Redactieblog

9 reacties

‘Niet het middel maar het evenwicht is zoek’

Telers maken zich zorgen om het verdwijnen van neonicotinoïden. Maar als je de natuur laat gaan, lossen de problemen zich vaak vanzelf op, zegt Rinus Vermuë.

De landbouwwereld is weer eens in rep en roer. Imidacloprid is verboden, de zaden mogen niet meer behandeld met het goedje omdat het zo giftig is. En nu worden de onbehandelde jonge bietjes bij opkomst al geplaagd door de zwarte bonenluis. Boeren zijn ziedend en tweeten de grootste verwensingen. De ‘wrange gevolgen’ van het verdwijnen van de neonicotinoïden zijn overal merkbaar, staat in een brandbrief aan minister Schouten. Ook Boerderijweet het zeker: ‘Door het Europese verbod op neonicotinoïden zijn dit voorjaar veel aantastingen door insecten te zien in bieten’. Er is voor de schrijvers maar 1 conclusie: terug dat middel.

Oorzaak en gevolg

Maar kloppen oorzaak en gevolg hier wel?

Als je de natuur laat gaan, lossen de problemen zich vaak vanzelf op

Iedereen weet dat een plantje dat door koud weer niet wil groeien, sneller geplaagd wordt door allerlei onheil: bodemschimmels, gebreksziekten, insecten. Als je de natuur laat gaan, lossen de problemen zich vaak vanzelf op. Als je in een schraal voorjaar bijvoorbeeld fosfaatgebrek ziet, helpt fosfaat strooien je niets. Het wachten is op warmer weer en malse buien en natuurlijk herstel. Maar in deze discussie zijn de boeren en hun spreekbuizen dat helemaal vergeten.

Afhankelijk van chemie

Wat het verdwijnen van het gif laat zien is, niet dat Europa of de minister verkeerd zit maar, hoe verschrikkelijk afhankelijk de akkerbouw is van chemie. 1 middel wordt verboden en we weten ineens niet meer hoe de natuur ook alweer werkt. Het vertrouwen in de eigen bodem is volledig weg, afgeleerd in akkerbouwstudieclubs en spuitmiddagen. Misschien is dat terecht en is de grond door kunst- en drijfmest en chemie zo verstikt en verarmd, dat elke kans op een natuurlijke bestrijding is verdwenen. Als zich een probleem voordoet, zoals nu met die luis, is er maar een antwoord: kijken in de gifkast naar een alternatief.

Bedreiging voor alle insecten

Daardoor komt een structurele oplossing alleen maar verder weg te liggen. Ook lieveheersbeestjes, sluipwespen, gaasvliegen, zwarte soldaatjes en weet ik wat voor natuurlijke vijanden er nog meer zijn komen trager op gang, of erger nog, worden mee doodgespoten. Hoezo, gewasbeschermingsmiddelen? Die middelen maken van de gewassen een gemedicaliseerde patiënt, aan het infuus van door chemiebedrijven bijgevulde gifzakken.

Met de terugkeer van de neonics zouden de natuurlijke vijanden juist gespaard blijven. Maar dat is helemaal de vraag. Ze zijn enorm mobiel en worden volgens de geleerden overal in het oppervlaktewater aangetroffen. Via die omweg worden niet alleen de natuurlijke vijanden maar alle insecten bedreigd.

Nu hadden ook wij last van een beginnende luizenplaag, koud weer snapt u, en we behandelen ook geen zaad. Maar ik maak me daar totaal geen zorgen over. De lieveheersbeestjes lopen likkebaardend rond.

Laatste reacties

  • Limburger

    Dat is met heel veel dingen dat de natuur uiteindelijk het vanzelf oplost, Maar je moet je ook afvragen wil je dit wel. Well licht is het te gruwel en kost het te veel. Moeten we geteisterde landen met hongersnood de natuur zijn beloop laten doen ten kosten van miljoenen doden?

  • kleine boer

    Zelf ook maar nooit naar de dokter Rinus de natuur lost het vanzelf wel op.....

  • Bennie Stevelink

    Natuurlijk kunnen we zonder bestrijdingsmiddelen, maar met welke opbrengst per ha? In de negentiende eeuw produceerden we net genoeg voedsel voor 1 miljard mensen, nu voor 7 miljard. Zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen was er begin 20e eeuw zo’n voedseltekort geweest dat hongersnood de omvang van de mensheid had begrensd. Er waren nu hooguit 1,5 miljard mensen op aarde geweest.

