Home

Achtergrond 10 reacties

‘Effect organische mest wordt vaak overschat’

De werking van dierlijke mest wordt vaak overschat, blijkt uit onderzoek van Renske Hijbeek. In vergelijking met kunstmest geeft organische mest geen hogere opbrengst. “Een combinatie van kunstmest en dierlijke mest geeft de beste benutting.”

Het effect van bemesting met organische stof wordt vaak overschat. Dat concludeert de Wageningse onderzoeker Renske Hijbeek uit een overzichtsstudie van experimenten wereldwijd. Volgens haar promotieonderzoek zijn geconstateerde opbrengstverhogingen meestal toe te schrijven aan de voedingsstoffen N, P en K die in de organische mest zitten en worden de meeste onderzoeken daarvoor niet gecorrigeerd. Met als gevolg een wijdverbreid misverstand dat organische meststoffen de opbrengst altijd meer zouden verhogen dan kunstmest met dezelfde meststoffen.

Renske Hijbeek (35) promoveerde aan Wageningen UR op een studie over de werking van organische meststoffen. - Foto: Koos Groenewold
Renske Hijbeek (35) promoveerde aan Wageningen UR op een studie over de werking van organische meststoffen. - Foto: Koos Groenewold

Verder is volgens haar nooit aangetoond dat het gebruik van kunstmest op de lange duur de bodemvruchtbaarheid aantast, zoals vaak wordt beweerd. Integendeel, de combinatie van kunstmest en dierlijke mest geeft de beste opbrengsten.

U zegt dat het effect van organische meststoffen, zoals dierlijke mest, vaak is overschat. Hoe wijdverbreid is het misverstand dat u constateert?

“Dat is heel wijdverbreid. Ik heb meer dan 1.000 experimenten met organische bemesting wereldwijd geanalyseerd. In bijna de helft daarvan werd geen correctie toegepast voor de N, P en K die met de organische meststof meekwamen in de bodem. Opbrengstverhoging werd daardoor vaak ten onrechte toegeschreven aan bodemverbetering door organische meststof. En dat zijn dan de wetenschappelijke rapporten. In de algemene pers kwam die nuancering meestal helemaal niet door.”

Zegt u eigenlijk dat organische meststof niks doet?

“Nee, dat zeg ik niet. Maar het effect wordt vaak overschat. Er zijn allerlei voordelen aan organische of dierlijke mest. Zoals verhoging van het organischestofgehalte in de bodem, structuurverbetering en het mogelijk vastleggen van CO2. Een hogere gewasopbrengst hoort daar alleen niet altijd bij, blijkt uit mijn onderzoek. Door een versimpeling van de onderzoeksresultaten is de boodschap vaak te positief voor organische meststoffen.”

De bodemvruchtbaarheid lijdt niet onder het gebruik van kunstmest

Is er nog verschil in effect bij verschillende grondsoorten of teelten?

“Ja, in specifieke situaties kan er wel een opbrengstverhogend effect zijn met organische bemesting, zoals bij aardappelen en bieten, in zandgrond en in sommige tropische bodems. Hier komt het dus ook aan op de kennis van de boer zelf: wat werkt hier in mijn situatie het best?”

Er is nog een voordeel aan gebruik van dierlijke mest: het is beschikbaar. Het past in de kringlooplandbouw.

“Waar het is, moet je het ook gebruiken, vind ik. In Nederland is veel mest. Maar enige nuancering is wel goed. Kunstmest zou niet passen in de circulaire landbouw. Maar dat kun je ook zeggen van de grootschalige import van veevoer in Nederland. Mijn analyse van het effect van mestgebruik op bodemvruchtbaarheid en gewasopbrengst wijst uit dat je net zo goed kunstmest kunt gebruiken als organische meststoffen.”

Hoor ik dat goed, kunstmest werkt even goed als dierlijke mest? Dat klinkt opmerkelijk in een tijd waarin iedereen af lijkt te geven op kunstmest.

