ANP-55527712_web

Boerenprotest

Lees in dit dossier al het nieuws, achtergronden en interviews rondom het boerenprotest.

Terug naar dossier
Boerenleven

Achtergrond 29 reacties

Massapsycholoog: boerenprotest is fantastisch gelukt

Sociaal psychologisch onderzoeker Hans van de Sande duidt de boerenprotesten. “Iets proberen te doen aan je situatie, voelt goed.”

Het voelt goed om eindelijk eens iets te dóen. Om zelf aan het roer te staan en niet meer lijdzaam het beleid te ondergaan. Zo omschreven boeren hun deelname aan de grootschalige demonstraties bij het RIVM, op het Haagse Malieveld en bij de verschillende provinciehuizen.

Demonstreren is iets dat in de mens zit ingebakken.

Op de stoep van het Groningse provinciehuis zei een van de deelnemers met rode traanogen voor een draaiende tv-camera: “Vandaag zijn wij de baas en we gaan hier niet weg voor wij onze zin hebben.” Het liep anders daar in Groningen, maar het geeft weer hoe de boeren erin staan: iets proberen te doen aan je situatie, voelt goed.

Lees verder onder de foto

Hans van de Sande: "Iets proberen te doen aan je situatie, voelt goed." - Foto: Hans van de Zande
Hans van de Sande: "Iets proberen te doen aan je situatie, voelt goed." - Foto: Hans van de Zande

Psychologie van de massa

“Dat is volstrekt begrijpelijk”, legt Hans van de Sande uit. Als sociaal psychologisch onderzoeker aan de Universiteit Groningen verdiepte hij zich onder meer in de psychologie van de massa. “Demonstreren is iets dat in de mens zit ingebakken. Het is het idee dat als je iets wilt bereiken, je er het beste met een grote groep op afgaat. Dit mechanisme is de motor achter oorlogsvoering, supportersgedrag maar ook achter de boerenprotesten. Altijd zie je dan dat mensen het idee krijgen: kijk, wij zijn met een grote groep, wij zijn machtig.”

Boeren willen met hun protesten laten zien: hee, wij zijn er ook nog.

Hij grijpt hierbij terug op de evolutie: “Als in de oertijd een stam werd aangevallen, moesten de stamleden zich in grote groepen verdedigen. Als ze een andere stam wilden aanvallen, hadden ze de meeste kans op succes als ze er met een grote groep op afgingen. Je ziet het niet alleen bij mensen; apen vertonen hetzelfde gedrag. Het is niet iets uitzonderlijks en de evolutie heeft vooral mannen geselecteerd die het doen. Vrouwen opereren ook wel in grote groepen, maar meestal is hun rol meer ondersteunend.”

Machtige trekkers

Volgens de onderzoeker is protesteren een reactie op het idee aangevallen te worden. Hoe minder goed je vertegenwoordigd bent in de regering, hoe meer je de behoefte kunt voelen om van je te laten horen. “Boeren willen met hun protesten laten zien: hee, wij zijn er ook nog. Nou, dat is fantastisch gelukt. Ze hadden er natuurlijk nog een heel machtig middel bij: de trekker. Reken maar dat trekkers indruk maken. Ze wekken ontzag en daarmee ook sympathie.”

Zelfverzekerder met trekker

Van de Sande vervolgt: “Voor boeren zelf had die trekker als effect dat ze zich zelfverzekerder voelden. En de kijkers vonden het ook wel mooi, die trekkers zorgden voor waanzinnig goeie PR. Dat er dan een paar boeren uit de band springen, ach ja, dat zij dan zo.” Hij doelt op de boeren die door dranghekken reden, wegafzettingen negeerden en op de boer die in Groningen met zijn trekker een deur van het provinciehuis forceerde, waarna een grote groep probeerde binnen te dringen. “Zulke dingen gebeuren overal bij massabijeenkomsten, sommigen laten zich dan wat meeslepen door het moment.”

Je stemt je gedrag af op de rest en zo gaat het tijdens protesten ook.

‘Gewelddadig gedrag is erg besmettelijk’

Van de Sande verklaart dat door de diepmenselijke wens om gedrag op elkaar af te stemmen. “Als jij gaat winkelen, probeer je in te schatten hoe anderen erbij lopen en dat doe je dan ook ongeveer zo. Als een cabaretier een grap maakt waar iedereen om moet lachen, lach je zelf ook mee, zelfs al heb je de grap niet begrepen. Je stemt je gedrag af op de rest en zo gaat het tijdens protesten ook. Als tijdens voetbalrellen één iemand begint met stenen gooien, beginnen anderen stenen uit het trottoir te trekken om mee te doen. Rijdt er één boer door de hekken, dan rijdt er meteen een hele groep achteraan. Gewelddadig gedrag is erg besmettelijk.”

