Akkerbouw

Foto & video laatste update:30 nov 2016

Bieten rooien in Canada

Jan Zonderland rooide zijn bieten dit jaar een kleine twee weken later dan normaal. Hij heeft foto's gemaakt en vertelt over zijn ervaringen.

We teelden dit jaar weer rond de 20 hectare suikerbieten voor coöperatie Michigan Sugar. De oogst was dit jaar laat door een cercospora-infectie en hete dagen in oktober.


  • De bieten waren bij het rooien nog mooi groen en gezond. Er zijn vier bespuitingen tegen Cercospora uitgevoerd. De bespuitingen zijn gedaan met de Agrifac Condor met HTA-systeem. Wij denken dat het spuiten met het HTA-luchtinjectiesysteem heeft bijgedragen aan het goede resultaat.<br /><em>Foto's: Jan Zonderland</em>

    De bieten waren bij het rooien nog mooi groen en gezond. Er zijn vier bespuitingen tegen Cercospora uitgevoerd. De bespuitingen zijn gedaan met de Agrifac Condor met HTA-systeem. Wij denken dat het spuiten met het HTA-luchtinjectiesysteem heeft bijgedragen aan het goede resultaat.
    Foto's: Jan Zonderland

  • Er wordt gerooid met een drierijige Edenhall 223. Voorheen lieten we de bieten in loonwerk rooien, maar de kwaliteit van het werk liet soms te wensen over. Vandaar dat we hebben gezocht naar een machine die voor onze kleine oppervlakte toch haalbaar was. De Edenhall is vier jaar geleden op een veiling in Nederland gekocht voor €620. In totaal met vervoer en revisiekosten heeft de rooier zo'n $6.000 gekost. Het laten rooien van 20 hectare kost hier ongeveer $8.000 plus 1.000 liter dieselolie. De rooier is dus in één jaar ruimschoots terug verdiend. Het kost wel meer tijd maar dat is voor ons geen probleem. De rijsnelheid ligt op ruim 4 kilometer per uur, wat gemiddeld neerkomt op 1/2 hectare per uur.

    Er wordt gerooid met een drierijige Edenhall 223. Voorheen lieten we de bieten in loonwerk rooien, maar de kwaliteit van het werk liet soms te wensen over. Vandaar dat we hebben gezocht naar een machine die voor onze kleine oppervlakte toch haalbaar was. De Edenhall is vier jaar geleden op een veiling in Nederland gekocht voor €620. In totaal met vervoer en revisiekosten heeft de rooier zo'n $6.000 gekost. Het laten rooien van 20 hectare kost hier ongeveer $8.000 plus 1.000 liter dieselolie. De rooier is dus in één jaar ruimschoots terug verdiend. Het kost wel meer tijd maar dat is voor ons geen probleem. De rijsnelheid ligt op ruim 4 kilometer per uur, wat gemiddeld neerkomt op 1/2 hectare per uur.

  • De bieten worden ontbladerd met de Samon uienklapper. De originele ontbladeraar met maaitrommels beviel minder goed, omdat die het laaghangende blad minder goed verwijdert, hetgeen problemen gaf met stroperij bij de rooischaren.

    De bieten worden ontbladerd met de Samon uienklapper. De originele ontbladeraar met maaitrommels beviel minder goed, omdat die het laaghangende blad minder goed verwijdert, hetgeen problemen gaf met stroperij bij de rooischaren.

We hebben 50 aandelen in de Michigan Sugar Company, een coöperatie die gevestigd is in Bay City, Michigan (VS). Elk aandeel geeft recht om 1 acre (0,4 hectare) bieten te verbouwen en te leveren aan de fabriek. Michigan Sugar verwerkt jaarlijks de opbrengst van ongeveer 65.000 hectare bieten. Daarvan wordt 4.000 hectare geleverd vanuit Ontario, wat aan Michigan grenst.

De oogst voor vroege levering start meestal rond 1 september. Er wordt dan op afroep geoogst om de 4 fabrieken draaiende te houden. Deze fabrieken verwerken gezamenlijk zo'n 20.000 ton per dag. Zodra de dagtemperatuur laag genoeg is, start de hoofdoogst en worden de bieten langere tijd in grote hopen bewaard. Is het warmer dan 15 graden dan geeft dat bewaringsproblemen.Normaal gesproken is dat omslagpunt rond 15 oktober bereikt en worden de bieten in drie weken gerooid. Het gebeurt elk jaar wel eens dat het enkele dagen warmer is dan die 15 graden. Dan wordt het rooien enkele dagen stilgelegd.

Suikergehalte dramatisch

Dit jaar is besloten later te starten met die hoofdoogst. Het suikergehalte van de vroeg gerooide bieten was namelijk dramatisch laag. De eerste weken lag het gemiddeld op 13 tot 13,5 % en dat percentage nam maar weinig toe in oktober. Half oktober lag het nog maar rond de 15 %. Normaal ligt het gemiddelde over de hele oogst rond 18,5 %.

