Boerenleven

Achtergrond 14 reacties

‘Boeren balen meer van kwaaltjes dan van overheid’

Afnemend werkplezier verklaren door toenemende regelgeving is te makkelijk, vindt coach Jan van der Zee. ‘Vaak zit er iets anders achter.’

Hij is niet van boerenkomaf; zijn vader was mollenvanger en handelde in mollenvellen. Jan van der Zee leerde de kneepjes daarvan al vroeg en kwam zodoende dagelijks bij boeren op het erf. Hij raakte betrokken en gefascineerd door de landbouw en vond er zijn werk in als coach en mediator. Inmiddels loopt hij al 33 jaar mee. In die jaren zag hij het speelveld van boeren veranderen. Ook boeren zelf veranderden, onder andere hun werkplezier nam af, aldus Van der Zee.

Meeste boeren zijn geen praters

Door toenemende wet- en regelgeving zeker?

“Dat is te makkelijk gezegd. Boeren roepen dat vaak wel, maar meestal zit er iets anders achter. Iets persoonlijks, iets waarover je niet zo makkelijk praat, want de meeste boeren zijn geen praters als het gaat om hun gevoelens. Afgeven op de wet- en regelgeving is makkelijker en als je dat maar vaak genoeg doet, ga je ook geloven dat dat het werkelijke probleem is.”

Lees verder onder de foto.

Jan van der Zee (55) woont in Aalten (Gld.) en is agrarisch coach en mediator. Tevens spreekt hij regelmatig als lekenpreker, een soort gastpredikant, overal in het land. - Foto: Hans Prinsen
Jan van der Zee (55) woont in Aalten (Gld.) en is agrarisch coach en mediator. Tevens spreekt hij regelmatig als lekenpreker, een soort gastpredikant, overal in het land. - Foto: Hans Prinsen

Maar dat is niet zo?

“Vaak niet. Laatst gaf ik een paar workshops bij studiegroepen. Daar gaat het vaak over de cijfers van een bedrijf, maar nooit over de vraag of je er nog wel lol in hebt. Het maakte veel los en ik heb er zelf ook iets van geleerd. Waar boeren echt van bleken te balen, is dat ze ouder worden en allerlei kwaaltjes krijgen. Je staat stram op en je weet dat je die dag gewoon weer aan het werk moet en dat nog jarenlang. Het aantal opvolgers neemt af, dus het vooruitzicht op iemand die je werk gaat overnemen, is er niet. Nou, dat tast je werkplezier behoorlijk aan. Het zit ze echt dwars.”

Maar zeg je nou dat die wet- en regelgeving geen invloed heeft?

“Het staat als domper van werkplezier niet op nummer 1, maar het heeft natuurlijk wel invloed. Vooral dat veel van die regels onlogisch zijn. Als veehouder moet je koeien wegdoen omdat je anders te veel fosfaat produceert, en op een groot muziekfestival wordt de urine van bezoekers opgevangen zodat het fosfaat eruit gehaald kan worden om er kunstmest mee te maken.

Ook de rigide houding van de overheid zit boeren niet lekker. Ik was eens op een bedrijf dat de mais eraf had en vanwege het slechte weer even wachtte met het inzaaien van een vanggewas. Toen werd er net gecontroleerd en was die boer de sjaak. Hij kreeg € 15.000 boete omdat hij de regels had overtreden. Dat is bizar, natuurlijk. Je wordt neergezet als crimineel en ik snap goed dat boeren daar last van hebben. Nog een voorbeeld, mag dat?”

Als je boeren stuk wilt krijgen, moet je gezonde dieren laten afmaken

Vertel.

“De geitensector. In het voorjaar worden er duizenden lammetjes geboren. Bedrijven komen daarvoor vaak hokruimte te kort. Omdat er varkensbedrijven leegstaan, stallen sommigen die lammeren daar tot ze weg kunnen. Dat gebeurt, waarom ook niet? Er zitten op die lege bedrijven gewoon nog vergunningen en fosfaatrechten en alles, dus wat maakt het uit? Maar net nu, in deze tijd, gaan gemeenten handhaven in het kader van de ‘geitenstop’ en moeten er duizenden lammeren worden afgemaakt omdat er regels worden overtreden. Als je boeren stuk wilt krijgen, moet je gezonde dieren laten afmaken.”

