Home

Achtergrond 4 reacties

Dirk de Lugt op nummer 1 in AgriTop 50

Geen bankier, geen zuiveltopman, politicus of LTO-kanon. Dit jaar wordt de AgriTop 50 aangevoerd door een degelijke akkerbouwer: Dirk de Lugt. ‘Zijn’ Cosun kan ondernemers en bedrijven in andere takken van de landbouw iets leren: hoe een nieuwe uitdaging coöperatief en met succes aan te gaan.

Voor het eerst ooit voert een akkerbouwvertegenwoordiger de AgriTop 50 aan: Dirk de Lugt van Cosun, met dicht op zijn hielen nog iemand uit dezelfde bedrijfstak: Bert Jansen van Avebe. Het is niet omdat de akkerbouw in het voorbije jaar voor veel rumoer zorgde. Daar heb je andere sectoren voor. Wat wel doortikt is dat twee belangrijke teelten in de akkerbouw van ‘het Brusselse infuus’ af gingen (de een wat eerder dan de ander), de marktordening vaarwel zeiden en dat met succes deden.

Dirk de Lugt, Cosun - Foto: Peter Roek
Dirk de Lugt, Cosun - Foto: Peter Roek

Kalme voorbereiding op verdwijnen quotering bieten

Om te beginnen met de bietenteelt. De sector wist, net als de melkveehouderij, al heel wat jaren dat de quotering zou verdwijnen, maar bereidde zich daar kalm op voor, zonder opgeklopte verwachtingen. Cosun sprak de strategie voor de nieuwe tijd na het einde van de quotering rustig met de leden door en zorgde zelf voor een alternatieve teeltregulering, geflankeerd door een pakket van andere maatregelen, zoals versterking van de afzetpositie van Cosun en een reeks investeringen. Tot nu toe weet Cosun de bietenprijs heel goed op peil te houden, maar ziet ook dat de suikermarkt onder druk is gekomen en dat er volgend jaar een heel wat mindere prijs moet worden verwacht. Wel vervelend, maar niet iets waarover nu al paniek heerst, maakt De Lugt duidelijk. Het is kalm blijven, uitgaan van de kracht van de coöperatie en het stuur goed in handen blijven houden.

De Lugt ziet de suikermarkt dalen. Ook daarover geen paniek

Jansen maakte de overgang in de fabrieksaardappelteelt al enkele jaren eerder mee, maar toont dat successen niet tot één jaar beperkt hoeven te blijven, mits er een gedegen voorbereiding is en consequent wordt gewerkt.

Ook na het einde van de marktordening zorgt coöperatie Cosun voor een gereguleerde bietenteelt en, afgeleide daarvan, dus ook een niet-ongebreidelde aanvoer van bieten. Tot ieders financiële voordeel. - Foto: Mark Pasveer
Ook na het einde van de marktordening zorgt coöperatie Cosun voor een gereguleerde bietenteelt en, afgeleide daarvan, dus ook een niet-ongebreidelde aanvoer van bieten. Tot ieders financiële voordeel. - Foto: Mark Pasveer

Akkerbouw houdt melkveehouderij spiegel voor

Deze voorbeelden houden de melkveehouderij een spiegel voor. Het moge zo zijn dat de volatiliteit in de zuivelmarkt groter is dan in de suikermarkt en zeker dan in de aardappelzetmeel en eiwitmarkt, maar dat alleen is geen verklaring voor het feit dat het er in de zuivel zo ad hoc en chaotisch toegaat. Wellicht heeft de akkerbouw het voordeel dat ze meer ingespeeld is op moeilijke omstandigheden, en vanuit de aard van de bedrijfsvoering en het seizoensritme meer gewend is om te plannen en de productie af te stemmen op de mark. Terwijl de melkveehouderij bij een doorgaans beter inkomen de melkquotering vooral als rem heeft ervaren.

Melkveehouderij zoekt nieuwe balans

Wat de precieze verklaring ook is, de melkveehouderij heeft nog veel huiswerk te verrichten voordat er een nieuwe balans in de sector is. 2017 was in veel opzichten een tussenjaar. Daarin is het fosfaatreductieplan minder dan verwacht gebruikt om de productie af te stemmen op de reële mogelijkheden. Veeleer zagen melkveehouders het als een pauze om daarna een nieuwe sprong te maken, maar waarheen? Deze situatie hield ook de druk op zuivelbedrijven, boerenorganisaties en politiek.

