Home

Achtergrond 3 reacties

Slordige boer krijgt voortaan ProRail op bezoek

Treinvertragingen worden nogal eens veroorzaakt door vee langs het spoor. ProRail gaat daarom actief sturen op deze veemeldingen.

Loslopend vee langs het spoor. ProRail heeft er in de meer landelijke gebieden van Nederland vaak mee te maken. Koeien, schapen, kippen, paarden en pony’s van in totaal 28.000 graasdierbedrijven (bron: CBS) kruisen nog wel eens de ruim 7.000 kilometer spoor van spoorbeheerder ProRail. Het gebeurt niet vaak, maar als de machinist loslopend vee opmerkt, kost dat veel tijd en geld. En bij een botsing is er nog veel meer hinder. Voor ProRail aanleiding om in actie te komen.

Treinstoringen door vee bij spoor: 144 keer in 2016

In 2016 noteerde ProRail 144 storingen door vee bij het spoor. Meestal gaat dat om loslopende schapen of koeien (53 keer). Slechts in één geval was er dat jaar een botsing. Maar voor deze 144 meldingen gold: er was meer dan 3 minuten vertraging op het spoor. Dat lijkt niet ernstig. Maar in de praktijk werden vorig jaar 360 treinen vertraagd of helemaal opgeheven. “Want als één trein moet afremmen, leidt dat tot een domino-effect voor de treinen erachter, zegt Martine van Hout van ProRail. “Met alle gevolgen van dien voor reizigers.”

Vorig jaar werden 360 treinen vertraagd of helemaal opgeheven vanwege vee bij het spoor. “Want als één trein moet afremmen, leidt dat tot een domino-effect voor de treinen erachter, zegt Martine van Hout van ProRail. “Met alle gevolgen van dien voor reizigers.”

Hoge kosten door vertragingen en uitval van treinen

De gevolgen van één storing veroorzaakt door vee lopen al snel in de papieren. De hinder van één zo’n vertraging van 3 minuten wordt geraamd op ruim € 1.300. Maar daar zitten uitschieters van enkele tienduizenden euro’s bij. De 144 vertragingen door loslopend vee kostten zodoende in 2016 bijna € 200.000. Van Hout: “Dit bedrag geeft slechts de maatschappelijke waarde weer van de vertraging. Hierin is niet meegerekend: het terugbetalen van kaartjes aan passagiers, inzet van ProRails eigen personeel – incidentenbestrijders – en vergoedingen aan alternatieve vervoerders. Daarnaast kosten ook hulpdiensten, herstel van schade aan treinen en overige infrastructuur of het reinigen met specialistische apparatuur als er echt iets gebeurt, veel geld.” Hierdoor zijn de werkelijke kosten een veelvoud van deze € 1.300.

Vee langs het spoor krijgt meer aandacht van ProRail. Vaak is de oorzaak slecht hekwerk of een gedempte sloot.
Vee langs het spoor krijgt meer aandacht van ProRail. Vaak is de oorzaak slecht hekwerk of een gedempte sloot.

Slecht hekwerk

De veemeldingen zijn niet per se regiogebonden. De 5 ‘hotspots’ in 2015 waren allemaal spoortrajecten die door meer dan één provincie liepen. Datzelfde geldt voor de treinverbindingen. Druk of minder druk, het maakt weinig uit. De gemene deler die er wel is: het is meestal vee van kleinere, gemengde bedrijven. Het gaat bijna altijd om ‘losse’ dieren. Zelden lopen er grotere groepen koeien of schapen langs het spoor. Meestal is de oorzaak hekwerk dat niet op orde is of anders een gedempte sloot.

Druk of minder druk, het maakt weinig uit. De gemene deler die er wel is: het is meestal vee van kleinere, gemengde bedrijven. Het gaat bijna altijd om ‘losse’ dieren.

Als een treinmachinist vee langs het spoor signaleert, mindert hij vaart en neemt hij contact op met de verkeersleidingpost. Die informeert vervolgens alle treinen in de buurt. Daarna wordt een hele rits mensen ingeschakeld die ter plekke moet komen: incidentenbestrijders van ProRail, politie en indien nodig ook de brandweer. Vervolgens moet de boer opgespoord worden. Dat is vaak een tijdrovende klus. De eigenaar van het dier is in de meeste gevallen niet de eigenaar van het land. Dan volgt letterlijk een rondje langs de boerderijen in de buurt.

Vee langs het spoor zorgt vaak voor treinverstoringen. In 2016 gebeurde dit 144 keer, zo meldt Prorail. - Foto: Ruud Ploeg
Vee langs het spoor zorgt vaak voor treinverstoringen. In 2016 gebeurde dit 144 keer, zo meldt Prorail. - Foto: Ruud Ploeg

Boer verantwoordelijk

Het aantal storingen door vee neemt de laatste jaren af. In 2014 waren het er 214, in 2015 196 (3 treinbotsingen) en in 2016 dus 144 (één botsing). Toch zijn het er volgens ProRail nog steeds veel te veel. De spoorbeheerder heeft daarom maatregelen genomen. Vroeger ging de machinist langzamer rijden, maar dat is veranderd. Bij een laag risico – kippen of lammeren – kiest die voor een andere afhandeling van de melding waardoor de hinder voor de reiziger laag is. Koeien houden hun hoge risicoprofiel. Van Hout: “Maar een belangrijkere maatregel is dat we boeren – waar de situatie niet op orde is – actiever gaan opsporen, aanspreken en in acute gevallen ingrijpen als de boer in gebreke blijft. Wettelijk is de boer verantwoordelijk. Het is zijn vee en zijn land.” Concreet zal ProRail in het uiterste geval hekwerk repareren of vervangen en de rekening ervan bij de betreffende boer leggen.