En dan is het advies van de coach: kop op, richt je op datgene waar je wel invloed op hebt. Is dat niet een beetje simpel?

“Als coach rouw ik mee, want het is echt rouwen wat je dan doet. Dat mag ook, verdriet en rouw mogen er zijn. Maar je moet er niet in blijven hangen, want dan kom je niet verder.

Ik zeg altijd: tranen zijn goed, ze maken schoon. Als je gelooft in jezelf, jezelf als oplossing ziet en niet als probleem, dan kun je ook na een moeilijke tijd weer verder. Ik heb het vaak gezien, boeren zijn echte krachtpatsers. Ze redden het altijd, ook al denken ze eerst van niet.”

Van doormodderen word je echt doodongelukkig

Kwaaltjes en de overheid; nog meer zaken die boeren het werkplezier ontnemen?

“Ziek vee. Maar zeggen dat ze daarmee zitten, dat doen ze niet. Ze zijn bang dat anderen denken dat ze een slechte boer zijn. Onmacht over je ondernemerschap is trouwens ook een bron van verminderd werkplezier. Sommige boeren zijn prima vaklui, maar niet zulke goede ondernemers. Vroeger kwam je daar wel mee weg, nu niet meer. Dan loop je vast en heb je er geen plezier meer in.

Wat je daaraan kunt doen? Het ondernemerschap leren. En anders stoppen. Dat klinkt rigide, maar van doormodderen word je echt doodongelukkig.”

Lees verder onder de tweet.

We moeten het nog even hebben over de kritiek van burgers.

“Boeren weten wat ze waard zijn en de meesten prikken echt wel door alle kritiek heen. En als ze er soms toch doorheen zitten, dan houd ik ze voor dat ze anders naar zichzelf moeten kijken. Het grootste probleem in de wereld is honger. Daar moet een oplossing voor komen en boeren maken daar deel van uit. Krijg je door burgers het gevoel dat je een probleem bent? Dat ben je niet, je bent juist een deel van de oplossing. Als je je dat realiseert, dan word je weer weerbaar. En trots. Maar soms zou ik willen dat boeren wat minder trots waren.”

Hoezo?

“Dan zouden ze eerder hulp inschakelen. Ze denken als het thuis niet lekker loopt: ‘we kunnen het zelf wel’. Daardoor kom ik meestal te laat. Het gebeurt maar zelden dat ik een relatie kan redden, meestal is er al te veel gebeurd en gezegd. Het enige dat ik dan nog kan doen, is damage control, de schade beperken. Dat zie ik niet als persoonlijk falen van mij als coach, maar ik baal er wel van.”

Er is dus best veel dat het werkplezier van boeren vergalt. Waar worden ze wel blij van?

“Als ik ze dat vraag, dan gaan hun ogen glimmen. Dan verandert de sfeer van kommer en kwel in plezier en een biertje. Boeren worden blij van de vrijheid om zelf hun dag in te kunnen delen, van het buitenaf wonen, van de afwisseling en het werken met planten en dieren. Dat is echt hun passie. En ze worden blij van het besef dat ze geen probleem zijn maar deel uitmaken van een oplossing. Ik zou boeren willen adviseren: ga elke dag even voor de spiegel staan en zeg tegen jezelf dat je van waarde bent. Het werkt echt.”

