Redactieblog

‘Koning van het grasland: herkenbare dilemma‘s’

Toneelstuk ‘Koning van het grasland’ zet de grote dilemma’s van de hedendaagse boer scherp neer.

De buurman is met hulptroepen bezig het hooi binnen te krijgen. Vrijdagavond gemaaid, zaterdag de hele dag miezer, zondag werd het beter, en pas gisteren zon en wind. Ik heb net even gevoeld, maar voor mij had het droger mogen zijn. Maar ja, het is buiig, er zitten zelfs donderbuien vlakbij, en dan is het kiezen tussen twee kwaden. Het zijn de dagelijkse dilemma’s voor boeren, kleine dilemma’s, maar o zo stressvol.

Dilemma’s op het moderne boerenbedrijf

Er zijn ook grote dilemma’s waar je als boer mee te maken hebt. Die kwamen vorige week aan de orde in een toneelvoorstelling in het dorp Anderen. Anderen is wetenschappelijk-sociologisch gezien misschien wel het bekendste dorp van Drenthe. Er is namelijk in de jaren vijftig door twee Amerikaanse wetenschappers een dik boek over geschreven: The deeply rooted. Over de traditionele samenleving aldaar, en over de plaatselijke gebruiken. Het was een traditioneel, bijna zelfvoorzienend dorp, met eeuwenoude gebruiken. Van die samenleving en gebruiken is nu niets meer over, het is een mooi woondorp aan de Drentse Aa, met verbouwde boerderijtjes, hotels en veel toeristen.

Zo kon het gebeuren dat er toneel op locatie gespeeld werd, door ongeveer dezelfde (top-)spelers die een paar jaar geleden het hooggewaardeerde stuk over Mansholt op de planken brachten. Dit keer niet over Mansholt, maar over de dilemma’s waar het moderne boerenbedrijf mee te maken heeft. Over de keuze tussen groeien (‘plankgasboeren’) en grutto, en alles wat daar tussen zit. Het verhaal is geplaatst in de mkz-crisis, maar het hadden net zo goed de varkenspest of de fipronil-eieren kunnen zijn. De ene ondernemer wil de mkz-ramp gebruiken om helemaal anders en opnieuw te beginnen, de ander wil zo snel mogelijk op de oude voet door.

Herkenbare vraagstukken

Het stuk was nu in Anderen, maar daarvoor op andere locaties, steeds op boerenbedrijven. En er komen nog meer voorstellingen, waaronder in Wapserveen, de laatste woonplaats van Mansholt. Ik neem aan dat het volgend jaar in de rest van Nederland terechtkomt, want de vraag ernaar is er.

Het leuke van het stuk is dat er dilemma’s worden aangesneden, zonder een standpunt in te nemen. Ik kwam in Anderen allerlei bekenden tegen, een onderzoeker, een agrarisch makelaar, gewone mensen en ook drie boeren, alle drie uit de regio. De eerste is een ecologische boer, de tweede een plankgasboer en de derde een boer die zijn bedrijf aan zijn zoon heeft overgedragen, niet plankgas en niet ecologisch. Ze waren alle drie even enthousiast over het stuk. Ze herkenden de dilemma’s meteen, en vonden alle drie dat die zorgvuldig waren neergezet. Ik kan het u dus aanbevelen als het bij in de buurt komt. Het stuk heet Koning van het grasland, en de toneelgroep is die van Jan Vos. Dan vindt u het vast wel op internet.

Of registreer je om te kunnen reageren.