Lees verder onder de foto

Van de Sande: "Demonstreren is iets dat in de mens zit ingebakken. Het is het idee dat als je iets wilt bereiken, je er het beste met een grote groep op afgaat." - Foto: Roel Dijkstra
Van de Sande: "Demonstreren is iets dat in de mens zit ingebakken. Het is het idee dat als je iets wilt bereiken, je er het beste met een grote groep op afgaat." - Foto: Roel Dijkstra

Gedragsregels binnen subgroepen

Daarbij zijn er volgens hem binnen de subgroepen wel degelijk gedragsregels, niet alles kan zomaar op elk moment en in elke situatie. “Voetbalhooligans kunnen op hun werk hele fatsoenlijke jongens zijn maar als ze afspreken om te gaan rellen, gaan ze helemaal los. Zo kan een boer thuis misschien wel geen vlieg doodslaan, maar in Den Haag de dranghekken omverrijden.”

‘Geweld viel wel mee’

Toch beoordeelt Van de Sande het ’boerengeweld’ tijdens de protestacties als matig. “Stedelingen in Nederland hebben over het algemeen veel minder remmingen dan plattelanders als ze uit de band springen. Kijk naar de Zwarte Cross, een echt plattelandsgebeuren. Het is er een wilde bende maar het loopt nooit uit de hand.”

Alles overziend waren de boerenprotesten volgens de socioloog uiterst succesvol. “Protesteren is een vorm van communicatie. Boeren hebben nu duidelijk laten weten dat ze er zijn en enkele provincies zegden daarop toe de regelgeving opnieuw te gaan bekijken.”

Meer zelfvertrouwen en hoop

Bij de boeren hebben die effecten voor meer zelfvertrouwen en hoop gezorgd. Hoop dat er iets gaat veranderen aan de knellende regelgeving, die maakt dat hun inkomens en hun toekomst onder druk staan. Van de Sande: “Het leven is niet eenvoudig. Voor niemand niet en voor boeren al helemaal niet.”

Al het nieuws, achtergronden en interviews over de boerenprotesten vind je in dit dossier.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Wat mij het meest opviel was dat de boeren zo welbespraakt waren. Verstandige praat van nette mensen.

  • Alco

    Maar wel de opmerking van mij erbij dat massa protest nooit mag leiden tot inwilligen van eisen.
    Daar hebben de provincies die niet buigden gelijk in.
    Maar deze betoging ging om het gehoord willen worden dat alles er zomaar niet doorgedrukt kan worden.
    En dat zouden die tegen provincies ook moeten begrijpen

  • Sjefo

    Alco, 😂😡

  • De provincies proberen beslag te leggen op rechten die een ander toebehoren volgens mensen die er verstand van hebben (Europees recht)

  • Henk.visscher

    klopt Alco en daarom moeten we niet hoogmoedig worden en de organitoren moeten goed luisteren wat er leeft bij de boeren, want nog een actie is voor velen een brug te ver, althans voorlopig, en als je het dan wel doet en de groep is dan gehalveerd, dan bereik je het tegenovergestelde effect

  • Firma Vellenga

    farmerbn dat vond ik ook. Ik heb uren kunnen luisteren naar al die welbespraakte boeren. Wat zijn het eigenlijk aardige mensen.

  • @Henk Ik denk dat de groep minstens zo groot is de volgende keer, aangesloten met de bouwwereld. Ze zullen de gehele economie niet laten klappen, iets waar ze wel al mee bezig zijn de linkse rakkers.
    De normverhoging moet er door en is stevig te onderbouwen met cijfers van een juist verbeterde natuur !!
    Europees wordt je geen strobreed in de weg gelegd...
    De norm is simpelweg veel te laag in de richtlijn gezet, dit vermeerderd met plantensoorten die er niet eens waren. met dank aan SBB & NM de grootste subsidieslurpers van het land (1.1 mlrd.)
    vrgr René

  • 306lsa

    🚜🚜🚜🚜🚜🚜👍👍👍

  • Henk.visscher

    17,44 ja als je het doet samen met de bouw dan heb je gelijk maar als we weer zelf een actie doen dan niet, tenzij dat de overheid straks met beleid komt waarin niet naar ons is geluisterd. Heb tot nu toe steeds meegedaan, maar er moet wel eerst weer iets op tafel komen voordat ik mee ga
    en als er weer met ons word gesold, dan ben ik er bij

  • Alco

    De veganisten hadden een mooi plannetje gesmeed om de bouw en industrie de landbouw te laten saneren.

