‘Patatoorlog is geen Zuid-Amerikaanse maar Europese veldslag’

De fritesindustrie hoopt dat Brussel de daad bij het woord voegt en de beschuldigingen van dumping in Zuid-Amerika een halt toeroept. De industrie vreest voor olievlekwerking bij gebrek aan daadkracht van de Europese Commissie.

Na het overleg van de Europese ministers van handel (Trade Council) op vrijdag 9 november 2018 leek de aardappelverwerkende industrie in Noordwest-Europa, inclusief telers, met een gerust hart naar het kerstdiner te kunnen. De Europese Gemeenschap zou links- of rechtsom gehakt (of raspatat) maken van de beschuldigingen van dumping aan het adres van Nederlandse, Belgische en Duitse exporteurs van diepgevroren friet en het vrijhandelsprincipe met hand en tand verdedigen.

Van neutraliteit als EU-strategie leek gelukkig niets te bekennen: minister Kaag gaf via verschillende kanalen te kennen bovenop de zaak te zitten, en premier Rutte en minister Schouten maakten een punt van de aantijgingen aan ons adres tijdens de handelsmissie naar Colombia van afgelopen november.

Premier Rutte tijdens de handelsmissie naar Colombia. Hij reageerde scherp op de aantijgingen van dumping. aantijgingen. - Foto: ANP
Premier Rutte tijdens de handelsmissie naar Colombia. Hij reageerde scherp op de aantijgingen van dumping. aantijgingen. - Foto: ANP

Geen prioriteit

Is er na ruim 3 maanden van relatieve stilte reden terug te komen op de constatering dat de belangen van de aardappelverwerkende industrie bij de EU en Nederland in goede handen zijn? Vast staat in ieder geval dat de Europese beslissers in deze veldslag prioriteit geven aan deze case. Het besluit dat zij moeten nemen om wel of geen zaak aan te spannen bij de WTO, wordt keer op keer uitgesteld onder het mom van een hangende ‘juridische analyse’.

Europees besluit blijft uit

Over de juridische analyse kunnen we kort zijn: kat in het bakkie, dumping kan op geen enkele manier aangetoond worden.

Hoe is het mogelijk dat wanneer er een overduidelijke grove overtreding wordt gemaakt in het strafschopgebied, de scheidsrechter verzaakt om de rode kaart te trekken

Maar een Europees besluit blijft uit en voedt het idee dat de bureaucraten in Brussel diepgevroren friet niet zo zien zitten, de besluitvorming bewust vertragen in de hoop dat de industrie op termijn stopt met het slaan op alle mogelijke deuren in Brussel. Waarom zouden ze dat doen vraagt u zich af? Hoe is het mogelijk dat wanneer er een overduidelijke grove overtreding wordt gemaakt in het strafschopgebied, de scheidsrechter verzaakt om de rode kaart te trekken.

Belang van Nederlandse frietindustrie

Het antwoord is simpel en pijnlijk: politiek. De Nederlandse frietindustrie is voor ons misschien wel heel belangrijk, maar klein in de ogen van de Europese Commissie. Onterecht: friet staat op nummer 9 van de ranglijst van meest geëxporteerde agro-foodproducten uit Nederland. Er is in de afgelopen 10 jaar ruim € 1 miljard in geïnvesteerd door de verwerkende industrie in Nederland. Wij als afnemers van consumptieaardappelen zijn bovendien van groot belang voor de akkerbouwers in Noordwest-Europa.

De urgentie ontbreekt aan alle kanten

Maar goed, de termijn van de Eurocommissarissen zitten er bijna op, we hebben het niet over BMW’s die worden geboycot door Trump, en de Nederlandse overheid blijft diplomatiek en wacht de juridische analyse netjes af: de urgentie ontbreekt aan alle kanten.

Frustrerend en gevaarlijk

Dit alles is bijzonder frustrerend en bovendien gevaarlijk. Een uitermate sterk Nederlands agro-foodcluster staat op het spel. Als de Europese Commissie nu geen actie initieert, dan ontaardt deze veldslag vast en zeker in nieuwe confrontaties met andere derde landen die, naar goed voorbeeld van Colombia en Brazilië, denken competitieve en innovatieve EU-sectoren buiten spel te kunnen zetten. Gelukkig snappen de landbouwwoordvoerders van het Europees Parlement dat akkerbouwers hier absoluut niet mee gebaat zijn, en hebben zij Eurocommissaris Malmstrom per brief verzocht tot actie, in oorlogsterminologie heet dat de geloof ik de frontale aanval.

Hoe verder?

Hoe dit verder gaat? Minister Kaag zet in op het vertegenwoordigen van de belangen van Nederlandse ondernemers, als aardappelverwerkende industrie wachten we nog op een gesprek met haar. De Colombianen namen een politiek besluit tot het introduceren van heffingen op diepgevroren friet om hun markt te beschermen, de Europese Commissie zal op haar beurt een politiek besluit moeten nemen tot het initiëren van een WTO-procedure.

Of registreer je om te kunnen reageren.