Home

Achtergrond 2 reacties

200 liter melk per merrie per jaar

Paardenhouder Sand houdt 40 Haflinger merries om te melken. De melk laat hij sproeidrogen en het poeder verkoopt hij als melkpoeder, in capsules en in huidverzorgingsproducten.

Met flinke snelheid draven de veulens van Arjan Sand naar de stal waar de merries staan. Elk veulen vindt na enig zoeken zijn eigen moeder. Daarna begeven ze zich samen naar de 1.500 m2 grote binnenbak van de manege. Daar ligt ruwvoer in hoopjes te wachten en kunnen de veulens rondrennen. “In de zomer gaan ze het weiland in, maar dat is in de winter te nat en te koud”, vertelt mede-eigenaar Arjan Sand.

Zo’n 40 merries zorgen voor een jaarproductie van 8.000 à 9.000 liter paardenmelk

Sand heeft in vennootschap met zijn ouders een niet alledaags landbouwbedrijf in Harbrinkhoek, onder de rook van Almelo. Verscholen in het Twentse coulissenlandschap exploiteren de vennoten een paardenmelkerij. In totaal zo’n 40 Haflinger merries zorgen voor een jaarproductie tussen 8.000 en 9.000 liter paardenmelk. Dat komt overeen met zo’n 200 liter melk per merrie per jaar. De melk wordt verwerkt tot melkpoeder, in capsules en in een cosmeticalijn met handcrême, lotion en shampoo.

Tekst gaat verder onder de video.

Oost-Duitsland

Het bedrijf vindt zijn oorsprong aan het eind van de jaren tachtig, wanneer Sand senior op een melkpaardenbedrijf stuit in voormalig Oost-Duitsland, tijdens een zoektocht naar een Haflinger dekhengst. Op dat moment zijn de paarden een hobby naast het gemengde bedrijf met varkens en vleesvee op 10 hectare land. De melkkoeien hebben het bedrijf al eerder verlaten vanwege de kleine schaal en de slechte verkaveling van de percelen.

De prijs die de Duitse paardenmelker voor zijn melk beurde (omgerekend bijna 30 gulden per liter), maakte bij Sand iets los. Het rendement van varkens en vleesvee was gemiddeld niet hoog en fluctueerde ook nog enorm door sterk wisselende opbrengstprijzen. Dat deed hem in 1989 besluiten om de varkens en het vleesvee van de hand te doen en te beginnen met het melken van zijn merries.

‘Als we het veulen bij de merrie weghalen, is de melkproductie van de merrie binnen 2 dagen gestopt’

“Een merrie geeft op de top 5 liter melk per dag”, vertelt Sand. Dan melkt hij de dieren 3 keer daags. In tegenstelling tot bij een melkkoe, is het bij een paard noodzakelijk dat het veulen bij de merrie blijft om de melkproductie op gang te houden. “Als we het veulen bij de merrie weghalen, is de melkproductie van de merrie binnen 2 dagen gestopt”, legt hij uit.

Tekst gaat verder onder de foto.

Melken van een merrie. Sand melkt zijn merries 3 keer daags. Daarbij krijgen ze wat brokken om ze af te leiden. - Foto's: Michel Velderman
Melken van een merrie. Sand melkt zijn merries 3 keer daags. Daarbij krijgen ze wat brokken om ze af te leiden. - Foto's: Michel Velderman

Drie melkbeurten per dag, veulens drinken ook

Sand melkt de paarden overdag. Dan staan de merries individueel in paardenboxen in de stal. De veulens staan in een andere stal. De eerste melkbeurt is rond 11.00 uur ’s ochtends, de tweede rond 16.00 uur en de laatste rond 20.00 uur ’s avonds. Daarna laat Sand de veulens bij de merries tot de volgende ochtend 07.00 uur. Dan worden ze weer gescheiden om de merries te kunnen melken. ” ’s Nachts drinken de veulens ongeveer 15 liter melk bij de merrie. De melkbeurten leveren relatief maar een klein deel van de totale melkproductie op”, volgens de paardenhouder.

Tekst gaat verder onder de foto.

