Home

Achtergrond 8 reacties

Fosfaat wordt straks duurder

Een gefaseerde afbouw van het zware metaal cadmium in fosfaatkunstmest. Dat wil het Europees Parlement. Dat betekent dat meer fosfaat uit Rusland zal worden geïmporteerd.

Het Europees Parlement wil strenge normen voor het zware metaal cadmium, dat in fosfaatkunstmest zit. De cadmiumgehaltes moeten gefaseerd terug naar maximaal 20 milligram per kilo in 2033. Op dit moment komt ongeveer 60% tot 70% van alle fosfaat die in Nederland en in Europa gebruikt wordt, uit Marokko en de Westelijke Sahara. Daar zijn cadmiumgehaltes van 100 tot 400 milligram toegestaan. Als de plannen van het Europees Parlement doorgaan, is fosfaatkunstmest met zulke cadmiumgehaltes straks niet meer toegestaan. Rusland plukt daar als alternatieve ‘fosfaatbron’ met lagere cadmiumgehaltes de vruchten van.

In Nederland zijn de normen voor fosfaatkunstmest al erg streng. Niettemin zullen ook de telers hier straks meer voor een product als tripelsuperfosfaat moeten betalen.

De strengere cadmiumnorm raakt vooral Europese akkerbouwers in de portemonnee. In Nederland zijn de normen voor fosfaatkunstmest al erg streng. Niettemin zullen ook de telers hier straks meer voor een product als tripelsuperfosfaat moeten betalen. De reden is simpel: er zijn nu al weinig ‘bronnen’. Verreweg het meeste product – waar bij de fosfaatproductie ook cadmium vrijkomt – komt of uit China of uit Marokko/Westelijke Sahara, op grote afstand gevolgd door de VS en Zuid Afrika en daar komen Tunesië, Jordanië en Rusland weer achteraan, aldus cijfers van US Geological Survey.

De Russische fosfaatmijnen blijven over

Als Noordwest-Afrika vanwege hoge cadmiumgehaltes wegvalt, blijven er weinig smaken over. China en de VS zijn logistiek gezien prijzig en in Tunesië en Jordanië zijn de gehaltes ook relatief hoog. Dan blijft Rusland – dat lagere cadmiumgehaltes heeft – met zijn fosfaatmijnen over. Importeurs vinden het lastig om aan te geven wat de precieze gevolgen hiervan voor de Nederlandse boer zullen zijn. Maar afhankelijkheid van één land is altijd een risico. Bovendien is nu al een Russisch importtarief van 4,8% van kracht.

Cadmiumgevaar hier zeer beperkt

Jaap Uenk, sectievoorzitter meststoffen van Cumela, juicht de plannen van het Europarlement toe, maar plaatst ook een kanttekening: “In Nederland zijn we al veel verder dan in de rest van Europa. Fosfaatkunstmest is hier al enorm teruggedrongen. Het meeste fosfaat wordt via dierlijke mest aangevoerd.” Uenk wil de problematiek niet bagatelliseren, maar wijst ook op de strenge Nederlandse gebruikersnorm die er al is, dit in tegenstelling tot een Europese norm op dat vlak. “Die norm voorkomt al een teveel aan zware metalen als cadmium. Schadelijke hoeveelheden kan ik me daarom nauwelijks voorstellen.”

Dierlijke mest

Dat beeld komt ook naar voren uit een effectbeoordeling van het voorstel voor een nieuwe Europese Meststoffenverordening door Wageningen UR in 2016. Daaruit blijkt dat het risico van cadmium en de gehaltes ervan zeer beperkt zijn. Ook al omdat in Nederland vorig jaar 79% van het fosfaat uit dierlijke mest kwam. Slechts 9% bestond nog uit minerale meststoffen ofwel kunstmest. De rest betrof overige (organische) meststoffen.

CBS-cijfers laten ook zien dat het aantal kilo’s fosfaat in kunstmest in Nederland fors is afgenomen.

CBS-cijfers laten ook zien dat het aantal kilo’s fosfaat in kunstmest in Nederland fors is afgenomen. In 1998 ging het om 68,7 miljoen kilo fosfaat in kunstmest. In 2010 was dat nog maar 29,8 miljoen kilo. Daarna liep het verder terug naar 9,1 miljoen kilo in 2015. Dat was bovendien het omschakeljaar in derogatie. Een verdere daling in 2016 en 2017 is kortom waarschijnlijk.

Laatste reacties

  • veelust

    We hebben in Nederland fosfaatwetgeving omdat we een fosfaat overschot zouden hebben, (te) lage gebruiksnormen, we zijn de bodem aan het uitmergelen,De PAL getallen van de bodem hollen achteruit.Er komt een tijd dat weeen tekort krijgen en daarmee heel afhankelijk worden van andere landen bijvoorbeeld Rusland.Er wordt volgens mij wel eens vergeten dat fosfaat een onmisbaar grondstof is en hoop dan ook dat beleidsmakers dat ook eens mee nemen in het te maken beleid en dat achterlijke beleid waar ze nu mee bezig zijn eens loslaten.Fosfaatwetgeving, Fosfaatrechten, achterlijk beleid.

  • veelust

  • oorspronkelijk

    bij lage p getallen meer mesten
    het teveel van vroeger moet ook opgenomen worden

  • alco1

    Juist @veelust. "Achterlijk beleid".

  • Bennie Stevelink

    Ieder voordeel heeft een nadeel. Maar ieder nadeel heeft ook een voordeel.
    Het voordeel van duurdere kunstmestfosfaat is dat dierlijke mest aantrekkelijker wordt. Zowel in binnen- als buitenland.
    Het tweede voordeel is dat terugwinning van fosfaat uit het riool meer aandacht zal krijgen en eerder financieel haalbaar wordt. Dit zou een grote stap zijn in het meer circulair maken van de landbouw.

  • oorspronkelijk

    soms denk ik
    oude tijden herleven
    ontkennen was toch van links
    nu ontkent iedereen maar schuwt links
    vroeger meegemaakt:ontkenning op een voeder analyse avond
    hoe kan er zand in mijn kuil komen ik boer op klei
    zo ook met fosfaat tekorten
    verhoogde gehaltes in grondwater die uitspoeling blootleggen
    moeten door efficiëntie voorkomen worden
    uitspoeling is verloren en dat van het belangrijkste mineraal voor leven
    wel moet het beleid relatie houden met de praktijk

  • Peet1212

    Ben het helemaal met Bennie eens dat we naar circulaire landbouw moeten en dat komt ook steeds dichterbij omdat grondstoffen van ver steeds moeilijker te verkrijgen zijn door uiteenlopende redenen en grondstoffen die we zelf hebben (mest) steeds beter gebruikt (verwerkte mest, spuiwater) kunnen worden ingezet.

  • wvdweijden1

    Wat het artikel niet noemt is dat in Nederland veel fosfaat wordt toegevoegd aan mengvoer. Dat fosfaat komt nu al uit grotendeels Rusland, juist vanwege het lage cadmiumgehalte.
    Als straks de Europese vraag naar fosfaat uit Rusland gaat toenemen, zal niet alleen de prijs van fosfaatkunstmest maar ook die van veevoer gaat stijgen.

    Die grotere afhankelijkheid van Rusland is overigens knap riskant. Maar Marokko zal koortsachtig naar technieken gaan zoeken om zijn fosfaat te zuiveren van cadmium. Ook dat zal de prijzen van fosfaat, kunstmest en veevoer opdrijven. Wat inderdaad een stimulans zal zijn voor recycling van fosfaat in de EU.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.