Expertblog

4 reacties

‘Regels gaan niet altijd samen met innovaties’

Experimenteerruimte is nodig voor boer en controleur.

Innoverende boeren komen voor de rechter. Deze uitspraak hoorde ik een paar weken geleden tijdens een bijeenkomst met akkerbouwers in Noord-Nederland.

De uitspraak kwam van een van de vier bedrijven van Ecolana. Daarin werken een veehouder, een schapenhouder en twee akkerbouwers sinds eind vorige eeuw samen om een duurzame bedrijfsvoering te ontwikkelen.

De akkerbouwers van Ecolana willen hoogwaardig pootgoed telen in een duurzaam teeltsysteem. Samenwerken met veehouders biedt de kans om grond te ruilen, de bodemkwaliteit te verbeteren en optimaal gebruik te maken van de mest - foto: Ruud Ploeg.
De akkerbouwers van Ecolana willen hoogwaardig pootgoed telen in een duurzaam teeltsysteem. Samenwerken met veehouders biedt de kans om grond te ruilen, de bodemkwaliteit te verbeteren en optimaal gebruik te maken van de mest - foto: Ruud Ploeg.

Duurzaam teeltsysteem

De akkerbouwers willen hoogwaardig pootgoed telen in een duurzaam teeltsysteem. Samenwerken met veehouders biedt de kans om grond te ruilen, de bodemkwaliteit te verbeteren en optimaal gebruik te maken van de mest, zo is de centrale gedachte.

Er is destijds goed nagedacht hoe deze samenwerking het best in elkaar gestoken kan worden. Alle grond bij elkaar onder één relatienummer bij RVO (b)leek interessant.

RVO is gevraagd de samenwerking te checken, maar aan deze uitnodiging is nooit gehoor gegeven

De veehouder beschikt over voldoende grond voor de mest en hoeft geen derogatie meer aan te vragen. De akkerbouwers profiteren van de uitruil met grasland en kunnen de rundveedrijfmest van de veehouder goed gebruiken.

Destijds is RVO gevraagd de samenwerking te checken. Aan deze uitnodiging is echter nooit gehoor gegeven. Door ervaring wijs geworden, blijkt de opzet toch niet optimaal. De verwachte goede structuur van het grasland bleek tegen te vallen. Dat noopt tot veranderingen bij de veehouder, maar daarover later meer.

Wat de innoverende boeren zich ook niet realiseerden, is dat als je eigen gewassen spuit op percelen die bij RVO op naam van een ander staan er dan in feite sprake is van loonwerk. Daarvoor heb je spuitlicentie 2 nodig en daarover beschikte men niet. Dus ben je in overtreding.

De regels passen niet altijd bij innovatieve ontwikkelingen in de praktijk

Nog iets anders wat hier speelt: je mag alleen gewasbeschermingsmiddelen in opslag hebben van gewassen die je zelf teelt. Als je formeel geen eigen percelen hebt, dan mag je ook geen gewasbeschermingsmiddelen in opslag hebben. Dan ben je wederom in overtreding.

De ervaring heeft geleerd dat gehandhaafd wordt met als gevolg een boete – en in combinatie met korting op toeslagrechten loopt dit snel op tot € 10.000. Nu kunnen we dit mensen die de regels moeten controleren niet kwalijk nemen. Zij doen slechts hun werk.

Dit toont echter wel aan dat de regels niet altijd passen bij innovatieve ontwikkelingen in de praktijk. Toch geven de partners hun zoektocht niet op, alhoewel ze af en toe wel eens gefrustreerd raken.

Voordeel ruil met grasland viel tegen

Zoals eerder al genoemd: het voordeel van de ruil met grasland viel tegen. Vooral de bodemstructuur van het intensief beheerde grasland was slechter dan verwacht. Dit probleem moet worden opgelost om de samenwerking succesvol te houden. De oplossing waar nu aan wordt gedacht is een ander stalsysteem bij de veehouder, waarbij strorijke mest wordt geproduceerd.

De wens van de akkerbouwers is om deze strorijke mest regelmatig en in kleine hoeveelheden toe te passen. Het is nog een zoektocht hoe de vaste mest het best kan worden benut. Bijvoorbeeld op de stoppel na teelt van zomergerst.

Ondernemers worden voorzichtig, ze moeten ondernemen met de rem er op

Onder de gerst wordt gras meegezaaid. Die kan na de gerstoogst de mest goed gebruiken. De wens is om dit niet onder te werken. Volgens de boeren geven weidevogels in het voorjaar de voorkeur aan percelen waar mest op is uitgereden en niet is ondergewerkt. Maar dit mag niet. Op akkerbouwgrond moet alle mest worden ondergewerkt om stikstofverliezen tegen te gaan.

Ook hier geen verwijt aan de controleurs, maar ervaringen als deze zijn er bij veel meer ondernemers. En dit maakt hen voorzichtig, wat ten koste gaat van de lust tot innoveren: ‘We moeten ondernemen met de handrem er op’.

Ik zou dan ook een oproep willen doen: bied innoverende ondernemers de kans zich met hun innovatie-ambitie te melden bij LNV en maak samen afspraken over doelen en experimenteerruimte, voor zowel ondernemers als controleurs. Dit maakt innoveren nog leuker en het scheelt veel frustratie bij betrokkenen.

Laatste reacties

  • kanaal

    duurzame gemengde bedrijven worden alleen maar tegengewerkt en controleurs moeten zich niet langer onmenselijk gedragen.

  • maxisprint

    Veel controleurs hebben er plezier in om overdreven volgens de letter van de wet te werken i p v volgens het doel van de wet

  • Wat is erop tegen om er 1 bedrijf van te maken?
    Alle problemen verdwenen als sneeuw voor de zon.

  • Noordam2

    Breng de bedrijven onder in een VOF en je hebt een fantastisch kringloop bedrijf. Tevens een win win situatie. Al jaren terug stelden wij dat voor als akkerbouwer. Alle veehouders haken af, te weinig vertrouwen! Jammer!!!

Of registreer je om te kunnen reageren.