Home

Achtergrond

‘Wens van regionale kringloop is lastig’

Al voordat de landbouwvisie van minister Schouten bekend werd, had Agrifirm kringlooplandbouw tot speerpunt gemaakt. Eenvoudig is het niet volgens Ruud Tijssens.

Een druk bezet man is hij, Ruud Tijssens van Agrifirm. Sinds de lancering van de nieuwe strategie van het bedrijf vorig jaar, staat zijn naam op menig programma van bijeenkomsten over de verduurzaming van de landbouw. Kringlooplandbouw is voor Agrifirm een belangrijk aandachtspunt. Al voor de visie van minister Carola Schouten van LNV naar buiten kwam, had Agrifirm het tot speerpunt gemaakt. Duidelijkheid ontbreekt echter nog volgens Tijssens: “Daarom proberen wij actief mee te denken in het aanscherpen van de betekenis van kringlooplandbouw.”

Ruud Tijssens (55) is binnen Agrifirm verantwoordelijk voor de belangenbehartiging en de coöperatie. Kringlooplandbouw is een onderwerp waar hij veel mee bezig is, zowel intern als extern. - Foto: Koos Groenewold
Ruud Tijssens (55) is binnen Agrifirm verantwoordelijk voor de belangenbehartiging en de coöperatie. Kringlooplandbouw is een onderwerp waar hij veel mee bezig is, zowel intern als extern. - Foto: Koos Groenewold

Uw functietitel, directeur public & corporate affairs, is een hele mond vol. Wat is uw rol precies?

“Ik ben verantwoordelijk voor de belangenbehartiging van het bedrijf en de coöperatie en voor het maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Het is mijn opdracht om de coöperatie meer te laten betekenen dan alleen het aandeelhouderschap van het bedrijf. Bijvoorbeeld door als coöperatie in de maatschappij te staan en de verbinding tussen boer maatschappij concreet te zoeken. Er is veel aan de hand in de landbouw, er is veel discussie. Agrifirm wil samen met de boeren een verantwoorde voedselketen doorgeven aan de volgende generaties. Daarvoor voeren we, en ik, veel gesprekken met allerlei betrokken partijen.”

Zitten boeren wel te wachten op een Agrifirm dat zich manifesteert als aanjager van het maatschappelijk debat over de landbouw?

“Boeren willen in eerste instantie goede producten voor een goede prijs. Dat blijkt wel uit de gesprekken die ik met honderden boeren heb gehad. Een boerenbedrijf moet op de korte termijn nu eenmaal goed kunnen draaien. Maar daarnaast vragen boeren ook: ga voor ons het gesprek aan over verduurzaming en help ons invloed uit te oefenen.”

Er zijn bij duurzame producten die als zodanig verkocht kunnen worden, kansen voor een beter verdienmodel voor de boer

“De kernvraag is welke positie je als bedrijf inneemt en daar hebben wij een duidelijke keuze in gemaakt. We zetten ons in voor verduurzaming en kringlooplandbouw vanwege een overtuiging die we hebben, maar ook omdat de markt in beweging is en dit nieuwe kansen biedt. Er zijn bij duurzame producten die als zodanig verkocht kunnen worden, kansen voor een beter verdienmodel voor de boer.”

Kringlooplandbouw is iets waar Agrifirm zich al lang positief over uitspreekt. Vanuit het ministerie van LNV is richting kringlooplandbouw een eerste lijn uitgezet. Hoe geeft Agrifirm invulling aan kringlooplandbouw?

“De visie van minister Schouten is een mooie eerste stap, maar het is nog weinig concreet. Dat hebben we wel nodig om prestaties op dit gebied te kunnen meten. We pleiten dan ook voor meer duidelijkheid. Extern proberen we bij te dragen aan het aanscherpen van het kringloopdenken. We bekijken zelf wat we intern kunnen aanpassen richting kringlooplandbouw, bijvoorbeeld in onze advisering aan boeren en in ons inkoopbeleid van grondstoffen.”

Wat houdt dat inkoopbeleid van grondstoffen in?

“Met ons verantwoorde inkoopbeleid richten we ons op risico’s per gebied. Niet per grondstof. Alle aandacht gaat bijvoorbeeld altijd uit naar palm en soja. Dat zouden de grondstoffen zijn met een slechte invloed op bijvoorbeeld de ontbossing, terwijl slechts 3% uit het Amazone-gebied komt. Er komt ook mais uit Zuid-Amerika naar Nederland, en over dat product wordt nooit gesproken. Alle aandacht over negatieve impact gaat dus naar enkele grondstoffen, terwijl die zou moeten gaan naar een specifieke regio. Daarom hebben we regio-risico-analyses uitgevoerd. We hebben onder andere gekeken of er sprake is van evenwichtsbemesting in een regio en of er wordt afgeweken van lokale wetgeving. Uit de analyses kwam een aantal gebieden met verhoogde risico’s op negatieve bijkomstigheden. We zijn nu in gesprek met onder andere leveranciers hoe we daar mee om moeten gaan.”