“Ik heb een meta-analyse gemaakt van de resultaten van bemestingsproeven die tientallen jaren duurden in verschillende landen. Nergens blijkt een vermindering van gewasopbrengst als gevolg van meerjarig kunstmestgebruik. Mijn conclusie is dat de bodemvruchtbaarheid niet lijdt onder het gebruik van kunstmest.”

Laatste reacties

  • boerderij12

    onderzoek zal wel betaald zijn door kunstmestindustrie

  • redactie@agrio.nl

    Al in de 50-er/60-er jaren werd er op de TNO-bedrijven De Kunstmestakker, De Wisselweide en Klaverland in Nagele onderzoek gedaan naar meerjarig gebruik van kunstmest. Mijn vader was bedrijfsleider op de Wisselweide, waar zowel kunstmest als organische mest werd toegpast. Hij vertelde altijd een heel ander verhaal! Leuk om zo'n oud rapport er nog eens bij te nemen http://edepot.wur.nl/212247: Ik citeer hieruit: 'Gemiddeld bleek over de jaren 1952 t/m 1965 de „Wisselweide" de hoogste bietenopbrengst te hebben gegeven, daarop volgde het „Klaverland", terwijl de „Kunstmestakker" de laagste opbrengst heeft gegeven. De gemiddelde opbrengst van de „Kunstmestakker" ligt beneden het veeljarig gemiddelde van de N.O. Polder, die van de beide andere bedrijven er boven.

    Broer de Boer

  • glaasje

    Dat denk ik ook boerderij12,

  • Alco

    We zeggen ook niet dat kunstmest verkeerd is.
    Maar dat het van de zotte is dat mest afgevoerd moet worden en kunstmest aangevoerd kan worden.

  • kleine boer

    Alco precies 👍 wat me wel opvalt altijd is waar je dubbele km strooit op geren en kopakkers dat je dat amper ziet. Waar je met stronttank dubbel komt je wel precies kunt zien

  • massy

    We gaan toch naar kringloop landbouw daar hoor kunstmest niet bij .

  • Waarom gaan ze in Frankrijk waar ze geen organische mest hebben dan steeds verder terug in opbrengst?
    Het belang van spoor elementen die echt wel voor een verschil in opbrengst kunnen brengen word ook vergeten in dit artikel.

  • Peterh

    Na meer dan 30 jaar heeft de veehouderij nog steeds het mestprobleem niet opgelost. Nu lijkt het probleem afgewenteld te worden op de plantaardige sectoren door kunstmest in het verdachtenbankje te zetten. Plantaardige sectoren kunnen niet zonder kunstmest. Vanuit de veehouderij is nog steeds geen gelijkwaardig alternatief uit dierlijke mest beschikbaar.

  • mtseshuis

    Plantaardige sector kan prima zonder kunstmest, alleen dan moet de gebruiksnorm voor dierlijke mest omhoog en moet men vrij kunnen spelen met mengvormen van drijfmest, zonder allerlei kostenverhogende regelbrij..

  • Almagro

    Op ons akkerbouwbedrijf in Andalusië is tientallen jaren geen organische mest gebruikt simpelweg omdat het schaars en relatief duur is. Er lopen heel veel schapen en geiten maar wel het jaar rond buiten. Deze lopen op de slecht bewerkbare stukken dus er is geen uitwisseling met goed bewerkbaar akkerland. Maar wanneer er oude schapenmest uit een enkele potstal beschikbaar komt moet je erbij zijn. Op die percelen in combinatie met kunstmest zie je nu al duidelijk verschil, maar de opbrengst moet nog blijken. Wel heb ik gehoord van een oude buurman dat de gronden met schapenmest minder last krijgen van droogte. We zitten op kleigrond en er valt meer regen dan in NL maar 3 maand in de zomer valt er niets.

Laad alle reacties (6)

Of registreer je om te kunnen reageren.