Lees ook: Advies van coaches: relativeer negativiteit

Laatste reacties

  • helbrich

    Mooi verwoord Jan

  • agratax.1

    Een goede analyse van de veel problemen die een boer kan tegen komen en de oplossingen liggen zeker in de "patient" zelf.
    Waar ik het meeste moeite mee heb is de steeds terug kerende uitlatingen m.b.t. het mondiale voedselprobleem. Dit kunnen wij als boer nooit oplossen omdat de hongerende mensen geen geld hebben om eten te kopen en de rijken der aarde hun goede gronden en waterbronnen hebben opgekocht van de doorgaans op geld beluste elite, hiermee is de voedselbron van deze arme sloebers hen ontnomen. Ze zijn bestolen en nu, wachten tot het voedseloverschot uit de rijke landen wordt binnen gevaren, helaas nu staat weer de lokale elite op de kade met een inklaringsrekening en andere heffingen om zijn vermeende deel binnen te harken. Is het ons menens om het hongerende deel van de mensheid aan voedsel te helpen dan zullen de grote moderne kolonisatie moeten stoppen en deze mensen helpen hun productie te verbeteren. Hier is meer voor nodig dan een donatie van zaden, kunstmest etc. en een teelt beschrijving. Eten cadeau geven lost het probleem niet op!!!

  • Alta Nederland

  • cor vroege

    Het grootste probleem is dat mensen die menen er verstand van te hebben op de stoel van de boer willen gaan zitten en daar wordt je schijtziek van,er gaan teveel mensen mee bemoeien,(ambtenaartjes dus)die er allemaal van mee willen eten en zo houden we elkaar allemaal aan het werk.DOORSLAAN NOEMEN WE DAT!!!

  • Mbmb

    Kan best zijn dat een boer gebaat is bij een coach, alhoewel die ook geen verstand van boerenzaken heeft. Grootste probleem is dat jan en alleman die niets maar dan ook niets van boeren snapt een enorme mening heeft. Daarbij een overheid die ook handelt als kip zonder kop en de macht in handen heeft. Dan mag je 80 uurtjes werken en als je op de tractor zit krijg je de woede van de fietsende medeburger over je heen. Tel daarbij de acties van de dierenextremisten op en het lijkt me vrij duidelijk waarom boeren een stuk minder leuk is geworden, en daar verandert een coach niets aan.

  • Gradje 1966

    Iedereen wil een boer helpen als ze er aan kunnen verdienen en dat is met een coach ook . En deze personen zijn goed in problemen maken van een scheet een donderslag maken . Oplossingen heb ik nog niet veel gezien van dat soort

  • kanaal

    vraag je maar eens af waarom er weinig opvolgers zijn.

  • Firma Vellenga

    Persoonlijk kijk ik steeds meer naar de uiers van de koe. Met het idee dat we daar al die mensen voor moeten betalen. Ambtenaren, overheid, boekhouder, supermarkt, melkfabriek, dierenarts etc. etc. Ik krijg steeds meer medelijden met de koe. Dat kan zo'n beestje toch allemaal niet voor elkaar krijgen

  • Maas1

    Jan hoe krijg je het er uit,boeren zijn geen ondernemers werkelijk je begrijpt er niets van.En ik ga jou ook echt niet voor kauwen hoe het wel zit,daar begrijp jij niets van daar moet je boer en of ondernemer voor zijn.Die een netwerk met elkaar verbind en een bedrijf in de lucht houd in een wereld die om hem heen aan het shaken is!

    https://youtu.be/WaLXzn_ApAA

  • GJ Bunt

    Je hebt handelaars en contactboeren...

  • koestal

    Zoveel mogelijk koeien melken is voor vele boeren een ideaal,staan soms uren te melken totdat ze klachten krijgen.

  • el

    Begin maar op de lagere school met de kinderen te vertellen hoe belangrijk de agrarische sector is voor het voortbestaan van de mensheid!

  • massy

    Mag een boer ook wat verdienen want daar wordt in dit verhaal niet over gepraat al diegenen die het dan zogenaamd weten hebben zelf een dik loon om dit te komen vertellen maar een boer heeft hier in nederland schijnbaar niet het recht op een eerlijke boterham en als dat het geval is zullen er al een hoop problemen opgelost zijn.

  • frederik herman

    boer ben je ooit geworden om je bedrijf naar eigen inzicht te runnen, er het beste uit te halen. zonder regels,wetten van nitwitten waren vele problemen er nu niet eens. de hele wereld is een verdienmodel voor de allerrijksten!!!! boeren visie ontbreekt doordat je niet meer over de schuttingen{regels,wetten}kunt kijken,dus moet je wel onzin volger blijven!

Laad alle reacties (10)

Of registreer je om te kunnen reageren.