Akkerbouw

Nieuws 2 reacties

WUR maakt tarwe meeldauwresistent met Crispr/Cas

Wageningen UR maakt tarwe resistent tegen echte meeldauw met behulp van Crispr/Cas.

Deze techniek is gebruikt om het gevoeligheidsgen van tarwe uit te schakelen voor de ziekte. De resistentie is heel erg duurzaam, zei onderzoeker Henk Schouten op een bijeenkomst in Wageningen.

Resistentiegen snel doorbroken

Bij traditionele gentechnieken als cisgenese of transgenese worden resistentiegenen in een plant gebracht, die dan ongevoelig wordt voor een bepaalde ziektekiem. De ziekteverwekker past zich aan, waardoor een resistentiegen snel kan worden doorbroken, zei Schouten. “Dat speelt niet bij het uitschakelen van een gevoeligheidsgen. Dan moet de ziekteverwekker iets heel nieuws bedenken om de plant weer gevoelig te maken voor de ziekte. Dat duurt veel langer dan het doorbreken van een resistentiegen.”

Meeldauw in tarwe. - Foto: Henk Riswick
Meeldauw in tarwe. - Foto: Henk Riswick

Komkommer resistent tegen virusziekte met Crispr/Cas

Wageningen UR kan met Crispr/Cas ook komkommers resistent maken tegen virusziekte. Ook kan bij tarwe het gen worden uitgeschakeld dat ervoor zorgt dat mensen een glutenallergie ontwikkelen. Appels en champignons kunnen zo worden veranderd dat ze niet meer bruin verkleuren in de buitenlucht. Ook zijn planten te maken die extra omega 3-olie produceren. Schouten: “We proberen met Crispr/Cas ook om aardappelen resistent te maken tegen phytophthora.”

EU onduidelijk over Crispr/Cas

Het is onduidelijk of de EU-regels een techniek als Crispr/Cas verbieden, zegt Schouten. “Het is maar net waar je naar kijkt, naar het proces of naar het resultaat. Wat betreft het resultaat is een met Crispr/Cas veranderde plant volstrekt niet te onderscheiden van een plant die genetisch is veranderd via een natuurlijke mutatie.”

Fresco: draagvlak creëren voor nieuwe gentechniek

Veredelaars en wetenschappers moeten voorkomen dat ze met nieuwe genetische technieken dezelfde fouten maken als in de jaren negentig zijn gemaakt bij de introductie van genetisch gemodificeerde gewassen. Toen lag de nadruk op het resistent maken van gewassen tegen het onkruidbestrijdingsmiddel glyfosaat. “Dat was voor de burgers een onbegrijpelijk doel van een nieuwe techniek”, zei Louise Fresco, voorzitter van de raad van bestuur van Wageningen UR, op een bijeenkomst in Wageningen. “Dat is niet goed gegaan. We moeten niet het risico lopen dat het met een nieuwe genetische techniek als Crispr/Cas dezelfde kant op gaat. We moeten volledig transparant zijn over wat we doen en draagvlak creëren.”

Louise Fresco: "Crispr/Cas wordt vergeleken met nucleaire kennis die niet verspreid mag worden. Of mensen vrezen dat zo’n techniek alleen het grootkapitaal ten goede komt. Het imago kan een stuk beter." - Foto: Koos Groenewold
Louise Fresco: "Crispr/Cas wordt vergeleken met nucleaire kennis die niet verspreid mag worden. Of mensen vrezen dat zo’n techniek alleen het grootkapitaal ten goede komt. Het imago kan een stuk beter." - Foto: Koos Groenewold

Fresco zocht op sociale media naar de mening van mensen over Crispr/Cas. “Het wordt vergeleken met nucleaire kennis die niet verspreid mag worden. Of mensen vrezen dat zo’n techniek alleen het grootkapitaal ten goede komt. Het imago kan een stuk beter. De veredeling en de wetenschap hebben een ethische code nodig die duidelijk maakt aan het publiek en de politiek waar de nieuwe veredelingstechnieken wel en niet voor worden gebruikt.”

Geen Crispr/Cas voor resistentie tegen herbiciden

Wageningen UR gebruikt bijvoorbeeld geen Crispr/Cas om gewassen resistent te maken tegen herbiciden, zei onderzoeker Henk Schouten op de bijeenkomst. “We gebruiken de techniek wel om onder andere gewassen resistent te maken tegen ziekten en plagen, waardoor minder chemische gewasbeschermingsmiddelen nodig zijn. Dat dient een maatschappelijk doel.”

Onduidelijkheid over verbod

Geen enkel bedrijf durft echter in Europa een product op de markt te brengen met eigenschappen die tot stand zijn gekomen met Crispr/Cas. Ze vrezen grote schadeclaims omdat het nog steeds onduidelijk is of Crispr/Cas verboden is volgens de Europese richtlijn voor genetische modificatie. Er wordt gewacht op een oordeel van het Europese Hof van Justitie, die zich buigt over een zaak die is aangespannen door 9 Franse maatschappelijke groeperingen tegen de Franse staat met betrekking tot genetisch veranderde koolzaad en zonnebloemen. De uitspraak wordt deze zomer verwacht.

Laatste reacties

  • Bertus Buizer

    Zijn de nieuwe gentechnieken zoals Cisgenese en CRISPRCas9 juist geen ongewenste lapmiddelen die bovendien de verbetering van de klassieke veredeling (Nederlands' kroonjuweel) en van de bodem op achterstand zetten?

    Als die nieuwe gentechnieken in heel Europa zouden worden toegestaan, kunnen alle landen daar in principe mee aan de gang en dreigt Nederland haar prominente exportpositie voor zaaizaad en pootgoed te verliezen.

    Meerdere Europese landen, waaronder Oostenrijk, Hongarije, Italië, Griekenland, Polen en Letland, vinden dat de nieuwe gentechnieken binnen het toepassingsgebied van Richtlijn 2001/18/EG vallen en daarom leiden tot GMOs in de zin van deze richtlijn. Dat vinden ook heel veel maatschappelijke organisaties, waaronder IFOAM.

    In Frankrijk en Duitsland wordt de roep om dierlijke producten (melk, eieren, vlees en andere producten) afkomstig van dieren die géén genetisch gemodificeerde veevoeder hebben gekregen juist steeds groter.
    http://www.sustainablefoodsupply.org/cri-de-coeur-aan-de-nederlandse-melkveehouders/

    Ook leiden de nieuwe gentechnieken niet tot een duurzame voedselvoorziening. Het gaat letterlijk en figuurlijk om manipuleren. Dat Wageningen UR daar steeds maar draagvlak voor probeert te 'kweken', lijkt mij vooral tijd- en geldverspilling.

    Zie ook:
    http://www.sustainablefoodsupply.org/nieuwe-gentechnieken-helpen-de-voedselvoorziening-niet-vooruit/

  • farmerbn

    Dacht ik bij het begin van het artikel dat Buizer blij zou worden van deze techniek, blijkt dat hij dat weer niet is. Elke keer als de boeren een voordeel kunnen halen, is hij tegen.

Of registreer je om te kunnen reageren.