Home

Achtergrond

Gevecht om de Europese gelden

Het wordt nog een hele toer om de inkomenstoeslagen voor de boeren volledig overeind te houden, als in 2020 een nieuw Europees landbouwbeleid in werking treedt. De Brexit is daarbij voor de boeren een lastige factor.

Europees landbouwcommissaris Phil Hogan bereidde dinsdag bij een informele landbouwministerraad in Tallinn (Estland) voor op moeilijke besprekingen over de hoeveelheid geld die na 2020 voor landbouw beschikbaar is. “Het landbouwbudget staat onder flinke druk”, zei hij. Daarbij speelt het wegvallen van de Britse bijdrage aan de EU een belangrijke rol. Per jaar komt er daardoor € 13 miljard minder binnen in Brussel. Aan de andere kant hoeft Brussel ook minder uit te geven, maar er gaat een hele financiële dans ontstaan over hoe binnen de EU het krappere budget wordt besteed.

Daarbij zijn de landbouwuitgaven in het geding. Hogan dekte zich al in door te stellen dat de EU-landen met meer geld over de brug moeten komen, als ze nieuwe activiteiten willen. Anders gezegd: nieuwe maatregelen mogen niet ten koste gaan van de landbouw. Maar of hij dat redt?

Financiële risico‘s

De ministers bespraken in Tallinn een notitie met de vraag of het huidige landbouwbeleid is toegesneden op de financiële risico’s die boeren lopen, zowel met de marktprijzen als met crisissen. En speelt het voldoende in op bijvoorbeeld maatregelen die er nog komen, vanwege het Parijse klimaatakkoord en milieu- en voedselgezondheidsmaatregelen? “We moeten ook kijken of andere modellen bruikbaar zijn, zoals verzekeringen, technologie om bijvoorbeeld weersverwachtingen te voorspellen en in te spelen op de mogelijkheden van precisielandbouw en het gebruik van big data”, opperde Hogan. “Alles met de bedoeling om een betere inkomensstabiliteit te verkrijgen.”

Met dat laatste sprak hij de ministers na, die vinden dat op dat vlak van stabiliteit het landbouwbeleid nu onvoldoende functioneert. Duidelijk werd ook dat de ministers willen dat er een veiligheidsnet blijft, als prijzen onder een bepaald niveau dalen. Nu gebeurt dat bijvoorbeeld met opkoop van melkpoeder, als de melkprijs onder de 20 cent duikt.

De eurocommmissarissen Vytenis Andriukaitis (Gezondheid en Voedselveiligheid) en Phil Hogan (landbouw) bij de informele landbouwraad in Tallinn, Estland. - Foto: EPA
De eurocommmissarissen Vytenis Andriukaitis (Gezondheid en Voedselveiligheid) en Phil Hogan (landbouw) bij de informele landbouwraad in Tallinn, Estland. - Foto: EPA

Doelgerichte aanpak

Nederland kreeg niet de handen op elkaar voor het idee om met het systeem van de huidige inkomenstoeslagen te stoppen en het te vervangen. Den Haag wil dat geld liever besteden aan een doelgerichte aanpak, bijvoorbeeld meer vergroening of meer dierenwelzijn. De ministers waren het er in zijn algemeenheid over eens dat de inkomenstoeslagen moeten blijven zoals het is, zonder zich uit te spreken over de hoogte of de vraag of sommige landen meer en sommige landen (zoals Nederland) minder moeten krijgen.

Tegen dat laatste verzet Nederland zich overigens, met als argument dat kosten en investeringen (bijvoorbeeld in grond) per land totaal anders liggen. De ministers vonden wel dat er een grotere pot moet komen voor de opvang van crisissen in de markt, maar ook voor een crisis als gevolg van extreme weersomstandigheden of diergezondheid. Denk aan Afrikaanse varkenspest die de varkenssector in Estland in zijn greep heeft, of aan de politieke ban op export naar Rusland.

Copa Cogeca: inkomenstoeslagen zijn hard nodig

Met het handhaven van het systeem van inkomenstoeslagen, krijgt de Europese boeren- en coöperatie-organisatie Copa Cogeca haar zin. De inkomenstoeslagen zijn bitter hard nodig, want het boereninkomen blijft 40% achter bij dat in andere sectoren, becijfert Copa Cogeca.

De organisatie wijst verder het idee af dat landen uit hun nationale schatkist inkomenstoeslagen gaan aanvullen. Er moet in Europa een gelijk speelveld blijven, is de stelling. Zij ziet voorts een belangrijke rol voor de coöperaties om voor boeren gezamenlijke hulpmiddelen en maatregelen te bedenken, om risico’s te beperken of verzekeren. Meteen voegt de organisatie eraan toe dat boeren vrij moeten zijn om voor zulke verzekeringen of andere maatregelen te kiezen.

Of registreer je om te kunnen reageren.