‘Wettelijk is de boer verantwoordelijk. Het is zijn vee en zijn land’

LTO kan zich vinden in het standpunt van ProRail. Máár: vee langs het spoor is zeker geen thema binnen de organisatie. “We horen er zelden iets over, maar dat neemt niet weg dat boeren altijd hun hekwerk op orde moeten hebben. Zeker bij het spoor.”

Naam: Dennis van Eden (31). Organisatie: ProRail. Functie: incidentenbestrijder.
Naam: Dennis van Eden (31). Organisatie: ProRail. Functie: incidentenbestrijder.

Vee langs spoor altijd tijdrovende klus

ProRail werkt in vier regio’s met 150 incidentenbestrijders die in actie komen bij verstoringen en incidenten op het spoor. Bijvoorbeeld: defecte treinen, ontsporingen of vee langs het spoor. Dennis van Eden werkt in de grootste regio: Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en Gelderland. En vee langs het spoor komt hij nog te vaak tegen. “Boeren reageren meestal goed en grijpen vervolgens ook wel in. Maar vaak sluipt er later gemakzucht in en loopt er (weer) vee langs het spoor.”

Komen veemeldingen vaak voor?

“Gemiddeld twee tot drie keer per week krijgen we een melding van dieren op of langs het spoor. In de zomer moeten wij in de helft van de gevallen op pad als er een koe of schaap langs het spoor loopt. Dat kost veel tijd.”

Waar komt het vooral voor?

“Het traject Zwolle-Emmen is een spoorlijn waar we vaker naartoe moeten. En in het noorden zijn het de meer regionale lijnen. Maar de meeste veemeldingen zijn op de Veluwe. In de buurt van Apeldoorn en Amersfoort. Het zijn ook niet de grote bedrijven met grote kuddes die problemen geven. Het zijn meestal de kleintjes.”

‘De meeste veemeldingen zijn op de Veluwe. In de buurt van Apeldoorn en Amersfoort. Het zijn ook niet de grote bedrijven met grote kuddes die problemen geven. Het zijn meestal de kleintjes.’

Wat doet u bij een veemelding?

“Als de meldkamer locatie, afstand en dier heeft doorgeven, gaan we met een speciale bus op pad. Vaak moet dat met twee personen vanwege veiligheid. Want een dier staat zelden precies bij de overweg en dan moeten we eerst langs het spoor lopen met ons materiaal. Dat kan veel tijd kosten. Vaak is de politie er dan al. Vervolgens proberen we het dier te vangen en als dat niet lukt schakelen we de boer in. Het is belangrijk dat het dier zo snel mogelijk van de spoorbaan is om treinhinder en vertragingen te voorkomen, Via kadastrale informatie, maar meestal door navraag bij boeren in de buurt achterhalen we wie de boer is.”

Maar dat kost enorm veel tijd?

“Zeker, omdat onze regio erg groot is, duurt het soms even voordat we ter plaatse zijn. En bij een aanrijding met vee moeten we zelfs met vier man, busjes en een vrachtwagen vol materiaal uitrukken Die gevolgen van aanrijdingen moet je niet onderschatten.”

Doen boeren er voldoende aan?

“We krijgen vaak wel begrip, maar tegelijkertijd zeggen boeren soms ook tegen ons: ‘Het is toch jullie spoorzone en jullie verantwoordelijkheid’. Maar dat is natuurlijk niet waar. Het is boerenland. Dat betekent dat boeren zelf moeten ingrijpen. En dat kan ook makkelijk. In 90% van de gevallen is de oorzaak een slecht of openstaand hekwerk. In overige gevallen gaat het meestal om drooggevallen sloten. Door hier op te letten, kunnen boeren veel doen om vee op of langs de spoorbaan en aanrijdingen met vee te voorkomen.”

Laatste reacties

  • Tinus1

    Eigenaar is verantwoordelijk voor zijn vee, klopt helemaal, maar waar kan ik mijn schade verhalen als vee van de grootste veehouders van Nederland op mijn auto heb?? Of mijn gewas vernielen?? zwijnen, herten, schotse hooglanders enz. Zijn uitgezet door natuurmonumenten en of staatbosbeheer en dus , net als vee in de wei ,zijn zij als eigenaar
    verantwoordelijk hiervoor!
    Gelijke monniken gelijke kappen, zijn er ook als eerste bij om GLB premie te beuren.

  • koestal

    Dan de koeien maar op stal en geen weidemelk ,zoals de directies van de zuivelfabrieken en de consumenten niet willen,met dieren is het nooit zeker,dan mag je wel tralies om het land zetten. Het kan wel mensenlevens kosten!

  • Autismewat

    Prorail verscherpt veel strengere regels langs het spoor. Vroeger had je ook volkstuinen langs het spoor, waardoor de mensen om bij de volkstuinen te komen langs het spoor liepen. Vee bij het spoor is ook levensgevaarlijk. Ook zijn er langs het spoor vaak spoorlopers te zien geweest en daar wilt Prorail, NS er van af. Mensen realiseren dat niet hoe gevaarlijk het kan zijn. Vandaar de maatregels.

Of registreer je om te kunnen reageren.