Home

Achtergrond

Hogan wil meer ambitie voor klimaat en milieu

De jaarlijkse Agriculture Outlook in Brussel toont vergezichten voor de ontwikkeling van de landbouwmarkt voor de komende vijftien jaar. Maar dit jaar stond de conferentie geheel in het teken van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid. Klimaat en milieu spelen een belangrijke rol.

In drie jaar tijd is de Agriculture Outlook van de Europese Commissie een evenement geworden waar iedereen die vindt dat hij of zij ertoe doet in de Europese landbouw op afkomt. Het is een soort reünie geworden waar politici, beleidsmakers van de Europese Commissie en van de lidstaten, belangenbehartigers, wetenschappers en media elkaar ontmoeten. In de wandelgangen worden afspraken gemaakt en strategieën besproken over de beïnvloeding van politieke processen of de lobby om handelsverdragen de goede kant op de sturen.

Vanuit Nederland liepen vertegenwoordigers van onder andere LTO Nederland, Rabobank, Dutch Dairymen Board, het ministerie van LNV, Wageningen Universiteit en Friesland-Campina op de conferentie.

Artikel gaat verder onder de video

‘Werk aan de winkel’

Hoewel de Outlook vooral de vooruitzichten schetst voor de komende tien tot vijftien jaar, was de onderliggende agenda dit jaar duidelijk het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid. Alleen al het feit dat naast Europees Landbouwcommissaris Phil Hogan dit jaar de commissaris voor begrotingszaken Günther Oettinger als prominente spreker aanwezig was, sprak boekdelen. De boodschap van Oettinger was duidelijk: als de landbouwlobby het Europese budget voor de boeren op peil wil houden, dan is er werk aan de winkel. De lobby moet klaarstaan om de maatschappelijke relevantie van de land- en tuinbouw uit te venten en de kritiek vanuit maatschappelijke organisaties en media te pareren.

Directoraten-generaal opvallend aanwezig

Ander opvallend punt: andere directoraten-generaal van de Europese Commissie (het directoraat-generaal Onderzoek en Innovatie en het directoraat-generaal Klimaat), die met jaloerse blikken kijken naar het omvangrijke landbouwbudget, maakten prominent deel uit van het programma. Dat is een van de manieren waarop het directoraat-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling de andere Europese departementen probeert mee te krijgen.

Vorig jaar maakte voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie deel uit van het programma. Juncker maakte toen duidelijk dat vereenvoudiging en modernisering de kern vormen van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Phil Hogan spreekt tijdens de Agricultural Outlook. Foto: Europese Commissie
Phil Hogan spreekt tijdens de Agricultural Outlook. Foto: Europese Commissie

Onzekere marktfactoren en grote prijsschommelingen

Phil Hogan schetste maandag tegen welke achtergrond het nieuwe beleid moet worden gevormd: de landbouw heeft te maken met onzekere marktfactoren en grote prijsschommelingen, mede als gevolg van wereldwijde politieke spanningen; de bereidheid om handelsovereenkomsten af te sluiten binnen het wereldhandelsoverleg is nauwelijks nog aanwezig, het afsluiten van handelsverdragen tussen twee handelsblokken wordt bemoeilijkt door een grotere maatschappelijke bemoeienis en er ligt een klimaatakkoord waar de landbouw een bijdrage aan moet leveren.

Hogan benadrukte opnieuw dat met de nu gepubliceerde plannen voor het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid geen claim wordt gelegd op de Europese meerjarenbegroting, waarover naar verwachting in mei beslissingen worden genomen. Maar het valt niet te ontkennen dat het stuk over het GLB de schaduw vooruitwerpt in de discussie over het budget.

Hij maakte duidelijk dat er in elk geval niet aan hoeft te worden getwijfeld dat de directe betalingen overeind blijven en dat het niet de bedoeling is dat lidstaten met eigen middelen de rechtstreekse inkomenssteun aan boeren gaan geven.

GLB plattelandskampioen

Naast de directe betalingen (in de eerste pijler) blijft ook de tweede pijler (plattelandsontwikkeling) overeind. “Een sterk plattelandsbeleid verzekert de leefbaarheid op het platteland. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid is de plattelandskampioen van de Europese Unie”, aldus Hogan. De Europees Commissaris meent dat het beleid moet door ontwikkelen.

“Aanpassing van de landbouw is geen keuze, maar een noodzaak”, zei de Europees landbouwcommissaris. Foto: Europese Commissie
“Aanpassing van de landbouw is geen keuze, maar een noodzaak”, zei de Europees landbouwcommissaris. Foto: Europese Commissie

Op alle fronten winst

Als landbouw, onderzoek, innovatie, technologie en de kringloopeconomie aan elkaar gekoppeld worden, is er op alle fronten winst te boeken, vindt Hogen. “Aanpassing van de landbouw is geen keuze, maar een noodzaak”, zei de Europees landbouwcommissaris, die daaraan toevoegde dat een marktgericht Europees landbouwbeleid ondanks alle kritieken goed is geweest voor de Europese landbouw en de Europese boeren.

Hoger niveau van milieu- en klimaatambitie

Tegelijk met de conferentie publiceerde het directoraat-generaal voor de Landbouw een achtergronddocument over de uitdagingen op gebied van klimaat en milieu, waar de landbouw mee te maken krijgt. Het document wijst op klimaatverandering, waterbeschikbaarheid, watervervuiling, erosie, bodemverdichting en organische stofgehalte van de bodem als specifieke zaken waar de boer mee te maken krijgt. Op het gebied van luchtkwaliteit speelt de landbouw ook een belangrijke rol – met name de veehouderij- als belangrijke veroorzaker van de uitstoot van ammoniak. Behoud van biodiversiteit en behoud van het landschap zijn andere uitdagingen waarop gewezen wordt. Hogan zei daarover dat al die elementen voor de Europese Commissie reden te zijn het gemeenschappelijk landbouwbeleid te versterken om boeren tot ‘een hoger niveau van milieu- en klimaatambitie te brengen en tegelijk tegemoet te komen aan de maatschappelijke wens om de agrarische productie te verduurzamen’.

Uitstoot broeikasgassen daalt licht tot 2030

De Europese landbouw zal de uitstoot van broeikasgassen in de komende jaren moeten blijven verminderen om aan de klimaatdoelstellingen te voldoen. Maar de vermindering van de uitstoot zal in de periode tot 2030 niet meer bedragen dan 1,5% ten opzichte van 2012. Dat vooruitzicht staat in de Agriculture Outlook, die begin deze week in Brussel werd gepresenteerd.

 

Ammoniakuitstoot

Het is vooral de dierhouderij die verantwoordelijk is voor de uitstoot van broeikasgassen. Dan gaat het met name om methaan (CH4). Andere vormen van emissie komen in de vorm van stikstofoxide (N2O), bij voorbeeld door resten van gewassen op het land, uit gronden met veel organische stof (bijvoorbeeld veenweiden) en verschillende meststoffen.

De uitstoot van ammoniak zal in 2030 ongeveer 10% lager zijn dan in 2008, is het vooruitzicht. De uitstoot van ammoniak in combinatie met andere vormen van luchtverontreiniging draagt bij aan de vorming van fijnstof, dat een negatief effect heeft op de volksgezondheid.

Of registreer je om te kunnen reageren.