Home

Achtergrond 3 reacties

Grondmarkt in de ban van mestregels

De gemiddelde grondprijs over het afgelopen halfjaar lag iets lager, vergeleken met dezelfde periode daarvoor.

Derogatie, fosfaatrechten en grondgebondenheid in de melkveehouderij. Dit zijn belangrijke thema’s die momenteel invloed hebben op de grondmarkt. Uit cijfers van het Kadaster, bewerkt door Boerderij, blijkt dat grasland iets goedkoper werd. Bouwland juist duurder. De landelijke gemiddelde grondprijs daalde iets. Als de handel in fosfaatrechten echt van de grond komt, kan de prijs van landbouwgrond weleens verder gaan dalen.

Forse prijsstijging bouwland

Grasland bracht in de periode februari tot en met juli dit jaar gemiddeld net geen € 57.000 per hectare op. De zes maanden daarvoor lag de prijs een kleine € 1.000 per hectare hoger. Bouwland bracht in februari tot en met juli gemiddeld ruim € 70.000 per hectare op. Dat is € 8.000 per hectare meer dan het halfjaar daarvoor. Het landelijk gemiddelde ligt momenteel op ruim € 66.000 per hectare. Dat is zo’n € 1.000 minder, vergeleken met een half jaar geleden.

Goede grond vlot verkocht

“De grondprijs is momenteel stabiel”, zegt Ard Klijsen. Hij is voorzitter van de vakgroep Agrarisch & Landelijk Vastgoed van makelaarsvereniging NVM. Volgens hem zijn courante percelen goed te verkopen. “Minder courante percelen worden momenteel niet boven de marktprijs verkocht. Diegenen die kopen moeten ook een financiering kunnen krijgen. Het komt voor dat een koper eerst percelen op afstand verkoopt, voordat er nieuwe grond wordt gekocht. Ook wordt er gebruikgemaakt van erfpacht, om zo de grond toch in gebruik te krijgen”, aldus Klijsen.

‘Als je wilt groeien heb je meer grond nodig, ongeacht het fosfaatverhaal’

‘Goede verdiensten in de landbouw’

“Er is nog steeds vraag naar grond”, benadrukt Hans Peters, voorzitter sectie Agrarisch Vastgoed van brancheorganisatie VBO Makelaar. Volgens hem is er geen sprake van een afwachtende houding op de grondmarkt. Dit komt volgens hem door de goede verdiensten in de melkveehouderij, akkerbouw en varkenshouderij. “Als je wilt groeien heb je meer grond nodig, ongeacht het fosfaatverhaal”, aldus Peters.

Zowel Peters als Klijsen verwachten dat de grondprijs richting het einde van dit jaar stabiel blijft. Minder courante percelen konden weleens voor een iets lagere prijs dan nu naar een nieuwe eigenaar gaan. Maar beide makelaars maken een voorbehoud. Rondom derogatie en fosfaatrechten is nog veel onduidelijk. Als iedereen weet hoe de kaarten zijn geschud, gaat dat sowieso de grondmarkt beïnvloeden.

Zonder derogatie mogen melkveehouders minder mest uitrijden. - Foto: Koos Groenewold
Zonder derogatie mogen melkveehouders minder mest uitrijden. - Foto: Koos Groenewold

Derogatie 2017 lijkt behouden

De derogatie voor 2017 is vrijwel zeker behouden. Let op, vrijwel. Niets is nog zeker. Zonder derogatie mogen melkveehouders minder mest uitrijden. De intensievere melkveehouders moeten dan mest afvoeren en/of zoeken naar extra grond, of minder vee houden.

Vermindering fosfaat op schema

De regeling om de fosfaatproductie van melkvee fors te verminderen in 2017 heeft tot nu toe goed gewerkt. De doelstelling was een reductie van 8,2 miljoen kilo fosfaat. Per 1 juli stond de teller op een reductie van 8,3 miljoen kilo fosfaat. De opkoopregeling leverde minder reductie op dan in eerste instantie berekend, maar dat werd ruimschoots gecompenseerd door de Regeling fosfaatreductieplan 2017 (reductie melkveestapel). Ook via het zogenoemde voerspoor loopt de vermindering van fosfaatproductie voor op schema.

Juridische procedures

Een belangrijke onzekerheid is nog de uitkomst van juridische procedures. Inmiddels zijn na uitspraken van de rechter in een kort geding 450 melkveehouders vrijgesteld van de fosfaatreductie. Nog eens een onbekend aantal melkveehouders doet een beroep op vrijstelling, omdat ze vinden dat ze zich in vergelijkbare situaties bevinden als de boeren die gelijk kregen van de rechter.

Op 18 september dient het eerste hoger beroep dat door de staat is aangespannen, een uitspraak wordt pas in de tweede helft van oktober verwacht.

Nederland lijkt nu te kunnen voldoen aan de afspraken die met Brussel zijn gemaakt om de derogatie 2017 te kunnen behouden en onderhandelingen te starten over nieuw mestbeleid in de jaren 2018-2021, inclusief een nieuwe derogatie.