Merries met hun veulens op weg naar de binnenbak. Om de melkproductie op gang te houden moet het veulen bij de merrie blijven.
Merries met hun veulens op weg naar de binnenbak. Om de melkproductie op gang te houden moet het veulen bij de merrie blijven.

Melkklauw

Sand melkt de merries als ze in de box staan met een melkklauw en een melkemmer. Die neemt hij mee van box naar box. Elke box heeft een aansluiting op de vacuümleiding, vergelijkbaar met het melken van koeien in een grupstal. Vlak voor het melken krijgt de merrie een schep brokken om haar bezig te houden tijdens de melkbeurt.

Als alle merries gemolken zijn, wordt de melk gefilterd en gekoeld naar 4 graden. Dan gaat het in emmers van 10 liter in de vriescel waar het wordt ingevroren tot -20 graden. Eén keer per jaar laat Sand de melk ophalen door een RMO. Voor de ophaaldag laat hij de melk ontdooien en roert hij de emmers melk op, zodat het homogeen de tankwagen in gaat.

In de melkfabriek wordt er in een sproeitoren paardenmelkpoeder van gemaakt

Die brengt het naar de melkfabriek, waar er in een sproeitoren paardenmelkpoeder van wordt gemaakt. Alle melkpoeder komt terug in zakken op het bedrijf. Een gedeelte verpakt Sand in zakjes van 100 gram voor de verkoop. Dat komt overeen met één glas paardenmelk gedurende twee weken. Een derde deel van het melkpoeder gaat naar een bedrijf dat het poeder verwerkt tot capsules met 98,5% paardenmelkpoeder. Het resterende deel houdt Sand op voorraad als grondstof voor de huidverzorgingsproducten of om extra zakjes te kunnen vullen of capsules van te maken, al naar gelang waar vraag naar is.

Tekst gaat verder onder de foto.

Merries met hun veulens in de binnenbak van de manege. In de winter lopen ze 's nachts hier, in de zomer gaan ze naar buiten.
Merries met hun veulens in de binnenbak van de manege. In de winter lopen ze 's nachts hier, in de zomer gaan ze naar buiten.

Monster per batch

De verse paardenmelk wordt 2 keer per maand bemonsterd. De monstername gebeurt niet per dier maar per batch, in dit geval de productie van alle merries samen van één dag. De melkcontrole wordt uitgevoerd door Qlip. Daarnaast wordt de melkpoeder gecontroleerd in de fabriek voor het afzakken. “Doordat het poeder wordt gemaakt door middel van sproeidrogen worden eventueel aanwezige schadelijke bacteriën vernietigd”, vertelt Sand.

‘Omdat paardenmelk niet wetenschappelijk erkend is als geneesmiddel, mogen we geen genezende werking claimen’

De afnemers van de paardenmelkproducten zijn vrijwel allen particulieren. De producten zijn gewild vanwege de ‘gezondheidsbevorderende effecten’. “Zo verkopen we veel paardenmelkcapsules en -poeder aan mensen en kinderen die last hebben van kinkhoest. Als deze ziekte opspeelt, zien we de verkoop stijgen”, vertelt de paardenhouder. Hij kiest zijn bewoordingen zorgvuldig. “Omdat paardenmelk niet wetenschappelijk erkend is als geneesmiddel mogen we geen genezende werking claimen”, legt hij uit.

Van zijn afnemers hoort Sand dat paardenmelk een positief effect heeft op de huid. Mensen met huidproblemen als bijvoorbeeld eczeem en psoriasis horen dan ook al jaren tot de vaste klantenkring. Paardenmelk lijkt qua samenstelling erg op humane melk, volgens Sand. Daarin ziet hij een verklaring voor het heilzame effect dat mensen ervaren.

Laatste reacties

  • joostslingenbergh

    20 jaar geleden een potje gekocht van Sand op de beurs in Borne. Het werkte bij mij tegen eczeem. Exzeem is nu weg. Pracht product

  • Koen123

    Gek om te lezen , eens per jaar word de melk opgehaald

Of registreer je om te kunnen reageren.