De oorzaak van de lage gehaltes is tweeledig. Door de erg droge en warme zomer groeiden de bieten maar matig totdat er in augustus genoeg regen viel om de groei weer op gang te helpen. De bieten vormden veel blad en ook de kilo's kwamen er wel aan, maar geen suiker.

Tevens was er in augustus een zware infectie van bladvlekkenziekte Cercospora. Hoewel er er voldoende fungiciden gespoten zijn, waren veel percelen zwaar aangetast en 'branden helemaal af'. Daardoor trad veel nieuwe bladvorming op, wat ongunstig is voor het suikergehalte.


  • Door een matige opkomst in het voorjaar staan de bieten wat onregelmatig. Daardoor wordt er vrij hoog ontbladerd, waarna de scalpeurs de rest moeten doen.

    Door een matige opkomst in het voorjaar staan de bieten wat onregelmatig. Daardoor wordt er vrij hoog ontbladerd, waarna de scalpeurs de rest moeten doen.

  • De scalpeurs staan heel licht afgesteld, zodat ze maar een minimaal kopje van de biet afsnijden. Er blijft nog wel wat loof aan de biet zitten, maar dat wordt door de rooier grotendeels verwijderd. De bieten worden geladen vanaf de kopakker met een Ropa Maus 4. Die verwijdert de laatste bladresten.

    De scalpeurs staan heel licht afgesteld, zodat ze maar een minimaal kopje van de biet afsnijden. Er blijft nog wel wat loof aan de biet zitten, maar dat wordt door de rooier grotendeels verwijderd. De bieten worden geladen vanaf de kopakker met een Ropa Maus 4. Die verwijdert de laatste bladresten.

  • Het reinigingssysteem van de Edenhall is even simpel als effectief. Na de vaste rooischaren komen de bieten op een rollenbed met rubberen vingers, die de bieten zeer effectief reinigen zonder beschadiging. Het tarrapercentage lag tussen de 1,73 en 2,24%. Dit is niet helemaal vergelijkbaar met Nederland, omdat hier de monsters niet worden gewassen en alleen bladresten als koptarra worden aangemerkt. Uiteraard scheelt het ook dat de bieten door de Maus nog worden nagereinigd. Maar het is een erg laag gehalte aan tarra, ondanks de behoorlijk zware grond.

    Het reinigingssysteem van de Edenhall is even simpel als effectief. Na de vaste rooischaren komen de bieten op een rollenbed met rubberen vingers, die de bieten zeer effectief reinigen zonder beschadiging. Het tarrapercentage lag tussen de 1,73 en 2,24%. Dit is niet helemaal vergelijkbaar met Nederland, omdat hier de monsters niet worden gewassen en alleen bladresten als koptarra worden aangemerkt. Uiteraard scheelt het ook dat de bieten door de Maus nog worden nagereinigd. Maar het is een erg laag gehalte aan tarra, ondanks de behoorlijk zware grond.

  • Op deze foto is goed te zien dat het een pittig grondje is.

    Op deze foto is goed te zien dat het een pittig grondje is.

  • Met twee eigenbouwkiepers worden de bieten op de kopakker langs de weg gestort, zodat ze binnen twee dagen kunnen worden geladen.

    Met twee eigenbouwkiepers worden de bieten op de kopakker langs de weg gestort, zodat ze binnen twee dagen kunnen worden geladen.

  • Omdat we nu alles zelf in de hand hebben, kunnen we ons eigen tempo bepalen. We beginnen 's morgens rond een uur of half acht en rooien door tot een uur of zeven 's avonds.

    Omdat we nu alles zelf in de hand hebben, kunnen we ons eigen tempo bepalen. We beginnen 's morgens rond een uur of half acht en rooien door tot een uur of zeven 's avonds.

De hoofdoogst startte dit jaar hierdoor pas op 24 oktober. Die moest ook nog eens regelmatig worden stilgelegd wegens het warme weer, met dagtemperaturen oplopend tot 26 graden!

Wij hebben op 10 oktober 4 hectare gerooid voor de vroege levering. De opbrengst was rond de 70 ton per hectare met 15,29 suiker en 0,79 % tarra. Deze bieten zijn door een collega-teler gerooid met een Vervaet bunkerrooier omdat dat makkelijker is voor de kopakkers en paden. Wij wachten daarna meestal de laatste dagen van de oogst af om de rest te rooien, alle groei is welkom, zo redeneren wij. Zodoende zijn wij pas op 4 november begonnen en was het op 16 november klaar. Dit is toch wel 10 tot 14 dagen later dan normaal.

Wij hadden wel graag nog een week willen wachten. Het weer is nog steeds prima, maar helaas stond de coöperatie later rooien niet toe.

Of registreer je om te kunnen reageren.