  • kleine boer

    30 okt is de volgende datum samen met bouw en grondverzet

  • Henk.visscher

    doe de zorg en het onderwijs er ook maar bij, weg met die burocratie en onzinnige regels meer gel naar de gewone man en de elite hard aanpakken

  • Gezamenlijk optrekken ,zo groot mogelijk maken,dan maak je het meeste indruk en wat de VVD betreft ,volgens de nieuwste peilingen zouden ze op 30 zetels staan, dat gelooft toch geen hond

  • Jan-Zonderland

    @Alco
    Waarom mag een massaprotest niet leiden tot het inwilligen van eisen ? Met jou redenatie verklaar je ieder (massa)protest op voorhand nutteloos. Demonstreren/protesteren is een grondrecht voor mensen om juist de bewindvoerders te laten weten dat men het niet eens is met het gevolgde beleid en een poging om hen op andere gedachten te brengen. Ik zie niet in wat het probleem is als dat lukt.

  • Jan K,

    Er is een massapsycholoog op ons losgelaten.......... Yes, we tellen mee,
    overigens een redelijk oordelende kerel en niet zo'n linkse groene rakker
    die de gelegenheid grijpt om ons belachelijk te maken en zo de grond in te boren.

  • Nou Jan k linkse of rechtse rakker ik probeer eerst alles te weten te komen voor ik een oordeel vorm lees het artikel op de site van netwerk grondig maar eens ( boeren lang niet zo eensgezind als het lijkt ) ik kan me er wel in vinden

  • Alco

    Zo bedoel ik dat niet Jan.
    Een protest mag dienen om iets of iemand wakker te schudden om tot een eerlijk besluit te komen.
    Nooit om iets wat krom is recht te buigen.
    Maar waardoor ik zo redeneer is omdat ik veel linkse columns lees met de strekking: Wij moeten ook maar grote trekkers kopen om er iets door te drukken.

  • jan K,

    Wie is dan '21:35' zet dan je gebruikersnaam er eens bij, dit is wel heel anoniem.
    Dit zie je wel meer. (vat het niet verkeerd op, ben niet geïrriteerd ofzo)

  • Firma Vellenga

    alco, laat ze er ook wat vee bij kopen en het goede voorbeeld geven hoe zij denken te moeten boeren in Nederland en ook nog een boterham te verdienen.

  • Veurink

    Als de protesten bij de provinciehuizen er niet waren geweest stond voor de provincies nu de weg open om de sector te bestelen en uit te roken bij natuurgebieden. Voor een aantal provincies is dat nog steeds zo!
    Ik weet ook niet wat er verder voor beleid komt maar er wordt nu tenminste met de sector gepraat.

  • koeboertje

    we moeten nu zorgen dat we ook samen met de bouw optrekken en een eenheid vormen .
    Landbouw en Bouwsector hebben wat betreft drempelwaarde hetzelfde voorstel : deze verhogen naar 1 mol .
    Verder heeft de bouw er nog een pobleem bij gekregen ,de Pfas norm voor grond deze is met een factor 10 verscherpt hierdoor is iedere schop grond vervuilt geworden.

  • Alco

    De natuur moet onder de loep. Vooral de slinkse manieren van de ano(rexia)naturia's

  • Firma Vellenga

    Ja, gisteren op het nieuws dat het al een probleem gaat worden om begraven te worden...

  • Let wel:
    Als ze bij de AJF en FDF niet zo wakker waren geweest dan had Friesland en ook veel andere provincies het beleid+gratis extra's al uitgevoerd !!!!!!
    Blijf wakker en strijdbaar !!
    vrgr René

  • Henk.visscher

    mochten die plantjes die nu verwdijnen inheemse soorten zijn dan is het geen natuur maar mensenwerk, wie weet welke plantensoorten nu verwdijnen?

    laatst een wandeling in een natuurgebied gemaakt, allemaal borden met dit is een inheemse soort, in het jaar.... naar Nederland gehaald

  • Henk.visscher

    Ik stel voor dat we met iedereen die hier vaak een mening geeft een keer afspreken om een borrel te drinken, ben wel benieuwd naar de persoon achter het stukje

  • Henk.visscher

    17.12 mooie link

  • WGeverink

    Idd prachtige link! Windmolens, zonne panelen en Tesla's gaan hem niet worden. Voor de aandrijving van een sterke economie kan een land niet afhankelijk zijn van energie bronnen waar je niet van op aan kunt. De oplossing van de klimaat hysterie ligt in nucliair, maar dat is vloeken in de kerk van de klimaat gekkies! Er is helemaal niks mis met CO2 maar als iemand over veel geld beschikt dat perse over de balk gesmeten moet worden om energie op te wekken zonder CO2 uit te stoten, dan is nucliair voor zover ik weet de enige realistische optie.

Laad alle reacties (25)

Of registreer je om te kunnen reageren.