Akkerbouw

Nieuws

‘Klassieke aardappelveredeling blijft ondanks nieuwe gentechnieken’

De aardappelveredeling zal steeds meer werken met diploïde rassen.

De klassieke veredeling van tetraploïde aardappelen (4 paar chromosomen) blijft belangrijk. Maar de aardappelveredeling zal steeds meer werken met diploïde rassen (2 paar chromosomen), die uit hybride veredeling zijn verkregen. Nieuwe gentechnieken als Crispr-Cas kunnen helpen om dat proces te versnellen, omdat hiermee sneller gewenste veranderingen in het DNA van een aardappel aangebracht kunnen worden.

Crispr-Cas valt onder verouderde GMO-regels

Dat zei Evert Jacobsen, emeritus-hoogleraar Plantenveredeling aan Wageningen UR, op een telersbijeenkomst van The Potato Company in Emmeloord. Maar Crispr-Cas valt onder de verouderde regels in de EU voor genetische modificatie, waardoor het erg kostbaar wordt een door Crispr-Cas verkregen ras te vermarkten.

Lees verder onder de foto

De klassieke veredeling van tetraploïde aardappelen (4 paar chromosomen) blijft belangrijk. Maar de aardappelveredeling zal steeds meer werken met diploïde rassen (2 paar chromosomen), die uit hybride veredeling zijn verkregen. - Foto: Ruud Ploeg
De klassieke veredeling van tetraploïde aardappelen (4 paar chromosomen) blijft belangrijk. Maar de aardappelveredeling zal steeds meer werken met diploïde rassen (2 paar chromosomen), die uit hybride veredeling zijn verkregen. - Foto: Ruud Ploeg

Jacobsen: “Genetische modificatie (GMO) en Europa is een gecompliceerd huwelijk. De zaden van veel GMO-rassen van mais, soja en katoen mogen worden geïmporteerd. Maar de teelt van GMO-rassen in Europa zelf is zeer beperkt. Daarom proberen we om veredelingstechnieken als cisgenese en Crispr-Cas vrijgesteld te krijgen van de EU-regels. Dat zijn gerichte veredelingstechnieken, terwijl ongerichte mutatieveredeling via bijvoorbeeld bestraling van het DNA wel is toegestaan. Europa zit op slot voor die nieuwe technieken. Ik verwacht dat veredelingsbedrijven voor deze technieken gaan uitwijken naar landen buiten Europa.”

Lees ook: Simplot gebruikt Crispr-Cas in aardappelveredeling

Vermeerdering van aardappelen uit zaad

Een andere ontwikkeling is dat de vermeerdering van aardappelen uit zaad aan belangstelling wint. In 2017 kreeg Bejo Zaden kwekersrecht in Nederland voor Oliver F1, een aardappelhybride die rechtstreeks uit zaad kan worden geteeld (TPS: True Potato Seed). Voor de langere termijn zullen vermeerdering van pootaardappelen uit zaad, uit miniknollen of uit de traditionele knolvermeerdering met elkaar gaan concurreren, verwacht Jacobsen. “Er zal een nieuw evenwicht ontstaan in de productie van uitgangsmateriaal voor de aardappelsector. De vermeerdering van aardappelen uit zaad zal toenemen. Maar dat zal vooral van belang zijn voor landen met een zwakke infrastructuur. Het gebruik van True Potato Seed bestaat al lang, maar het wordt nog maar in een paar landen toegepast. In Nederland is het een dure methode, omdat je eerst in een kas de aardappelplanten moet opkweken uit zaad en vervolgens moet uitplanten in het veld.”

Of registreer je om te kunnen reageren.