Home

Achtergrond

Belang landbouw niet te zien op Nederlandse beurs

Nederland pronkt graag met de status van nummer 2 agro-exporteur van de wereld. Dat belang zien we niet terug op de effectenbeurs. Wat overigens geen zwakte van de sector hoeft te zijn.

Op de Nederlandse effectenbeurs staan nauwelijks aandelen die landbouwgerelateerd zijn. Feitelijk kom je maar tot één echt landbouwbedrijf: voerleverancier ForFarmers. Voor de rest kun je alleen met veel fantasie nog iets onder landbouw scharen. Zo vinden we wel supermarkten als Ahold, Jumbo en Sligro en foodbedrijven als Unilever en Heineken terug in de lijst, maar die staan toch al wel heel ver af van de pure landbouw.

Geen echt agribedrijf in de AEX

Sinds Nutreco in handen van investeerder SHV is beland, staat er zelfs niet één echt agribedrijf meer in de AEX, de Champions League van Nederlandse aandelen. ForFarmers haalt zelfs de ‘Keuken Kampioen Divisie’ van midkapfondsen (AMX) niet. Een lokale notering voor ForFarmers is wat rest. Hetgeen aangeeft dat er per dag weinig handel is het aandeel ForFarmers. Het is een langtermijninvestering of een interessante dividendbelegging, maar zeker geen speculatief aandeel.

Ook in recente verleden weinig echte agri-aandelen

Zelfs in het meer recente verleden komen we weinig echte agri-aandelen tegen op de Nederlandse beurs. Reesink was er één, maar verdween in 2016 van de beurs. Langer geleden had je fondsen als Meneba (Meelfabrieken der Nederlandsche Bakkerij), CSM en Wester Suiker. Maar ook die zijn inmiddels opgegaan in een groter geheel of van de beurs verdwenen.

Veel agribusinessbedrijven zijn familiebedrijven

CEO van ForFarmers, Yoram Knoop, is dan ook de enige topman van een echt agri-beursfonds in de Boerderij AgriTop 50 – uitgezonderd de grote retail- en voedingsbedrijven zoals Ahold en Unilever uiteraard. Heel veel agribusinessbedrijven zijn of nog in familiehanden (A-ware bijvoorbeeld), of zijn coöperaties (FrieslandCampina, Avebe, Cosun) of zoals Vion in handen van investeerders of belanghebbenden (ZLTO).

Acomo en Wessanen

In de krochten van de beurs komen we soms nog wel wat genoteerde fondsen tegen. Zo is daar Acomo. Acomo is een internationale groep van bedrijven die natuurlijke agrarische producten verhandelen en distribueren voor voedsel- en drankenindustrieën over de gehele wereld. Puur handelsbedrijf dus.

Wessanen zouden we met enige fantasie, en uit nostalgie, ook nog tot beursgenoteerde agribusiness kunnen rekenen. Maar Wessanen is in de loop der jaren sterk uitgekleed en nu nog vooral actief in de biologische voedingsproducten.

Integratie biotech

De wereld van biotech en landbouw integreren steeds meer. Denk aan de ontwikkeling van kweekvlees en in Amerika is er al een bedrijf dat melk maakt zonder dat er een koe aan te pas komt.

Biotechbedrijven vinden we ook wel terug op de beurs, maar ook daarvan kun je je afvragen of het (net als de supermarkten) echte landbouw is. Pharming was ooit door stier Herman en schaap Dolly sterk gerelateerd aan de landbouw, hoewel Pharming het uiteindelijk te doen was om medicijnen voor mensen te ontwikkelen.

Pharming had zo’n 20 jaar geleden nog runderboerderijen in Nederland, Finland en de Verenigde Staten. Deze werden in Nederland ontmanteld, nadat minister van Landbouw Jozias van Aartsen kerntransplantatie verbood. Het aandeel Pharming – zoals de meeste biotechaandelen – blijft ook een moeilijk verhaal. Het noteert onder de euro en het is altijd maar hopen op de doorbraak van dat ene medicijn.

Met veel fantasie tot landbouw te rekenen

Slechts weinigen zullen verder de beursfondsen Curetis, Probiodrug, Cyro-safe (Nederlands, maar genoteerd op de AIM-beurs in Londen) en Galapagos iets zeggen. Je kunt ze alleen met veel fantasie tot landbouw rekenen.

Nederland is wereldwijd ook sterk in zaadveredeling en bijvoorbeeld pootgoed. Maar bedrijven in deze sector, denk aan Rijk Zwaan, zijn in private handen of onderdeel van een buitenlands (al dat niet beursgenoteerd) bedrijf, zoals KWS.

Fondsen

Aan andere beurzen staan wel agro-aandelen genoteerd. Boerderij heeft daarvan een speciale index samengesteld. In de grafiek hieronder is het verloop daarvan afgezet tegen het koersverlop van de AEX en van ForFarmers, over de periode sinds de introductie van ForFarmers aan de beurs. Conclusie is dat beleggen in agribusiness wereldwijd over het algemeen in de afgelopen paar jaar niet echt rendement opgeleverd heeft. Maar ForFarmers deed het beter dan de Boerderij-index en ook beter dan de AEX.

Aandeel ForFarmers deed het goed

Hoe presteerde het enige echte agri-beursfonds van Nederland: ForFarmers? In 2016 ging het voor krap € 7 naar de beurs. Anno 2018 is de koers ongeveer € 9. Met een piek in juni van boven de € 12. De AEX stond in 2016 op 432 en nu op 525. Een rendement voor ForFarmers van 28,5% en voor de AEX van 21,5%. Investeren in ForFarmers was dus rendabel. Zeker omdat er ook een dividendrendement is van ruim 3%.

Investeren in handelshuis Acomo was een stuk minder rendabel. De koers daalde van € 23,15 in 2016 naar € 18,50. Een rendement van -20%. Ahold, een AEX-zwaargewicht in de foodsector, ging 15% omhoog naar ruim € 22. Minder rendement dus dan ForFarmers. Investeren in de landbouw zou dus interessant kunnen zijn, alleen zijn er geen agrifondsen in Nederland.

De grafiek toont ook de Boerderij-beursindex, een selectie van agrobedrijven wereldwijd. ForFarmers doet het gemiddeld beter, maar is wel grilliger. Dat is altijd zo bij individuele fondsen. Indexen zijn altijd een gewogen gemiddelde, met stabielere lijnen.

Geen slecht signaal

Overigens hoeft het helemaal geen slecht signaal te zijn als bedrijven niet hun toevlucht zoeken tot de beurs. Een wereldspeler als Cargill is ook nog altijd in familiehanden. Een beursgang is vaak nodig om kapitaal op te halen voor groei. Kennelijk zijn de Nederlandse agribedrijven zo kapitaalkrachtig dat ze geen externe financiering nodig hebben voor expansie. Families of coöperaties blijken zeer toekomstbestendig als het gaat om financiering. Dat is een mooi signaal. Maar het blijft opmerkelijk dat een zo grote sector als de agribusiness, zo matig vertegenwoordigd is op de kapitaalmarkten. Wie dus wil beleggen in landbouwaandelen moet niet op de Nederlandse effectenbeurs zijn.

Of registreer je om te kunnen reageren.