In het geval van FrieslandCampina kwam daar nog bij dat dit bedrijf in Roelof Joosten wel een daadkrachtige CEO had, die voor zichzelf heel goed wist waar hij heen wilde (al leek niet alles even bezonken), maar die vergat de leden van de coöperatie voldoende te respecteren en mee te nemen. Dit zorgde, ondanks een prima melkprijs, voor veel rumoer en zelfs crisis in de top van bedrijf en coöperatie. Dit gaf vooral negatieve invloed.

Frans Keurentjes kreeg de handen vol aan het bestuur van FrieslandCampina en het verkleinen van de afstand tussen leden en bedrijf. - Foto: Jan Willem van Vliet
Frans Keurentjes kreeg de handen vol aan het bestuur van FrieslandCampina en het verkleinen van de afstand tussen leden en bedrijf. - Foto: Jan Willem van Vliet

De fonkelende diamant FrieslandCampina raakte bedekt onder een matte waas. De gedachten gingen met heimwee terug naar de tijd van ‘koning Kees’ (’t Hart). Voor de nog verse voorzitter Frans Keurentjes was het gelijk met twee handen aan het stuur. Zijn doel is om coöperatie en onderneming weer dichter bij elkaar te brengen, maar lukt dat als hij in een interim-bestuur wordt gesouffleerd door externe commissarissen die beursgenoteerd denken? Daarbij lijkt de nieuwe ondernemingsstructuur niet ingericht op behoud van gevoel met het kernproduct. Cru gezegd staat men straks nog bij één divisie (basiszuivel) met ‘de laarzen in de stront’ en worden daar alle klappen opgevangen, erboven heersen de strakke pakken.

Boervriendelijker, regerende meerderheid in Tweede Kamer

De sores in melkveehouderij en zuivel straalde ook af op de politiek. De relatie met de al snel demissionair geraakte staatssecretaris van Economische Zaken, Martijn van Dam, verslechterde verder. Met de komst van een opvolger, in de persoon van een echte minister (en nog wel een boerendochter), met een hersteld ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, lijkt het alleen maar beter te kunnen gaan. Toch zal ook minister Schouten pijnlijke besluiten niet kunnen vermijden. Vooral op milieugebied. Wat de pijn kan verzachten is dat er nu weer een boervriendelijker, regerende meerderheid bestaat in de Tweede Kamer.

Betere prijzen en resultaten in varkensslachterijen

De varkenshouderij mocht zich verheugen in betere prijzen en dito resultaten voor hun slachterijen – in ieder geval die van Vion, dat nog grotendeels in handen van de ZLTO is. In topman Francis Kint lijkt het bedrijf eindelijk weer een match te hebben gevonden die stabiel positieve resultaten oplevert. Wel mede met dank aan het alomtegenwoordige China. De uittocht van ondernemers uit deze sector is nog niet voorbij, maar de blijvers hebben het gemiddeld wel beter.

Fipronil-affaire raakt legpluimveehouderij hard

Van de pluimveehouderij kan dit niet zo worden gezegd. Met name de legpluimveehouderij zit diep in de problemen door de fipronil-crisis. Deze door gerommel, te goed vertrouwen en tekortschietend toezicht veroorzaakte crisis bracht veel bedrijven aan de rand van de afgrond, of erin. Het toont maar weer aan dat je als primair bedrijf heel kwetsbaar bent voor vervuilingen van buitenaf. De andere kant van het verhaal is dat een overheid, in dit geval in de vorm van een voedselwaakhond, je kan maken en breken. In het geval van de pluimveehouderij was het qua uitkomst het laatste. En helaas alleen in Nederland. In omringende landen, waar de problematiek vergelijkbaar was, hakte de fipronil-affaire er veel minder in.

Hennie de Haan slaagde er tijdens de fipronil-crisis prima in om bij een breed publiek begrip te kweken voor de legpluimveehouders. - Foto: Fred Libochant
Hennie de Haan slaagde er tijdens de fipronil-crisis prima in om bij een breed publiek begrip te kweken voor de legpluimveehouders. - Foto: Fred Libochant

De glastuinbouw deed het vrij stilletjes aan heel goed, uitgezonderd FloraHolland, dat met technologie blijft worstelen.