Korting fosfaatrechten nog niet definitief

De zogenoemde generieke korting die bij de toekenning van fosfaatrechten in 2018 wordt toegepast, is voorlopig vastgesteld op 8,3%. De korting wordt toegepast op basis van het aantal fosfaatrechten die een melkveehouder of andere veehouder met melkvee in 2015 krijgt op basis van zijn melkveeaantallen op 2 juli 2015. Boeren die in 2015 geen fosfaatoverschot hadden, worden vrijgesteld van de generieke korting. Er komt een beperkte knelgevallenregeling, maar die is nog niet bekend.

Ook hier zijn juridische procedures te verwachten van bedrijven die zijn gegroeid of zich om andere redenen benadeeld zien door de invoering van de fosfaatrechten en de peildatum van 2 juli.

Meerdere juridische procedures rondom de fosfaatreductie zorgt voor veel onzekerheid, ook op de grondmarkt. Foto: ANP
Meerdere juridische procedures rondom de fosfaatreductie zorgt voor veel onzekerheid, ook op de grondmarkt. Foto: ANP

Grond blijft voorwaarde

Daarnaast spelen in de melkveehouderij, de actiefste sector op de grondmarkt, ook de grondgebondenheidsregels een rol. Het zijn de intensieve bedrijven die moeten investeren in grond en fosfaatrechten, als ze de huidige omvang van het bedrijf willen behouden, of als ze willen groeien. Extensieve bedrijven moeten ook rechten kopen als ze er te weinig krijgen. Voor 2018 kan de flinke reductie van melkvee er nog voor zorgen dat melkveebedrijven minder grond nodig hebben in 2018. Zolang er geen duidelijkheid is over de derogatie, is er grote onzekerheid. Zonder derogatie hebben de meeste melkveehouders in ieder geval veel meer grond nodig als ze hetzelfde aantal koeien willen houden.

Daarbij blijft de vraag beïnvloed, door de onduidelijkheid over de korting op fosfaatrechten en de mogelijkheid dat er aanvullende eisen komen voor aankoop van rechten door intensieve bedrijven.

Bemiddeling in fosfaatrechten

Hier en daar worden al ‘optiecontracten’ voor fosfaatrechten afgesloten. Pas na de toekenning van fosfaatrechten in 2018 zijn deze rechten daadwerkelijk verhandelbaar. In de optiecontracten die nu worden ondertekend is de korting een heikel punt. Wat verkoop je? Bruto rechten of rechten na generieke korting?

Volgens makelaar Klijsen kan het zijn dat door de fosfaatrechtenhandel de grondprijs ‘misschien tijdelijk inzakt’. “Na de korting willen boeren hun fosfaatrechten weer op peil hebben. Een euro kun je maar één keer uitgeven”, zegt Klijsen. Peters voegt toe: “De handel in dergelijke intentieverklaringen voor fosfaatrechten is nu nog minimaal. Onbekend maakt onbemind. Prijzen die nu circuleren liggen ruim boven de € 200 per fosfaatrecht”.

Mede-auteur: Wim Esselink

Check de grond- en pachtprijzen, actuele koopaktes en andere agrarische transacties op boerderij.nl/landbouwgrond

Laatste reacties

  • Kelholt

    Ik citeer uit het artikel: "Zonder derogatie hebben de meeste melkveehouders in ieder geval veel meer grond nodig als ze hetzelfde aantal koeien willen houden." Dit wordt iedere keer maar weer herhaald maar is de grootst mogelijke onzin. Zonder derogatie worden er geen fosfaatrechten ingevoerd en is er in Nederland ook geen fosfaatplafond. Iedere melkveehouder mag dus, mits ze aan de AMvB, PAS, en andere rare regels voldoen, onbeperkt groeien. Ze moeten alleen zorgen dat ze hun overtollige mest kunnen afvoeren. Dit kan naar de buurman akkerbouwer die het graag wil hebben, de mestverwerking in Nederland die het graag wil hebben of naar het buitenland waar ze ook graag goede meststoffen ontvangen. Door onbeperkte groei komt er niet meer stikstof en fosfaat op het land maar door het verlies van de derogatie juist MINDER! Het zal niet lang meer duren voordat er forellen zwemmen in een boerensloot en er in de Noordzee geen vis meer te vinden is.

  • kiepel

    Juist Kelholt. Het aantal koeien in de AmvB wordt op fosfaatbasis berekend. Dus Derogatie verlies en daardoor minder stikstofplaatsingsruimte heeft hier helemaal niks mee te maken.

  • landboer

    Jullie hebben helemaal gelijk Kelholt/kiepel ,wat dat betreft zou het helemaal geen ramp zijn als t hele zakie in elkaar ploft ,al zal iemand die de stal vol had op 7/15 daar niet blij mee zijn ....Maisaankoop/mestafzet is dankzij het reductieplan flink goedkoper geworden!

Of registreer je om te kunnen reageren.