Akkerbouw

Foto & video 2 reacties

Moeizame oogst kost tijd en opbrengst

Hevige regenval bemoeilijkte de pootgoedoogst bij familie Rezelman. De opbrengst is lager dan gemiddeld, maar de kwaliteit lijdt er niet onder.

Een Valmet 8100 om de bunkerrooier aan de ketting door de natte percelen te helpen, extra mankracht om de poters van de vele kluiten te ontdoen en een werksnelheid van maximaal 1 kilometer per uur. Net als op veel andere bedrijven ging de pootgoedoogst bij familie Rezelman dit jaar niet van een leien dakje.

De talrijke en aanhoudende regenval zorgde voor veel problemen en vroeg om extra maatregelen. “Met name het slotakkoord van de oogst was vervelend en verliep moeizaam”, zo blikt Kees Rezelman terug. Bij de akkerbouwer in Anna Paulowna viel in september zo’n 160 millimeter regen. Terwijl de oogst in volle gang was, raakte de grond verzadigd. Echt droog werd het daarna niet meer. “Het weer knapte wel wat op, maar ik ben blij dat we niet hebben gewacht en toch steeds door zijn gegaan.”

Na de vele regenval in september neemt Kees Rezelman begin oktober de schade op. Het rooien van de laatste 7 hectare pootgoed verloopt uiterst moeizaam. - Foto's: Mark Pasveer
Na de vele regenval in september neemt Kees Rezelman begin oktober de schade op. Het rooien van de laatste 7 hectare pootgoed verloopt uiterst moeizaam. - Foto's: Mark Pasveer

Nood breekt wet

Het rooien van de laatste 7 hectare pootaardappelen nam zo’n 2 weken in beslag. Het werk gebeurde met behulp van extra machine- en mankracht. Een trekker sleepte de bunkerrooier door de natte delen. Zonde van het land, zo vindt Rezelman. Maar nood breekt wet. “Het is niet anders.” Sommige stukken grond werden kapot gereden. Dat leidde tot verdichting, waardoor de bodem nog gevoeliger werd voor regenval.

Op een perceel van 7 hectare is 20 % door rot verloren gegaan, raamt Kees Rezelman. De gemiddelde opbrengst per hectare is 25 tot 26 ton.
Op een perceel van 7 hectare is 20 % door rot verloren gegaan, raamt Kees Rezelman. De gemiddelde opbrengst per hectare is 25 tot 26 ton.

Tijdens het moeizame laatste deel van de pootgoedoogst hielp het hele gezin Rezelman mee. Normaliter doet Kees het gros van het werk samen met zijn vader Dirk. Nu kwamen ook moeder Hanneke en zus Noor in actie. Zij hielpen op de bunkerrooier aardappelen uitzoeken en schoonmaken. “We kregen ook hulp van de buurman en andere familieleden”, vertelt Kees Rezelman dankbaar.

Proefrooien in oktober

Op 18 oktober waren alle pootaardappelen binnen, ruim een maand later dan normaal. De opbrengst viel tegen. Het groeiseizoen was droog. Dat leidde tot een matige zetting, met weinig aardappelen per plant. De vele regen tijdens het oogstseizoen hakte er vervolgens flink in. Rezelman raamt dat 20% van de oogst op het getroffen perceel van 7 hectare verloren is gegaan. Het aantal tonnen per hectare verschilt per ras. “Gemiddeld komen we uit op 25 tot 26 ton, een kwart minder dan gebruikelijk”, aldus de akkerbouwer, die zich niet blind staart op de tonnages. Hij richt zich vooral op de kwaliteit van de poters. “Dat is het belangrijkst.”

Rezelman is goed te spreken over de kwaliteit van de poters. Ze worden in 2018 in Nederland geplant.
Rezelman is goed te spreken over de kwaliteit van de poters. Ze worden in 2018 in Nederland geplant.

Juist als de omstandigheden slecht zijn, is het zaak extra op kwaliteit te focussen. Mede op advies van de keurmeester deed Rezelman begin oktober aan proefrooien. Door de proefgerooide aardappelen bij kamertemperatuur weg te zetten, zag hij binnen een dag of ze waren gestikt. “Als ze beginnen te rotten, weet je dat je nog even moet wachten met het rooien. In het veld treedt rot pas na een paar dagen op.”

