Home

Achtergrond 2 reacties

Ruzie of ingevoerde soja wel of niet duurzaam is

Volgens milieuorganisaties wordt in Nederland nog op grote schaal onverantwoorde soja gebruikt.

De veevoersector is het hier, als grootste verbruiker, niet mee eens. Volgens brancheorganisatie Nevedi is alle soja, die haar leden inkoopt, duurzaam geproduceerd. Het verschil tussen de 2 zit vooral in de definitie van verantwoord.

Nederland importeert veel soja

Nederland is geen China maar behoort toch tot de grotere importeurs van soja wereldwijd. Een groot deel gaat via de havens naar bestemmingen elders in Europa. Maar toch wordt een flink deel in Nederland verwerkt en dan voornamelijk in veevoer. De sojahandel is niet onomstreden. Vroeger kwam de meeste soja uit de VS, maar anno 2016 is Brazilië hofleverancier. De groei van de Braziliaanse sojateelt is gepaard gegaan met grootschalige ontbossing.

Ontbossing door sojateelt

De ontbossing werd aangekaart door milieuorganisaties en de industrie reageerde door met een Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja (RTRS) in kaart te brengen aan welke voorwaarden duurzame sojateelt moet voldoen. Deze eisen zijn ondergebracht in het RTRS-certificeringsschema. RTRS-gecertificeerde soja mag niet afkomstig zijn van recent ontbost gebied, de arbeidsvoorwaarden voor landarbeiders moet in orde zijn, evenals zaken als middelengebruik.

Convenant om foute soja te weren

Eind 2011 ondertekenden vertegenwoordigers van de Nederlandse veevoersector, supermarkten, de veehouderij en LTO Nederland een intentieverklaring om foute soja in Nederland uiterlijk in 2015 uit te bannen. Duurzame soja werd gedefinieerd als RTRS- of gelijkwaardig gecertificeerde soja. Volgens een coalitie van milieuorganisaties waaronder het Wereld Natuur Fonds (WNF) en Milieudefensie, is het doel bij lange na niet gehaald.

Twee derde van de soja die in Nederland wordt verbruikt, aldus de coalitie, is niet aantoonbaar duurzaam geproduceerd. Dit is vooral te wijten aan het achterblijven van de varkens- en pluimveesector: hier was het gebruik van verantwoorde soja minder dan 10%. In de zuivel wordt dan weer louter gecertificeerd duurzame soja gebruikt. Maar Nederland als land speelt volgens Tamara Mohr van het secretariaat van de sojacoalitie in elk geval niet.

Twee derde van de soja die in Nederland wordt verbruikt is volgens de coalitie niet aantoonbaar duurzaam geproduceerd. Dit is vooral te wijten aan het achterblijven van de varkens- en pluimveesector.

'In Zwitserland 94% soja verantwoord'

Zwitserland, bijvoorbeeld, doet het volgens Mohr veel beter: in 2015 was daar 94% van de geïmporteerde soja verantwoord. Ook Zweedse organisaties kwamen hun afspraken voor 100% verantwoorde soja na, aldus de coalitie. De Nederlandse veevoerindustrie is het bij monde van brancheorganisatie Nevedi oneens met de analyse. Volgens haar eigen voerenquête is alle soja die bedrijven als ForFarmers of De Heus dit jaar kochten, zo’n 850.0000 ton, duurzaam geproduceerd.

De kwestie draait erom wat je als RTRS-equivalent beschouwt. Nevedi vindt dat de richtlijnen van de Europese veevoerindustrie, de Fefac Soy Sourcing Guidelines, een goede onafhankelijke benchmark vormen om te kijken of een schema voldoet of niet. Inmiddels zijn naast RTRS zelf onder meer Proterra en programma’s van grote handelsondernemingen als Cargill, ADM en Bunge goedgekeurd. De sojacoalitie vindt deze programma’s onder de maat.

Soja-oogst in de VS, september 2014. <br /><em>Foto: Henk Riswick</em>
Soja-oogst in de VS, september 2014.
Foto: Henk Riswick

Amerikanen vochten lang tegen Europese aanpak

In de praktijk zit het conflict vast op zaken als definities en de wijze van rapporteren. De Fefac-richtlijnen zijn een praktische aanpak, aldus Nevedi, maar eigenlijk ook een pragmatische omgang met de onwil van een groot deel van de industrie allemaal naar dezelfde standaard te gaan en een deel van de autonomie op te geven. Zo vochten de Amerikanen lang tegen de ‘Europese’ aanpak.

Volgens de US Soybean Export Council die de sector vertegenwoordigt, zijn veel RTRS-eisen niet van toepassing op de VS. Waarom over ontbossing rapporteren als er geen regenwoud is? Waarom met veel papierwerk aantonen dat je inheemse volkeren niet schaadt, als er geen inheemse volkeren zijn? Uiteindelijk pasten de Amerikanen hun duurzaamheidsprogramma toch op punten aan, omdat ze niet alleen van China afhankelijk willen zijn.

Het is water bij de wijn die de sojacoalitie weigert te slikken.

Laatste reacties

  • moi !

    Hoezo is zoveel soja uit America of midden America duurzaam?

  • John*

    wat boeit het nu of we hier wel of geen duurzame soja pakken? als de wereldmarkt om meer Soja vraagt gaat er gewoon een stuk oerwoud om. De wereldbevolking gaat nog groeien met 20%.. dus nog vele hectares oerbos die omgaan. helaas.

Of registreer je om te kunnen reageren.