

Insecten als eiwitbron

Even een opfrisser: waarom is men op zoek naar alternatieve eiwitbronnen? De huidige bronnen van eiwit in de vorm van vlees en soja staan steeds meer onder druk vanwege de nadelige effecten ervan. Te denken valt aan het gebruik van land en water, de uitstoot van broeikasgassen en andere (gezondheids)problemen die worden toegeschreven aan de veehouderij. Gezien de groeiende wereldbevolking en de daarmee groeiende behoefte aan voedsel en met name eiwitten is het de vraag hoe in de toekomst duurzaam kan worden voldaan aan deze behoefte.

‘Het landgebruik van bijvoorbeeld meelwormen voor een kilo eiwit is 10 keer minder dan dat voor rundvee’

Een oplossing hiervoor zou kunnen worden toegeschreven aan insecten. Als vervanging voor vlees in het dieet van mensen of als belangrijk ingrediënt in veevoeder. Het landgebruik van bijvoorbeeld meelwormen voor een kilo eiwit is 10 keer minder dan dat voor rundvee en 3 keer minder dan voor varkens.

Voerconversie insecten gunstiger

Ook de voerderconversie van insecten ligt veel lager dan die van varkens of runderen. Wat betreft het voer van de insecten kunnen de beestjes een grote rol spelen in het circulair maken van de voedselketen. Insecten kunnen gekweekt worden op reststromen uit de voedselketen en op mest. Mest is alleen nu nog niet toegestaan als officiële voeding voor insecten; de veiligheid hiervan is nog niet duidelijk genoeg. De wetgeving rondom insecten is ook op andere punten nog niet toereikend om alles uit insectenkweek te halen.

Insect is landbouwhuisdier

Insecten worden volgens de Europese wetgeving aangemerkt als landbouwhuisdieren. Na de BSE-crisis is het sinds 2000 verboden om dierlijke eiwitten te voeren aan landbouwhuisdieren. Dit betekent dat insecten geen dierlijke eiwitten gevoerd mogen worden, met een aantal uitzonderingen, maar ook dat insecten niet gevoerd mogen worden aan andere landbouwhuisdieren. Halverwege vorig jaar werden zeven insectensoorten toegestaan als veevoeder in de visteelt. Daarnaast vallen voedingsmiddelen met insecten sinds 1 januari 2018 volgens Europese wetgeving onder de zogenoemde ‘novel foods’. Dat betekent dat voedingsproducten met insecten nu een wettelijk kader hebben om legaal op de Europese markt te komen.

Arnold van Huis, verbonden aan Wageningen Universiteit als entomoloog (insectenkundige), verwacht echter dat de wetgeving niet lang op zich zal laten wachten. Hij vindt het moeilijk in te schatten hoe lang het precies gaat duren voordat de Europese regels voor allerlei toepassingen van insecten aangepast worden. Hij doelt daarmee vooral op het toestaan van mest als voeding voor insecten en insecten als veevoer. Van Huis verwacht echter wel dat het binnen een aantal jaar zal zijn.

Tekst gaat verder onder de foto.

Vleeskuikens eten insectenlarven. Het is volgens Europese wetgeving nu alleen toegestaan levende insecten te voeren aan landbouwhuisdieren. - Foto: Koos Groenewold
Vleeskuikens eten insectenlarven. Het is volgens Europese wetgeving nu alleen toegestaan levende insecten te voeren aan landbouwhuisdieren. - Foto: Koos Groenewold

Insecten in veevoer

Op dit moment mogen insecten wel levend gevoerd worden aan vee en mogen alle insecten, ook niet levend, gevoerd worden aan huisdieren. Het levend voeren aan vee wordt sporadisch gedaan. Daarnaast is insectenolie toegestaan als ingrediënt in veevoeders. Insecten hebben als eigenschap dat ze chitine en laurinezuur bevatten, stoffen die antimicrobieel werken. Dat zou de gezondheid van de gevoerde dieren moeten verbeteren en het antibioticagebruik kunnen verminderen.

De black soldier fly (zwarte soldatenvlieg, zie daarover ook dit Volkskrant-artikel) is een zeer geschikt insect voor veevoeding. Vooral de larven ervan kunnen goed dienen als veevoer. Het Nederlandse bedrijf Protix heeft zich op grote schaal toegelegd op het kweken van dit insect. Vorig jaar kreeg het bedrijf nog een subsidie van € 45 miljoen, verkregen van diverse partijen. Coppens Diervoeding biedt als eerste voerfabrikant varkens- en pluimveevoeders aan waarin insectenolie van de black soldier fly, gekweekt door Protix, is verwerkt.

Insectensector is booming

Arnold van Huis sprak onlangs op een stakeholdersbijeenkomst insecten in België. Afgaande op de opkomst op de meeting, is de insectensector booming. Zowel Belgen als Nederlanders kwamen in grote getale. De interesse in de laatste ontwikkelingen op het gebied van insecten, was groot. Volgens Van Huis loopt Nederland voorop in de insectensector, maar kan het zo maar zijn dat Nederland binnenkort wordt ingehaald door bijvoorbeeld België. Tegelijk met de meeting werd op de locatie een nieuwe faciliteit geopend voor onderzoek naar insectenkweek.

Omdat het kweken van insecten zo’n relatief nieuwe bezigheid is, is nog veel onderzoek nodig

De insectenkweek is een vrij nieuwe sector. Van Huis illustreert met een simpele zoekopdracht op internet dat het aantal wetenschappelijke artikelen over insecten de afgelopen jaren enorm is toegenomen. Er is echter nog veel meer onderzoek nodig. Onder andere naar:

  • de geschiktheid van verschillende soorten; reststromen als voeding;
  • het opschalen van de insectenkweek;
  • automatisering;
  • het creëren van een gedegen afzetmarkt;
  • het gebied van voedselveiligheid;
  • daarnaast is er nog niet veel bekend over ziektes bij insecten die gekweekt worden.

Opschaling

Op dit moment gaat de insectenkweek gepaard met veel handarbeid. Vooral het voeren neemt veel tijd in beslag. Om de insecten in te kunnen zetten als veevoeder, is opschaling noodzakelijk. Daarvoor is het ook belangrijk dat de insectenkweek geautomatiseerd wordt. Hiermee zou ook de kostprijs omlaag kunnen. Uit een rapport van ABN Amro over de kweek van insecten, blijkt dat er 800 ton insecteneiwit nodig is om 1% van het totale volume speenvarkenvoer in Nederland te vervangen en 70.000 ton als 1% van het totale volume vleeskuikenvoer te vervangen. Op dit moment produceren 25 kwekerijen ongeveer 500 ton in Nederland. Dit betekent dus dat wanneer het voeren van insecten een reële optie wordt, opschaling nodig is.

Wanneer wetgeving insecten in diervoer toelaat, is opschaling van kweek nodig.

De kansen voor insecten als voer en humane voeding lijken goed. Van Huis ziet meer potentie in insecten als diervoeder dan als humane voeding. Het veranderen van het gedrags- en voedselpatroon van mensen is erg moeilijk, aldus van Huis. Wanneer de wetgeving veranderd voor de insectenkweek, verwacht van Huis een explosie in de kweek en toepassingen van insecten. Er zijn in ieder geval al velen die brood zien in insectenkweek. In insecten in brood echter wat minder.

Eén reactie

  • veldzicht

    Gatver,zo iets ga je toch niet voor te plezier eten.

Of registreer je om te kunnen reageren.