Een belangrijke vraag in het kringloopdenken is hoe groot we de kringlopen moeten zien. Hoe groot moet de kringloop zijn in uw opzicht?

“Het element van regionaliteit in kringlooplandbouw is lastig. Ik ben van mening dat je grondstoffen moet produceren, daar waar het geologisch en klimatologisch het beste past. Daarbij moet je inzetten op duurzame productiewijzen. Maar op dit moment is er duidelijk een trend dat alles uit de buurt moet komen. Je kunt je afvragen of dat optimaal is. Maar die wens of beweging van de markt, de politiek en de maatschappij mogen en willen we niet negeren.”

Ik zie het wel voor me dat ooit alle soja van Europese bodem komt

“Daarom zijn we ook bezig met de sojateelt in Nederland. Nederland alleen kan slechts een klein aandeel in de sojaproductie leveren. Over de soja- en eiwitproductie in Europa ben ik wel optimistisch. Ik zie het wel voor me dat ooit alle soja van Europese bodem komt. Nu al komt 60% van de eiwitten in veevoer van Europese bodem.”

Een deel van het veevoer door Agrifirm geproduceerd, bestaat uit reststromen. Kan deze hoeveelheid nog verder omhoog?

“Het aandeel reststromen in veevoeders kan zeker verder omhoog. Nu is dat al 50 tot 60% van het voer. Daarnaast zit er ontwikkeling in de markt van de voormalige voedselproducten. Een droombeeld van velen is dat het aandeel reststromen in voeders groter en groter wordt, maar er zijn nog veel obstakels om te overwinnen. Landbouwgrond is schaars en we zijn ons goed bewust van het debat over de vraag waar we landbouwgrond voor gebruiken: voedsel, voer of brandstof.”

Wat doet de verduurzaming van grondstoffen met de prijs van voer?

“Wanneer alle grondstoffen uit Europa komen, zal dat extra kosten met zich meebrengen. De markt zal dat moeten betalen. Wat betreft ons verantwoorde inkoopbeleid ben ik niet bezorgd over kostprijsverhogende aspecten. We zien dat veel van onze toeleveranciers daar ook actief mee bezig zijn.”

Een heikel punt in kringlooplandbouw is mest. In de visie staat dat we toe moeten naar het toepassen van bewerkte dierlijke mest en steeds minder kunstmest. Wat vindt u van deze richting?

“Boeren vragen ons: hoe moet dat nou met de meststoffen? In Nederland gebruiken we een fors aandeel kunstmest. Ik pleit voor meer plaatsing van organische mest en kwaliteitsverbetering van deze mest. Ik neem vanuit Agrifirm deel in het Mestinvesteringsfonds. Dat fonds ondersteunt kansrijke initiatieven in mestverwerking. Daarnaast dragen we bij aan onderzoek naar 100% circulaire aanwending van meststoffen. Ik zie daarnaast een verandering bij de producenten van kunstmest. Er komen steeds meer fosfaten uit kringloopproducten en ook stikstof is punt van aandacht.”

Genetische modificatie (gmo) krijgt ook steeds meer aandacht. Zijn gmo-vrije grondstoffen een doel van Agrifirm?

“Principieel is Agrifirm voor technologische ontwikkelingen. Dus voor gmo. Nieuwe technologieën hebben echter ook altijd een keerzijde. In dit geval is dat bijvoorbeeld het risico op resistentie tegen bepaalde gewasbeschermingsmiddelen. Volgens mij moeten we díe discussie voeren en niet de discussie over enkel de technologie. Tegelijkertijd zien we de vraag naar non-gmo sterk toenemen. Binnenkort verwacht ik dat 10% tot 15% van de melkveevoeders non-gmo is. De teelt in Europa is al non-gmo en tegelijkertijd is er een maatschappelijke wens naar minder import. Dat maakt dat we steeds meer richting non-gmo gaan.”

Nieuwe strategie en MVO-structuur leidend voor Agrifirm

Koninklijke Agrifirm Group is eigendom van 10.000 Nederlandse boeren. In 2017 werd een omzet van € 2,1 miljard en een winst van € 38,4 miljoen gegenereerd. Jaarlijks zet Agrifirm 3,8 miljoen ton mengvoeders af. In september vorig jaar lanceerde Agrifirm een nieuwe strategie: Better Together. Tegelijkertijd werd ook de MVO-structuur aangepakt. Concrete MVO-doelen zijn dat in 2020 alle belangrijke grondstoffen zijn opgenomen in een verantwoord inkoopbeleid en dat Agrifirm in 2025 de belangrijkste gesprekspartner is voor ketenpartijen in het ontwikkelen en testen van nieuwe ketenconcepten.

Of registreer je om te kunnen reageren.