Home

Achtergrond

Open einden in GLB-plan voer voor discussie

Minder bureaucratie, en meer doelgerichtbeleid, met oog voor innovatie, verjonging van de sector en een kringlooplandbouw. Die richting in het gemeenschappelijke landbouwbeleid krijgt grote steun. Het grote aantal open einden in de woensdag door de Europese Commissie geschetste uitgangspunten belooft een fikse discussie op zowel het niveau van de lidstaten als daarbuiten.

In een eerste reactie op de GLB-plannen zegt een woordvoerder van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit dat het positief is dat wordt ingezet op vereenvoudiging, vermindering van controlelasten en dat de Commissie meer ruimte en vrijheid wil laten voor lidstaten. Volgens het ministerie is vereenvoudiging en hervorming van het GLB noodzakelijk, omdat het voor boeren en landen te moeilijk is geworden. Nationale invulling van het beleid sluit aan bij afspraken in het regeerakkoord.

Volgens het ministerie gaan innovatie en marktoriëntatie hand in hand. Versterking van de boer in de keten en een bijdrage aan het klimaat- en milieubeleid horen daarbij, aldus het ministerie. Boeren moet steun krijgen bij grote prijsschommelingen.

‘Doelgericht en uitvoerbaar beleid, daar is iedereen bij gebaat’

Woordvoerder Bas Belder van ChristenUnie/SGP is in een eerst reactie positief over de inzet om innovatie en kennis een kernelement van het nieuwe landbouwbeleid te maken. Doelgericht en uitvoerbaar beleid, daar is iedereen bij gebaat, vindt hij. Belder noemt ook het belang van de hernieuwde aandacht voor jonge boeren en bedrijfsopvolging.

Maatwerk is een stap in de goede richting, reageert Annie Schreijer-Pierik (CDA). Maar zij is beducht voor de nationale bevoegdheden en de controle daarop. Ze vraagt zich af of de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit daar wel op toegerust is.

Jan Huitema (VVD) juicht toe dat de Europese Commissie voortgaat op het marktgerichte pad. Volgens hem is een te groot deel van het inkomen van de Europese boer bepaald door subsidies. Hij zegt dat er voor gewaakt moet worden dat met nationale invulling een oneerlijke concurrentie tussen landen zal gaan optreden.

Europees Commissaris Jyrki Katainen (Bannen, Groei, investeringen en Concurrentievermogen) zei woensdag op de persconferentie dat behoud van de interne markt van levensbelang is. “Niemand wil naar een situatie met oneerlijke concurrentie.”

Hogan: geen renationalisatie landbouwbeleid

Hogan voegde daar aan toe: “Er is geen sprake van renationalisatie van landbouwbeleid. Landen krijgen niet meer macht, maar meer verantwoordelijkheid door op nationaal niveau met eigen invulling de Europese gemeenschappelijke doelen te realiseren. We kunnen van Finse en Griekse boeren niet verlangen dat ze dezelfde landbouwsystemen gebruiken.”

Verlaging van administratieve lasten klinkt Huitema als muziek in de oren. Hij hoort in Hogans woorden ook de wens om het boetesysteem bij de directe steun om te zetten in een systeem met meer financiële stimulansen. Het huidige systeem kent soms extreme kortingen op steun, bij relatief kleine overtredingen. Kringlooplandbouw en een nationale invulling biedt wellicht mogelijkheden om het systeem van mineralen aan- en -afvoer nieuw leven in te blazen, denkt de VVD‘er.

De Europese Commissie heeft wel ideeën geschetst, maar de praktische uitwerking is onduidelijk – zeker als dat per lidstaat gaat verschillen. Huitema hoopt dat er een afstemming komt tussen de lidstaten over hun aanpak. Europees landbouwcommissaris Hogan heeft daarop ook gedoeld.

Geen bedragen over maximale steun per boer

In de woensdag gepresenteerde plannen staan geen bedragen meer over een maximale steun per boer, die in een eerdere uitgelekte versie wel stonden. Hogan zei dat Europees Commissaris Güther Oettinger (begroting en personeelszaken) hem nadrukkelijk verboden heeft bedragen te noemen.

Huitema zegt daarover dat de omvang van het bedrijf niet bepalend moet zijn. “Een grote boer kan grote bijdragen voor milieu en klimaat doen, daar mag hij ook voor worden beloond. Wel van belang is dat het geld ook echt bij de boer terecht komt en niet bij de grondeigenaar”, zegt hij.

Schreijer-Pierik benadrukt dat het niet zo kan zijn dat 80% van de betalingen terecht komt bij 20% van de boeren. Wat Schreijer betreft komt er een subsidieplafond van € 60.000 tot € 100.000 zoals in een eerdere uitgelekte versie van de plannen stond.

De Europese koepel van landbouworganisaties en coöperaties (Copa-Cogeca) verwelkomt een echte vereenvoudiging, maar wil dat nog wel zien gebeuren.

Tijdpad nieuw GLB

De voorstellen van de Europese Commissie zijn woensdag 29 november in het Europees Parlement gepresenteerd en zullen volgende maand aan de lidstaten worden voorgelegd.

In de maanden daarna wordt het plan verder uitgewerkt. De Europese Commissie wil daarover in gesprek met parlement, lidstaten en de belangrijkste partijen in het veld. Hogan zegt de uitkomsten van de consultatie eerder dit jaar van groot belang te vinden. Een grote meerderheid van de Europese burgers is voor behoud van directe steun en verlangt in ruil daarvoor van boeren naast voedselproductie ook een inzet op gebied van klimaat en milieu.

Pas deze zomer wetsvoorstellen

De echte wetgevingsvoorstellen zullen in de loop van komende zomer komen, nadat het meerjarig financieel kader (MFK) in de Europese Unie is vastgelegd. De verwachting is dat de Europese Commissie dit MFK in mei 2018 presenteert.

Of registreer je om te kunnen reageren.