    De grootste milieuschade die bestrijdingsmiddelen hebben veroorzaakt is dat zij de groei van de wereldbevolking mogelijk hebben gemaakt, met alle gevolgen van dien. De directe milieuschade van bestrijdingsmiddelen valt volkomen in het niet bij deze schade.

  • propalm

    De likkebaardende lieveheersbeestjes zullen de vergelingsziekte veroorzaakt door virulente bladluizen niet oplossen.
    Voor er neonicotinoïden waren waren er (micro)granulaten (Temik, Regent Plus, Lindaan, DDT,...). Dit waren alternatieven die zeer giftig waren, aan grotere dosissen werden gebruikt tegen vooral bodeminsecten. Daarnaast werden ook nog eens insecticides via bladbespuiting gespoten om de bovengrondse schadelijke insecten te bestrijden. Al deze producten werden vervangen door de veel minder giftige neonicotinoiden. De dosissen waren veel lager en de producten minder giftig. Bijenhouders zochten ondertussen naar oplossingen om minder agressieve bijenvolken te houden, wat lukte maar waardoor deze bijen minder of geen natuurlijke weerstand konden bieden aan hun agressieve belagers zoals de varoamijt. Het is aangetoond dat wilde agressieve en in de natuur voorkomende bijen wel goed weerstand kunnen bieden aan deze belagers. Maar men zocht de oorzaken voor bijensterfte elders: in de neonicotinoiden, die veel veiliger blijken te zijn dan wat men dacht. De eigen selectie naar weinig agressieve bijenvolken werd nauwelijks in vraag gesteld.
    Conclusie: het beschermen van oa. bieten tegen boven- en ondergrondse belagers is er al lang, gewoon omdat deze belagers er ook altijd waren en zijn. De natuur heeft het niet opgelost (ook niet vroeger) en wil men rendabel bieten telen, dan zijn bepaalde middelen nodig...

  • farmerbn

    Helemaal eens met propalm. Zelfs een ondergelopen kavel door regen lost de natuur gewoon op. Daar moet je je dus ook niet druk om maken.

  • eltjo.huizenga1

    Dromen mag, nee, dromen moet! Maar wat Rinus hier beweert is een aanname die in de praktijk niet kan worden waargemaakt. De natuur lost het voor zichzelf wel op door een bepaald evenwicht te creëren voor plant en dier, maar het zorgt niet voor een hoge opbrengst of voor een hoge kwaliteit of schoon eindproduct. Dat is geen droom die werkelijkheid kan worden, maar (helaas) een utopie.

  • nic1

    Wat Bennie Stevelink zegt.
    Precies dat.

  • goodfoodfox

    kleine boer en Bennie Stevelink raken hier natuurlijk wel een gevoelig punt: als de medische wetenschap ons niet zo lang in leven kon houden, dan leefden we een stuk korter. En als we niet zoveel kunstmest en bestrijdingsmiddelen hadden ,dan waren er inderdaad misschien maar 1,5 miljard mensen op de aarde. Dat scheelt wel even 5,5 miljard aan consumptie, plastic en vervuiling...

    Het stoppen met neonics zorgt nu voor een onbalans, direct teruggrijpen vanwege die onbalans is natuurlijk niet slim. Dat 'de natuur het wel oplost' is echter denk ik ook te kort door de bocht. Je hebt het immers over percelen met één en hetzelfde gewas. Als je wilt dat de natuur het oplost, dan moet je de natuur ook haar gang laten gaan, maar dan gaan we terug naar de tijd van de verzamelaars (en de jagers). Ik denk dat we eerst moeten kijken hoe de natuur hier mee omgaat op langere termijn, en daar dan indien nodig voorzichtig moeten bijsturen, met zoveel mogelijk natuurlijke middelen - te beginnen met beschermplanten en hulpinsecten. Pas daarna heel selectief en zeer beperkt gif toepassen. Dus zeker niet in het begin, vanwege de mogelijke consequenties op lange termijn en grote afstand van de impact - better safe than sorry.
    Ik ben er van overtuigd dat een gezonde bodem helpt bij een evenwichtige landbouw. Maar gif helpt weer niet om een gezonde bodem te krijgen.

  • farmerbn

    Als je gewoon doorgaat met neonics krijg je bijen die résistent zijn. Zegt Rinus ook in zijn tweede zin.

Laad alle reacties (5)

Of registreer je om te kunnen reageren.