Omdat de inkomens in de agrarische sectoren sterk herstelden, verdween de rol van de banken meer naar de achtergrond. Bijna zeker voor tijdelijk. Boerenorganisatie LTO Nederland vond zich ondertussen opnieuw uit, onder ‘Macher’ Marc Calon, maar echte resultaten moeten nog volgen.

Publiekspeiling: keten levert Swinkels veel stemmen op

417 personen hebben de publiekspeiling van Boerderij ingevuld. Naast de keuze uit 25 kandidaten konden de deelnemers ook zelf een naam aandragen voor de publiekspeiling. In 51 gevallen werd daarvan gebruikgemaakt.

De VanDrie-familie heeft veel waardering voor directeur corporate affairs Henny Swinkels. Het gezicht van het Nederlandse kalfsvlees krijgt stemmen vanuit alle geledingen van het concern. Keten in optima forma. Vanuit de voerproductie tot aan de vleesverkoop: overal oogst Swinkels veel waardering.

Swinkels is alle aandacht wel gewend en geniet er ook van. Hij wakkert het zelfs aan. Bij handelsdelegaties loopt hij het liefst voorop. Maar ook binnen het concern VanDrie weten ze heel goed wie hij is. De steun van medewerkers van de VanDrie-bedrijven Schils, Navobi, Alpuro, Ekro, Esa en Petersfarm zorgde ervoor dat Swinkels met afstand de publiekspeiling heeft gewonnen. Opvallend groot is ook de waardering die hij oogst onder medewerkers en directie van de Limburgse paddenstoelenverwerker Scelta Mushrooms.

Landbouwminister Carola Schouten maakt vliegende start

Op grote afstand volgen in deze peiling de politici onder aanvoering van Elbert Dijkgraaf (SGP). VVD-Europarlementariër Jan Huitema vult het laatste plekje op het podium. De nieuwe minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Carola Schouten, maakt op zich een vliegende start, want ze staat aan het begin van de kabinetsperiode al op plaats vier. Daarmee is zij de eerste vrouw in de publiekspeiling. Daarna volgen echter nog vier vrouwen binnen de top 10 van de publiekspeiling, waarmee de verhouding tussen mannen en vrouwen toch netjes 50-50 is.

Landbouwgedeputeerde Anne-Marie Spierings (D66) in Noord-Brabant en Helma Lodders (VVD) vallen net buiten de top 10 in deze peiling. Ruud Huirne (Rabobank), Marc Calon (LTO Nederland), Frans Keurentjes (FrieslandCampina), Dirk de Lugt (Cosun) en Francis Kint (Vion) hebben nog wel wat te doen als zij de handen van het publiek op elkaar willen krijgen. Zij staan namelijk ver in de achterhoede wat deze peiling betreft.

Martijn van Dam roemloos laatste

Voor Martijn van Dam is het te hopen dat hij meer waardering krijgt als omroepbaas dan als staatssecretaris van Economische Zaken met landbouw in zijn pakket. Hij is in deze peiling roemloos laatste geworden met 1 stem. Roelof Joosten (FrieslandCampina) is het niet veel beter vergaan. Zijn afstand tot boeren en medewerkers blijkt groot, want hij blijft steken op slechts 2 stemmen. Ook Marianne Thieme (PvdD) heeft geen succesvolle campagne achter de rug in deze peiling, want zij komt niet verder dan 8 stemmen.

 

Laatste reacties

  • gerben5

    Zelfde strategie wordt in de ene sector verguisd, in de andere bejubeld

  • alco1

    De suikerbiet vergelijken met de zuivel is appels met peren vergelijken.
    Ten eerste is het areaal totaal verschillend.
    Ten tweede is bij zuivel het buitenland veel concurrerender.
    Ten derde kunnen bietentelers gemakkelijk overstappen op een ander akkerbouwproduct, wat bij zuivel niet kan.

  • heineken4695

    Alles mooi en wel, hartstikke leuk voor meneer De Lugt, maar de boer betaald het gelach, neem me niet kwalijk! Kosten omhoog, leveringsvoorwaarden aangescherpt, netto resultaat OMLAAG!! Zo iets bijzonders vind ik het nog niet.

  • gerben5

    Of het nou appels of peren zijn, meer of minder dan vraag gestuurd produceren is het niet. Trouwens restproduct pulp brengt per ton al meer op dan de teler krijgt voor zijn bieten. Komt alleen 2x transport bij

Of registreer je om te kunnen reageren.