Kistenbewaring in tochtschuur

Rezelman doet aan kistenbewaring. In de bewaarschuur staan zo’n 600 kisten. Vanwege de magere opbrengsten zijn die dit jaar niet allemaal gevuld. De kisten staan opgestapeld in een tochtschuur. De openstaande deuren gaan pas dicht zodra het begint te vriezen. Dat werkt prima, stelt Rezelman. “Ventileren kost weinig. Na het inschuren hebben we de aardappelen dit natte seizoen een paar dagen voor de droogwand gezet.”

Het pootgoed werd behandeld tegen bewaarziekten als zilverschurft en fusarium. Dat gebeurde met het middel Diabolo. Het middel wordt verneveld tijdens het inschuren en sorteren. De aardappelen zijn dan niet meer geschikt voor consumptie. “Dat is niet erg. Alles gaat hier weg als pootgoed”, zegt Rezelman. De aardappelen mogen in de tochtschuur daarom ook gerust worden blootgesteld aan wat zonlicht. “Voor consumptieaardappelen is een groene kleur funest. Bij ons maakt dat niet uit.”

Moeizame oogst kost tijd én opbrengst

Het pootgoed wordt begin 2018 gesorteerd. Het hoogwaardige uitgangsmateriaal is hoofdzakelijk bedoeld voor de leden van coöperatie ZAP en wordt in Nederland geplant. “Na het sorteren gaan de poters nog een paar maanden de koelcel in.”

De kisten staan in een tochtschuur. De openstaande deuren gaan pas dicht zodra het begint te vriezen.
De kisten staan in een tochtschuur. De openstaande deuren gaan pas dicht zodra het begint te vriezen.

Ruime rotatie en korte nateelt

Het pootgoed heeft de nacontrole van de NAK goed doorstaan. Enkel de rassen Resonant en Elektra zijn vanwege één virusreactie in klasse verlaagd, van S naar SE. “Dat was geen probleem. Deze rassen worden vanuit markttechnisch oogpunt toch vaak als A verkocht”, aldus Rezelman, die vol inzet op kwaliteit. Hij werkt met een ruime rotatie en hanteert een korte vermeerderingscyclus. Op die manier wil hij de druk van virussen en bacteriën laag houden. “De vermeerdering uit grote hoeveelheden miniknollen is intensief, maar vormt wel onze schone basis voor de toekomst. Na 3 jaar natelen gaat het pootgoed weer van het bedrijf”, vertelt Rezelman, terwijl de zoveelste regenbui van dit najaar over de Anna Paulownapolder trekt. “Het is begin december en we moeten nog 12 hectare suikerbieten rooien”, verzucht hij.

Rezelman kijkt uit over de kisten. Het pootgoed is behandeld tegen bewaarziekten. Dat maakt ze ongeschikt voor consumptie.
Rezelman kijkt uit over de kisten. Het pootgoed is behandeld tegen bewaarziekten. Dat maakt ze ongeschikt voor consumptie.

In 2017 heeft familie Rezelman voor het eerst sojabonen geteeld. Dit jaar ging het om 5,5 hectare. Komend jaar wordt het areaal verdubbeld tot 11 hectare. Rezelman doet mee aan de sojapool van Agrifirm. Het gewas is in mei gezaaid en is begin oktober geoogst. De opbrengst varieert bij Rezelman van 3 tot 3,5 ton per hectare. “Het is afwachten wat de prijs per ton wordt. Het saldo moet concurrerend zijn met zomertarwe”, vertelt Dirk Rezelman, die toekomst ziet in de GMO-vrije sojateelt. “Het is een kansrijk gewas. Als we in Europa minder afhankelijk willen zijn van de import moeten we ons eigen eiwitgewassen gaan telen.”

Volgens de akkerbouwer hoort daar krachtig EU-beleid bij. Wat hem betreft wordt er een bouwplanverordening opgesteld. “We telen onze gewassen nu ten koste van de bodem én onze omgeving. Het landgebruik is matig, waarbij vooral aan de korte termijn wordt gedacht. Soja is een stikstofbindend gewas, met een weegfactor van 0,7 voor vergroening. De nalevering levert voordelen op voor de bodem en een volgend gewas, waarbij we geen stikstofmeststoffen meer aanvoeren.”

Laatste reacties

  • koestal

    zo,n jaar krijg je een keer mee te maken

  • Tiny1946

    Ik kan wel meer van deze jaren op noemen.

Of registreer je om te kunnen reageren.